Ən çirkin heyvanın burnunun sirri açıldı

09:34 27.05.2024 Müəllif:Vüsal Tağıbəyli
Yazını böyüt
Yazını kiçilt

Məlum olub ki, erkək proboscis meymunlar dişiləri cəlb etmək üçün uzun burunlarını bu şəkildə təkmilləşdiriblər.

Hafta.az-ın “Popular Science”ə istinadən yazdığına görə, uzunburunlu meymun (Nasalis larvatus) kimi də tanınan bu primat növü ümumiyyətlə dünyanın ən çirkin heyvanları arasında sayılır. Asiyanın cənub-şərqindəki Borneo adasında yaşayan hortum meymunlarının nəsli kəsilmək təhlükəsi ilə üz-üzədir.

Əvvəlki araşdırma, erkək meymunların burun ölçüsü ilə cütləşdikləri dişilərin sayı arasında əlaqə olduğunu göstərib. Avstraliya Milli Universitetinin alimləri yeni araşdırmalarında bunun səbəbini müəyyənləşdiriblər.

Alimlər kəllə nümunələrindən istifadə edərək meymunların sümüklü burun boşluqlarını tədqiq ediblər. “Scientific Reports” jurnalında dərc edilən araşdırma, kişilərdəki boşluğun ölçüsünün və formasının onların daha yüksək səslər çıxarmasını təmin etmək üçün təkamül etdiyini göstərib.

Məqalənin həmmüəllifi Katarin Balolia deyib: "Erkək meymunlar daha uzun və daha böyük burun boşluqları sayəsində daha yüksək və dərin səslər çıxara bilirlər ki, bu da onlara sağlamlıqlarını və üstünlüklərini nümayiş etdirməyə imkan verir. Bu, erkək meymunların diqqətini çəkməyə kömək edir".

Ancaq erkəklərin iri burunları sadəcə səsə görə onlara partnyor tapmağı asanlaşdırmır. Tədqiqatçılar böyük burunların qadınlar üçün cəlbedici olduğunu düşünürlər.

Alimlər müəyyən ediblər ki, hortum meymunlarının erkəkləri cinsi yetkinliyə çatdıqda burun boşluğunun böyüməsi dayanır, lakin burnun ön və ətli hissəsi böyüməyə davam edir. Həm də bu ətli hissə sanki qulağa xoş gələn səsi dəyişdirir.

Tədqiqatçılar fərz edirlər ki, burun çox güman ki, yüksək səslər çıxarmaq üçün inkişaf edib, lakin zaman keçdikcə dişilər üçün cazibədar olub. Balolia, "Dişilər həyat yoldaşı seçərkən vizual olaraq cəlbedici görünən böyük burunları tapırlar, çünki onlar sağlamlıq və hökmranlığın açıq əlamətidir" deyib.

Elm adamları burunlarının böyüməsində hortum meymunlarının yaşadığı mühitin də rol oynadığını düşünürlər. Ümumiyyətlə sıx meşələrdə yaşayan bu heyvanlar bir-birlərini həmişə görə bilmədiklərindən yüksək səslər çıxarmağa ehtiyac duyurlar.

Oxunma sayı 96