Ukrayna müharibəsi quşların miqrasiya marşrutlarını dəyişib

10:29 22.05.2024 Müəllif:Vüsal Tağıbəyli
Yazını böyüt
Yazını kiçilt

Ukraynada gedən müharibə Avropada nəsli kəsilmək təhlükəsi ilə üzləşən böyük xallı qartalların miqrasiya marşrutlarını dəyişməsinə səbəb olub.

Hafta.az-ın “Current Biology” jurnalına istinadən yazdığına görə, bu yırtıcı quşlar hərbi əməliyyatlar səbəbindən Ukrayna ərazisi üzərində uçuşları dayandırıblar.

Şərqi İngiltərə Universiteti, Britaniya Ornitologiya Fondu və Estoniya Həyat Elmləri Universitetinin alimləri tərəfindən aparılan araşdırmalar nəticəsində məlum olub ki, 2022-ci ilin mart və aprel aylarında Yunanıstan və Şərqi Afrikadakı qışlama bölgələrindən Belarusa qayıdan 19 quş GPS vasitəsilə yoxlanılıb. Bu məlumatlar 2018-2021-ci illər arasında 20 quşun izlədiyi marşrutlarla müqayisə edilib.

Tədqiqatın nəticələri göstərib ki, böyük xallı qartallar münaqişə başlayandan sonra orta hesabla 85 kilometr daha çox uçublar, səyahətləri 55 saat çox çəkib, erkək qartalların uçuş sürəti isə daha aşağı olub. Münaqişədən əvvəl Ukraynada quşların 90 faizi yolüstü dayanırdısa, müharibədən sonra bu göstərici cəmi 32 faizə düşüb və bəzi quşlar ölkə ərazisi üzərindən uçmamağa məcbur olub. Xüsusilə hərbi fəaliyyətin intensiv olduğu bölgələrdə quşların adi marşrutlarından əhəmiyyətli sapmalar müşahidə olunub.

Şərqi İngiltərə Universitetindən Çarli Russell, bu dəyişikliklərə görə quşların çoxalma sahələrinə çatmaq üçün daha çox enerji sərf etdiyini və bunun da yetişdirmə müvəffəqiyyətinə mənfi təsir göstərə biləcəyini söyləyib. Russell quşların yaşadığı stressi vurğulayaraq vəziyyəti “su içmək üçün dayanmadan marafon qaçması” ilə müqayisə edib. Bu əlavə enerji xərcləri və stress quşların reproduktiv uğurlarına və cücələrin sağ qalma şanslarına ciddi təsir göstərə bilər.

Loughborough Universitetindən Dr Coş Milburn bildirib ki, tədqiqatlar müharibənin vəhşi heyvanlara mənfi təsirini təsdiqləyir. Böyük xallı qartallar kimi həssas növlərin yaşayış yerlərinə çatmaqda çətinlik çəkməsi növlərin gələcəyi üçün narahatedici bir vəziyyət hesab olunur.

Bu araşdırma göstərir ki, hərbi münaqişələr təkcə insan həyatına deyil, həm də vəhşi təbiətə ciddi təsir göstərir. Böyük xallı qartalların miqrasiya yollarında baş verən bu dəyişikliklər ekosistemin və biomüxtəlifliyin tarazlığı üçün mühüm nəticələrə səbəb ola bilər.

Oxunma sayı 131