Qripin ağciyərlərə zərərinin qarşısını alan dərman hazırlandı

09:25 15.04.2024 Müəllif:Vüsal Tağıbəyli
Yazını böyüt
Yazını kiçilt

Yeni hazırlanmış dərman qripin yaratdığı iltihabın səbəb olduğu ağciyər zədələnməsinin qarşısını ala bilib.

Hafta.az-ın “Science Daily”a istinadən yazdığına görə, qripə səbəb olan qrip virusu ağciyər hüceyrələrini öldürməyə başlayanda, bu hüceyrələr infeksiya ilə mübarizə aparmaq üçün immun hüceyrələrə siqnallar göndərir. Nəzarət altına alındıqda orqanizmi virusdan təmizləməkdə təsirli rol oynayan bu hüceyrə ölümü, nəzarətsiz qaldıqda şiddətli iltihaba və ağciyərlərə ziyan vuraraq ölümlə belə nəticələnə bilər.

Yeni araşdırmada tədqiqatçılar iltihaba səbəb olan hüceyrə ölümünü bloklayaraq siçanlarda infeksiyanın gedişatını tərsinə çevirə biliblər. Bir sıra təcrübələrdə, UH15-38 adlı yeni dərmanın, hətta aşağı dozalarda da qrip virusu verilən siçanları qoruduğu göstərilib.

Həmçinin məlum olub ki, preparatın yüksək dozaları tərkibində xeyli miqdarda virus olan infeksiyaya qarşı tam qorunma təmin edə bilər.

Tədqiqatçılar inkişaf etdirdikləri dərman vasitəsi ilə hüceyrə ölümünü idarə edən RIPK3-ün (reseptorla qarşılıqlı əlaqədə olan protein kinaz 3) iki yolundan birini bloklayıblar. Bunlardan biri (nekroptoz) ciddi iltihaba səbəb olur, digəri isə (apoptoz) bunu etmədən orqanizmin virusa qalib gəlməsinə kömək edir. UH15-38 apoptozdan qorunmaq və nekroptozun başlamasının qarşısını almaq üçün nəzərdə tutulub.

"RIPK3-ü tamamilə söndürmək o qədər də yaxşı deyil, çünki o zaman immunitet sistemi virusu təmizləyə bilməz" deyir tədqiqatın müəlliflərindən  Pol Tomas “Nature” elmi dərgisinə müsahibəsində.

“Nekroptozu yenicə aradan qaldırdığımız zaman heyvanlar daha yaxşı idi, çünki apoptoz hələ də oyunda idi və çox iltihaba səbəb olmadan virusla yoluxmuş hüceyrələrdən xilas ola bildi”, - o əlavə edib.

Antiviral dərmanların təsirli olması üçün infeksiyanın ilk iki-üç günündə qəbul edilməsi lazım olsa da, tədqiqatçılar UH15-38-in infeksiyanın başlanğıcından 5 gün sonra verildikdə belə fayda verdiyini müşahidə ediblər. "Bu dərman əvvəllər görmədiyimiz bir şey edə bilər" deyib Tomas.

Tədqiqatçılar həmçinin düşünürlər ki, siçan təcrübələrinin nəticələri insan təcrübələrinə keçərsə, UH15-38 kimi birləşmələr tənəffüs yollarında ağır simptomlara səbəb olan digər viruslara da müdaxilə edə bilər.

"Covid-19-un ən pisi arxada qala bilər, lakin başqa bir pandemiyanın olacağına dair ağlabatan bir gözlənti var və ev sahibinin necə yoluxmasından asılı olmayaraq, onu qorumaq üçün nəyəsə ehtiyacımız var" deyə başqa bir müəllif Aleksey Deqterev.

Bu araşdırma hüceyrə ölümünün infeksiyaları necə formalaşdırdığına marağı yeniləyərək belə bir məqsədə nail olmaq imkanını vurğulayır.

Oxunma sayı 291