"İran sanksiyalar səbəbindən tibbi avadanlıq ala bilməyən yeganə ölkədir" - Səfirlik

14:33 01.04.2020 Müəllif:Vüsal Tağıbəyli
Yazını böyüt
Yazını kiçilt

"ABŞ-ın insafsızcasına tətbiq etdiyi sanksiyalar nəticəsində yaranan acınacaqlı vəziyyət İranın ölümcül koronavirusun öhdəsindən gəlməsini demək olar ki, mümkünsüz vəziyyətə gətirib".

Bu barədə İranın ölkəmizdəki səfirliyindən hafta.az-a verilən məlumatda deyilir.

Açıqlamada deyilir ki, ABŞ prezidenti Donald Tramp İrana qarşı ən sərt sanksiyalar tətbiq etməklə humanitar fəlakətə yol açır, çünki bu, Covid-19 pandemiyası dövründə adi insanların əsas dərmanlardan istifadə etməsini qeyri-mümkün edir. Qonşu ölkə koronavirusun ən çox ziyan çəkən ölkələr arasındadır. Covid-19 virusuna yoluxanların ümumi sayı 41495 nəfərə, ölənlərin sayı 2757-ə yüksəlib.

İranın səhiyyə naziri Səid Namaki martın 30-da, 61 milyondan çox insanın təxminən 51 milyon nəfərinin telefonla yoxlandığını bildirib. Yoxlanışdan keçən şəxslərdən 218 mindən çoxu daha ətraflı müayinə üçün təyin edilib və 93 min nəfər ev şəraitində müalicə alıb, 16 mindən çox xəstəxanaya yerləşdirilib. Bunlarla yanaşı, ABŞ-ın sanksiyaları İran iqtisadiyyatını zəiflədib. Vaşinqtonla gərginlik yüksək olaraq qalır və hökumət çətin durumdadır. Buna əlavə olaraq keçən həftə prezident Tramp sanksiyaları sərtləşdirərək İranla qarşı neft-kimya məhsulları ilə əməliyyatlar apardıqlarına görə dünyanın bir sıra şirkətlərini qara siyahıya saldı. ABŞ İranı dəstəkləyənləri hədəfə almaqda davam edir. Rəsmi Vaşinqton hətta humanitar ticarəti, o cümlədən İran xalqına dəstək üçün ticari əməliyyatları da qadağan edib. Belə bir vəziyyətdə İran Beynəlxalq Valyuta Fonduna 5 milyard dollarlıq təcili maliyyə yardımı, əlcək və maskalar, həmçinin digər lazımlı avadanlıqların ölkəyə gətirilməsi üçün müraciət edib. ABŞ-ın İrana qarşı sanksiyaları ölkənin koronavirus xəstələrini müalicə etmək səylərini dayandırır və ölümcül virusun yayılmasına səbəb olur.

Üstəlik sanksiyalar beynəlxalq bankları İranla münasibətlərdən çəkinməyə vadar edir və Avropa tibb şirkətlərinə koronavirusa qarşı mübarizədə həyati olan avadanlıqların satışına qadağa qoyur. Ağ Ev İrana qarşı sanksiyaların qaldırılmasından imtina edir və hətta son həftələrdə bir neçə dəfə sərtləşdirib, bu da İran əhalisinin dərmanlar və tibbi avadanlıqlardan istifadəsini demək olar ki, mümkünsüz edir. Rəsmi Tehran ABŞ-ın ölkəyə tətbiq etdiyi birtərəfli sanksiyaların pandemiya qarşı mübarizəsini ciddi şəkildə maneə törətdiyini söyləyir. Bəli, ABŞ və onun tətbiq etdiyi sanksiyalar İranda və ona qonşu ölkələrdə koronavirusun sürətlə yayılmasına görə məsuliyyət daşıyır. Hətta Human Rights Watch hesabatı da bunu təsdiqləyir. Bu beynəlxalq təşkilat Keçən il bir hesabatda sanksiyaların "ölkənin humanitar idxal, o cümlədən dərman vasitələri maliyyələşdirmə imkanlarını ciddi şəkildə məhdudlaşdırdığını" yazmışdı. Tramp administrasiyası "İran xalqına kömək etməyi" və tibbi ləvazimatların çatdırılmasını asanlaşdırmağı təklif etdiyini söyləsə də, təklifin bir çox şərtlərə söykəndiyini deməyi də unutmayıb. İdxalçılar hələ də ticarətin maliyyələşdirilməsi üçün coxlu uyğunlaşma proseslərin böyük bir problem olduğunu söyləyirlər. Virus heç bir sərhəd tanımadığı nəzərə alaraq demək olar ki, bu, təkcə İran deyil, həm də qonşu ölkələrdə milyonlarla insan həyatı ciddi risk altında olarkən, sanksiyaların davam etdirilməsi insan hüquqlarına ziddir və qeyri-insani davranışdır. Bu gün beynəlxalq ictimaiyyət xüsusilə dost və qonşu ölkələr humanitar dəstək və həmçinin sanksiyaların qaldırılması üçun əlindən gələni etməlidir. Bu gün sanksiyalar səbəbindən, İran tibbi avadanlıq və ləvazimat ala bilməyən yeganə ölkədir. Sanksiyaların və koronavirusun birləşməsi onu daha təhlükəli və dəhşətli bir komplikasiyaya çevirir. Sanksiyalar koronavirusu daha möhkəm və böhranı daha çətinləşdirir. Artıq qanunsuz sanksiyalara son qoymağın vaxtı çatıb. Beynəlxalq ictimaiyyət İrana sanksiyaların dayandırılmasına kömək etməlidir və bununla əlaqədar Rusiya Federasiyası, Çin, Türkiyə, Pakistan və BMT baş katibi də daxil olmaqla bir çox dövlət başçıları ABŞ-ın İrana qarşı tətbiq etdiyi sanksiyaların qaldırılmasını istəmişdir. Bu hökumətlərin artan səyləri etik, insanpərvər və təqdirəlayiqdir. Hüquqi baxımdan ABŞ-ın sanksiyaları təkcə İrana qarşı deyil, həm də insanlığa və beynəlxalq birliyə qarşı bir cinayətdir. İranın xarici işlər naziri Məhəmməd Cavad Zərifin təbiricə desək, bu, qlobal virus heç bir sərhəd tanımır və bəşəriyyətə amansızcasına hücum edir, buna görə də dünyada insanlar korona təhlükəsini görərək coğrafi, siyasi, irqi və etnik sərhədləri kənara qoyub bu fəlakəti aradan qaldırmaq üçün kollektiv mübarizə aparmalıdır. Bunu nəzərə almalıyıq kı müharibə, aclıq və xəstəlik tarix boyu fəlakət yaratmaq üçün birləşıb. Bu gun koronavirus bölgəmizə addımlayır və onun fəsadları dağıdıcı ola bilər.

Siyasət rubrikasından digər xəbərlər