Xəbərdarlıq: Xəstələrin həyat dəstəyi erkən dayandırılır

10:57 22.05.2024 Müəllif:Vüsal Tağıbəyli
Yazını böyüt
Yazını kiçilt

Elm adamları beyin ölümü keçirməyən xəstələrə həyat dəstəyini dayandırmaqdan əvvəl daha çox gözləməyi tövsiyə edirlər. Yeni araşdırmaya görə, bəzi xəstələr sağlamlıqlarını qismən bərpa edə bilərlər.

Hafta.az-ın “Journal of Neurotrauma”ya istinadən yazdığına görə, ağır kəllə-beyin travması (TBI) olan xəstələr huşsuz vəziyyətdə və ventilyatorda yatarkən, adətən bir müddət sonra həyat dəstəyinin kəsilməsinə qərar verilir.

Bir çox hallarda həkimlər xəstənin sağ qalmayacağını və ya ciddi əlilliklə həyatını davam etdirəcəyini proqnozlaşdırır, ailələr isə həkimlərin proqnozlarına əsasən bu qərarı verirlər.

Xəstələrin yaxınlarının adətən beyin zədələnməsindən sonra 72 saat ərzində qərar verməsi gözlənilən yeni araşdırmaya görə, bu müddət daha uzun tutulmalıdır.

Araşdırmada ABŞ-dakı 18 travma mərkəzində xəstəxanaya yerləşdirilən 1392 TBI xəstəsinin məlumatları araşdırılıb.

Tədqiqatçılar həyat dəstəyi dayandırıldıqda ölən 80 xəstəni eyni dərəcədə kritik vəziyyətdə olan, lakin dəstəyi dayandırılmayan 80 xəstə ilə müqayisə etdilər. Bu insanların heç biri beyin ölümü keçirməyib.

Aparılan təhlillər nəticəsində müəyyən edilib ki, həyati yardımda olan xəstələrin əksəriyyəti 6 gün ərzində dünyasını dəyişib. Digər tərəfdən, bu xəstələrin 42 faizinin müəyyən dərəcədə sağlamlıqlarına qovuşduğu, bir neçəsinin isə köhnə həyatına qayıtdığı müəyyən edilib.

Tədqiqatın müvafiq müəllifi Yelena Bodyen deyir ki, "Tapıntılarımız, xroniki xəstəlik olan travmatik beyin zədəsi ilə bağlı erkən qərarların verilməsində daha ehtiyatlı yanaşmanı dəstəkləyir. Bu, vəziyyəti yaxşılaşa bilən xəstələri daha yaxşı müəyyən etmək üçün uyğun bir hərəkət ola bilər".

Araşdırmaya məlumat verən qrupdan Dr. Klod Hemfill bildirir ki, 72 saatlıq təcrübənin heç bir elmi əsası yoxdur. Dr. Hemfill hesab edir ki, travmatik beyin zədəsi olan insanlar xəstəxanaya belə ağır vəziyyətdə gəldiyi üçün həkimlər erkən qərarlar verməyə meyllidirlər.

"Həkimlər son dərəcə çətin vəziyyətdədirlər. Xəstələr çox ciddi xəsarətlərlə ölüm və ya həyat ərəfəsindədirlər" deyir Bodyen və əlavə edir: "Həkimlər qəti diaqnoz qoymaq və onu ailələrə təqdim etmək üçün böyük təzyiq altındadır".

Tədqiqat müəlliflərinin fikrincə, həkimlərin xəstəliyin gedişi ilə bağlı neqativ proqnozları həyat dəstəyinin götürülməsinə və mənfi proqnozların sürətinin artmasına səbəb olur. Həkimlər bu məlumatlara əsasən öz proqnozlarını verirlər.

Mütəxəssislər onu da vurğulayırlar ki, həkimlər xəstənin ağır əlilliklə həyatını davam etdirə biləcəyi barədə ailələri düzgün və əsaslı şəkildə məlumatlandırmalıdırlar.

Oxunma sayı 131