“Star Trek”in Holodeck süni intellektlə yaradılıb

10:14 17.04.2024 Müəllif:Vüsal Tağıbəyli
Yazını böyüt
Yazını kiçilt

Alimlər robotları yetişdirmək üçün “Star Trek”dən Holodeck yaratdılar. Boş otaqda üçölçülü mühitlər yarada bilən bu alət personajların şifahi əmrləri ilə işləyir.

Hafta.az-ın “Science Daily”a istinadən yazdığına görə, Pensilvaniya Universitetinin tədqiqatçıları süni intellektdən istifadə edərək Holodeckdən ilhamlanaraq sistem hazırlayıblar. Elmi fantastika seriyasındakı sələfinin adını daşıyan bu sistem ChatGPT kimi chatbotların arxasındakı böyük dil modelləri haqqında biliklərdən istifadə edir.

Robotları yetişdirmək üçün yaradılan Holodeck onları xarici dünyaya hazırlamağa çalışacaq. Bu növ virtual mühitlər çox vacibdir, çünki robotlar mühüm tapşırıqları yerinə yetirməzdən əvvəl mürəkkəb mühitlərdə təcrübə qazanmalıdırlar. Sim2Real (reallığa simulyasiya) adlanan bu təlim forması robotlara real dünyada baş verə biləcək zərər vermədən ətrafda naviqasiya, obyektlərlə manipulyasiya və gözlənilməz hadisələrə cavab verməyi məşq etməyə imkan verir.

Lakin bu mühitlərin yaradılması çox çöyük zəhmət və uzun müddət tələb edir. Mütəxəssislər bu sahələri əllə çəkərkən obyektlərin yerləşdiyi yerdən tutmuş istifadə olunan rənglərə qədər hər şeyi seçirlər. Bu vəziyyət virtual mühitlərin müxtəlifliyinə, eləcə də sayına əngəl törədir.

Süni intellektlə işləyən Virtual Deck sadə bir əmrlə müxtəlif mühitlər yarada bilir. Böyük dil modelinə əlavə olaraq, üçölçülü obyektləri ehtiva edən bir verilənlər bazası olan Objaverse istifadə edərək ətraflı sahələr yarada bilər. Məsələn, "pişik sahibi tədqiqatçının evi" yaratmaq istənildikdə, Holodeck əvvəlcə divarları və döşəmələri düzəldir, sonra masa və pişik oyuncaqları kimi əşyaları yerləşdirir. Nəhayət, sistem obyektlərin yerləşdiyi ərazini məhdudlaşdıran plan modulundan istifadə edir.

Holodecki sınaqdan keçirmək üçün tədqiqatçılar yeni sistemi əllə müəyyənləşdirilmiş qaydalara əsasən məkanlar yaradan köhnə ProcTHOR ilə müqayisə ediblər. Pensilvaniya Universitetinin Mühəndislik Məktəbi tələbələri, mühitləri hansı alətin yaratdığını bilmədən iki sistemin yaratdığı 120 məkanı qiymətləndiriblər. Tələbələr Holodeck tərəfindən yaradılan mühitlərin əhəmiyyətli dərəcədə daha real olduğunu görüblər.

“ArXiv”də dərc olunan və hələ də həmkarlar tərəfindən təsdiqlənməmiş məqalələrin paylaşıldığı araşdırmanın müəlliflərindən Mark Yatskar deyir: “Holodeckin son sınağı robotları əvvəllər heç olmadıqları yerlərdə qalmağa hazırlamaqdır".

Başqa bir sınaqda, Holodecklə hazırlanan musiqi otaqlarında təlim keçmiş bir robot, bu təlimi olmayan bir robotdan daha yaxşı bir pianonun yerini təyin edib.

Araşdırmanın başqa bir müəllifi Yu Yang, Virtual Deck-in mənzillərdən başqa mağazalar və ofislər kimi mühitləri də daha yaxşı dizayn etdiyinə diqqət çəkərək, "Bu sahə uzun müddətdir ki, yaşayış yerlərində aparılan araşdırmalarla sıxışıb qalıb" deyir.

Lakin orada müxtəlif mühitlər var. Robotları yetişdirmək üçün çoxlu mühitləri səmərəli şəkildə yaratmaq həmişə böyük problem olub, lakin Holodeck bu funksiyanı təmin edir.

Oxunma sayı 32