Misirli general Həmas-ı tərifləməklə mübahisə yaratdı

09:55 08.04.2025 Müəllif:Vüsal Tağıbəyli
Yazını böyüt
Yazını kiçilt

Müşahidəçilərin fikrincə, Misir ordusunun mənəvi-əxlaqi idarəsinin keçmiş rəisi general-mayor Samir Fərəc sosial mediada Həmas-ın Fələstin məsələsinin dirçəldilməsindəki rolu barədə son Misir hərbi analitiklərindən fərqli qiymət verib.

Hafta.az-ın yazdığına görə, Səda əl-Bələd Tv-də bir proqramda danışan Fərəc Qəzza müharibəsinin verdiyi insan itkilərinə toxunaraq, “Həmas-ın “Əl-Əqsa” tufanı ilə Fələstin davasının dirçəldilməsindəki rolu” olaraq xarakterizə etdiyi şeydən danışıb.

Hadisələrin Fələstin davasını canlandırdığını və itki təhlükəsi ilə üzləşdiyi zaman onu gündəmə gətirdiyini qeyd edən Fərəc, “Həmas-ın 17 aydır apardığı cəsur mübarizəni” və Fələstin xalqının öz təbirincə “müharibənin məqsədlərinə çata bilməyən” İsrail təcavüzü qarşısındakı əzmini tərifləyib.

Fərəc, Həmas-ın keçmiş prosesdə “böyük çeviklik” nümayiş etdirdiyini və gələcək danışıqlarda daha çox çeviklik nümayiş etdirməyə çağırıb, eyni zamanda, İsrailin Həmas-ən Qəzza zolağından çıxması tələbi ilə bağlı qoyduğu maneələrin rədd edilməkdə davam etdiyini təsdiqləyib.

Samir Fərəcin bu sözləri izləyiciləri tərəfindən birmənalı qarşılanmayıb, bəziləri isə onun “sadəcə şəxsi fikrini ifadə etdiyini” bildiriblər.

Digər tərəfdən, müşahidəçilər onun görünüşünün "müəyyən mesajlar" daşıdığını, o cümlədən Misirin danışıqlardan yayınmağın yeganə həll yolu olmadığına dair baxışını vurğuladığını söyləyib.

Digərləri çətin vaxt və şəraiti nəzərə alaraq, Misirin mövqeyini ifadə edən vahid səsin vacibliyindən danışıblar.

“Əl-Əhram” Siyasi və Strateji Araşdırmalar Mərkəzinin eksperti Əmr Şobakinin sözlərinə görə, bəyanatlar “Misir dövlətinin əsas sabitləri” çərçivəsində verilir, lakin Misirin rəsmi mövqeyini əks etdirməməlidir, çünki “Fərəcin Misirin baxışlarına zidd olmayan öz baxışı var”.

Şobaki “Şərqül-Avsat”a açıqlamasında “müqavimətin mövcudluğunu və işğala silahlı və sülh yolu ilə müqavimət göstərmək hüququnu vurğulamaq çərçivəsində” Həmas-a münasibəti “problemli” adlandırıb və bildirib ki, “Əl-Əqsa” tufanı zamanı baş verənlərlə razı olub-olmamasından asılı olmayaraq, bu, Misir daxilində və xaricdə siyasi debatdır.

Qahirə Universitetinin siyasi elmlər professoru Dr. Tarik Fəhmi deyib ki, Həmas-ın qələbəsi ilk növbədə mənəvi idi, çünki qəfil hücum və zamanla qətiyyət hərəkat üzvlərinin psixoloji baryerini qırdı, lakin digər tərəfdən, "Qəzza zolağının dağıdılması və Fələstin müqavimətinin hərbi potensialının tükənməsi də daxil olmaqla, yerdə böyük itkilər oldu".

Fəhmi, Təl-Əvivin Həmas-ın keçmişdə İsrailə verdiyi böyük itkilər müqabilində böyük qazanclar əldə etdiyini bildirib və əlavə edib ki, “qələbə və məğlubiyyətdən danışmaq, baş verənlərin, onun nəticələrinin və əks-sədalarının hərtərəfli qiymətləndirilməsindən asılı olaraq müxtəlif şərhlərə tabedir”.

Misir Düşüncə və Araşdırma Mərkəzinin məsləhət şurasının üzvü Dr. Həsən Əbu Talibin sözlərinə görə, Fərəcin açıqlamaları “çətin humanitar şərait kontekstində bir qədər optimist baxışdır”. “Misirin rəsmi mövqeyi mürəkkəb hesablamalar və nəzərə alınan ölçülərlə doludur, lakin Misir öz əsas prinsiplərinə sadiq qalır və məcburi köçkün olmaqdan imtina edir və Fələstin məsələsini müdafiə edir”, - o, deyib.

Əbu Talib bildirib ki, “Əl-Əqsa” tufanı hadisələri ilə razı olub-olmamasına baxmayaraq, bu hadisə dünyanın diqqətini Fələstin məsələsinə qaytarıb və əvvəllər Fələstin məsələsi ilə bu qədər maraqlanmayan ölkələrdə rəğbət dalğaları yaradıb.