Kofein beynin öyrənmə qabiliyyətinə təsir edir

09:42 01.12.2023 Müəllif:Vüsal Tağıbəyli
Yazını böyüt
Yazını kiçilt

Hər gün çoxlu kofein qəbul etmək beynin yenidən işləmə qabiliyyətini zəiflədə bilər.

Hafta.az-ın yazdığına görə, ABŞ-da yerləşən Butler Xəstəxanası Neyromodulyasiya Araşdırma Mərkəzinin tədqiqatçıları 20 nəfərdə öyrənmə və yaddaşın saxlanması ilə bağlı beyin siqnallarını təhlil ediblər və kofeinin beyin hüceyrələrində plastikliyi artırdığına dair fərziyyələrə qarşı çıxan təəccüblü detallar aşkarlayıblar.

“Frontiers in Psychiatry” jurnalının “Science Alert” saytına görə, tədqiqatçılar dərc etdikləri məqalədə yazıblar: “Bu ilkin məlumatlar gələcək tədqiqatlarda kofeinin təsirlərinin birbaşa sınaqdan keçirilməsinin zəruriliyini vurğulayır. Nəzəri olaraq, kofeindən çox istifadənin öyrənməni və ya beyin hüceyrələrinin plastikliyini məhdudlaşdıra biləcəyi təklif olunur".

Məqalədə həmçinin deyilir: "Kofeinin adenozini, doğru zamanda yuxulu hiss etməyimizə kömək edən beyin kimyəvi maddəsini bloklamaq qabiliyyəti sayəsində ayıqlığı artırdığı bilinir. Adenozinin uzunmüddətli potensiya (LTP) adlı bir prosesi stimullaşdırdığı da məlumdur. Bu sadəcə beyindəki neyronlar arasındakı əlaqələri gücləndirir. LTP-nin beynin yeni məlumatları qəbul etməsi və zamanla uyğunlaşması üçün çox vacib olduğu düşünülür”.

Gündə bir və ya beş fincan arasında kofeinli içki içən 16 nəfər və çox az kofein istehlak edən 4 nəfər, beynin öyrənməyə hazırlığını təqlid etmək üçün nəzərdə tutulmuş təkrarlanan maqnit stimulyasiya terapiyası (rTMS) adlı beyin stimullaşdırma prosedurundan keçib. Komanda daha sonra LTP ölçmək üçün sinir sistemindəki elektrik siqnallarını axtarıb. LTP-nin təsiri kofeinli içkilər içməyənlər üçün əhəmiyyətli dərəcədə güclü olub.

"Kofeinlə müntəzəm stimullaşdırma beyində antaqonist təsirə səbəb ola bilər ki, bu plastisiya səviyyəsinin azaldığını göstərər, lakin bu, hazırda yalnız fərziyyədir" deyib tədqiqatçılar.

Baxış həm də öz-özünə bildirilən kofein dozalarına əsaslanırdı. Bu o deməkdir ki, tədqiqatçılar kofeinli içkilərin müxtəlif dozalarının əslində LTP-yə necə təsir etdiyini bilə bilmirlər. Bununla belə, bu baxış gələcək fərziyyələri məlumatlandırmaq üçün nəzərdə tutulmuş empirik araşdırma idi.

Bununla bağlı olaraq, tədqiqatçılar sınaqdan əvvəl kofein qəbulunun vaxtı və dozasının ciddi şəkildə tənzimləndiyi diqqətli, yaxşı idarə olunan perspektiv tədqiqatlar vasitəsilə əlavə tədqiqatlar aparmağı planlaşdırırlar. "Bu, mərkəzi sinir sisteminin bioavailability və onun plastik reaksiyalarla əlaqəsini daha yaxşı qiymətləndirəcək" deyib tədqiqatçılar.

Oxunma sayı 125