Skorbut xəstəliyindən necə qorunmalı?

15:15 21.10.2011
Yazını böyüt
Yazını kiçilt

Diş xəstəliklərinə qarşı mübarizə üçün 6 aydan bir stomatoloqa müraciət edilməlidir

Alimlər müəyyən ediblər ki, dişlərin və damaqların sağlamlığı xeyli dərəcədə insanın psixoloji vəziyyətindən də asılıdır. Daim streslər, uzunmüddətli depressiya və həyəcan, tənhalıq hissi cox vaxt diş xəstəlikləri ilə müşayiət olunur ki, onlar da bir sıra hallarda dişlərin itirilməsinə səbəb olur. Bundan başqa, ağır stress keçirən insanlarda davranışın, adət etdikləri yaşam tərzinin dəyişməsi də müəyyən rol oynaya bilər.

Stomatoloq Həsən Ağayev “Həftə içi“nin əməkdaşı ilə söhbətində deyib ki, skorbut xəstəliyi əsasən C vitaminin çatışmazlığı nəticəsində əmələ gəlir və əksər hallarda azyaşlı uşaqlarda da müşahidə olunur. Onin fikrincə, son illər stomatoloqlar skorbut xəstəliyinə 2-5 yaş arasında olan uşaqlarda daha çox rast gəldiyinin şahidi olur.
Xəstəliyin müalicəsi zamanı bir sıra meyvələrdən də istifadə etmək faydalı hesab olunduğunu deyən stomotoloq skorbuta uzun sürən müharibələr və dəniz səyahətinə çıxan insanlarda rast gəlindiyini söyləyir: “C vitamini orqanizmidə bir çox funksiyaları yerinə yetirir. Həmçinin skorbut xəstəliyinin də yaranma səbəbi bədəndə C vitaminin çatışmamazlığı ilə bağlıdır. Bu xəstəlik zamanı ağız boşluğunda qanaxmalar yaranır. Xəstəliyin yaranma səbəbi daxili orqanlarda baş verən hər hansısa bir pataloji dəyişikliklə də baş verə bilər“.
Həsən Ağayev bildirir ki, skorbut xəstəliyi özünü ilk əlamətlərini ağız boşluğunda bürüzə verir. Ağızda qansızmalarla müşahidə olunan skorbut, daha sonra dişlərdə tökülmələrlə müşahidə edilir. Baş ağrısı, əzələlərdə zəiflik və orqanizmdə ağrılarla müşahidə edilən xəstəlik hətta passentlərin ayaqlarında su yığılması kimi də müşahidə edilir.
Skorbut xəstəliyi zamanı C vitamini çatışmamazlığından bir sıra problemlərin yarana biləcəyini söyləyən həkim həmin şəxslərdə qan azlığı, ümun sistemdə zəifliyin yarana biləcəyini də bildirdi. Həsən Ağayevin fikrincə, C vitamini az olan şəxslərin orqanizmində başqa problemlər də meydana gələ bilər. Məsələn, qaraciyərdə dəyişikliyin müşahidə olunması, qanazlığının skorbut xəstəliyi ilə əlaqəli olması mümkündür.

Analar bilsin ki...

Skorbutun meydana gəlmə səbəblərinə gəlincə, mütəxəssislər hesab edir ki, bu xəstəlik son illərdə azyaşlı uşağlarda daha çox müşahidə edilir. Həsən Ağayev bunun səbələrini hamiləlik zamanı diş və diş-çənə sisteminin körpə ana bətnində olakən onun orqanlarında mayaların qoyulması ilə izah edir. Onun fikrincə, hamiləlik dövrünü yaşayan ana stres keçirərsə, travma alarsa, bu, həmin hüceyrə qrupunun zədələnməsinə səbəb ola bilər: “Diş və diş sisteminin əsası ananın hamiləlik dövrünün 6-7-ci həftəsində qoyulur. Bu zaman ana hər hansısa bir stres keçirməsi, travma alması həmin hüceyrələrə təsir edir. Nəticədə gələcəkdə həmin uşağın diş və çənə sistemində yarana biləcək problemin əsası qoyulur. Bu da gələcəkdə uşağın dişlərinin vaxtından əvvəl çürüməsinə və yaxud dişlərin çıxmamasına gətirib çıxarır“.
Həkim skorbutun yaranma səbəblərindən birinin də uşaqların vaxtında və düzgün qidalanmaması ilə izah edir. Onun fikrincə, hər bir uşaq ana südü ilə qidalanmalıdır. Çünki ana südünün tərkibində bir çox maddələrlə yanaşı digər lazımlı maddələr də var. Həmin maddələrin orqanizmə keçməməsi uşaqlarda hər hansısa bir xəstəliyin baş qaldırmasına səbəb ola bilir“.

Skordut qorxuludurmu?

Müsahibimiz skorbut xəstəliyinin qorxulu olmadığını bildirsə də, bu xəstəlikdən ehtiyat etməyin vacib olduğunu söyləyir. Onun fikrincə, xəstə skorbut şikayəti ilə xəstəxanaya daxil olursa, həkimə isə onu lazımsız problem sayırsa, bu, həkimin məsuliyyətsizliyidir. Çünki gələcəkdə bu həmin şəxsdə özünü ağır fəsadlarla büruzə verə bilər.
Son illər belə xəstələrin sayının artdığını deyən Həsən Ağayev onu da əlavə edir ki, bəzən dişlərdə yaranan problemlərin əksəriyyətinin orqanizmin digər yerlərində olan çatışmamazlıqlarla əlaqədə olur. Buna görə də stomotoloqa müraciət edən problemli xəstələri digər müayinələrə göndərməlidirlər.
Stomatoloq hesab edir ki, uşaqlarda dişlərin sağlam olmasıhəm də hamiləlik dövründə ananın qidalanması, sağlam həyat tərzi keçirməsi, yuxusunun normal olması, streslərdən kənar olması və digər amillərdən asılıdır. Onun sözlərinə görə, çox vaxt insanlar diş xəstəliklərinə etinasız yanaşırlar: “Lakin belə olmamalıdır, çünki diş xəstəliyindən törənən fəsadların nəticələri bəzən çox ağır olur. Bir yaşında olan uşaqlar hər gün 30-40 milliqram, 1-6 yaşda olanlar 40-50 milliqram, 7-12 yaşda uşaqlar 60-75 milliqram, orta yaşlı insanlar isə 50-100 milliqram C vitamini qəbul etməlidirlər. Üstəlik diş xəstəliklərinə qarşı mübarizə üçün heç olmasa, 6 aydan bir stomatoloqa müraciət edilməlidir“.
Pərvin İsmayılova
Oxunma sayı 101