Yeni araşdırmada 2023-cü ildə dünyanın ən təhlükəli və ən sülhsevər ölkələri açıqlanıb.
Hafta.az-ın yazdığına görə, İqtisadiyyat və Sülh İnstitutunun hər il hazırladığı Qlobal Sülh İndeksinin (GPI) 17-ci hesabatında dünya əhalisinin 99,7 faizini təşkil edən 163 müstəqil dövlət və regionun adı qeyd olunub.
2023-cü ilin araşdırması göstərir ki, orta qlobal sülh səviyyəsi 0,42 faiz azalıb. Bu, son 15 ildə 13-cü tənəzzüldür. 2022-ci ildə 84 ölkə sülh baxımından yaxşılaşıb, 79 ölkə isə pisləşib.
Əfqanıstan ardıcıl 8-ci dəfə dünyanın ən az sülhsevər ölkəsi seçilib, ondan sonra Yəmən, Suriya, Cənubi Sudan və Konqo Demokratik Respublikası qərarlaşıb.
Ukraynadakı müharibə qlobal dinc mühitə əhəmiyyətli təsir göstərsə də, Ukrayna sülhün ən çox azalması ilə üzləşib, Rusiya isə 5-ci yerdədir. Buna baxmayaraq, dünyanın ən dinc bölgəsi olan Avropa 10 ən sülhsevər ölkədən 7-nə ev sahibliyi edir.
Ən çox azalma müşahidə olunan digər ölkələr isə Haiti, Mali və İsrail olub.
2008-ci ildən bu titula sahib olan İslandiya dünyanın ən dinc ölkəsi olmağa davam edir. İndeksin yuxarı pilləsində İslandiyanı Danimarka, İrlandiya, Yeni Zelandiya və Avstriya müşayiət edir.
Ötən illə müqayisədə bir pillə geriləyərək 37-ci ən sülhsevər ölkə olan Böyük Britaniyanın “sülh vəziyyəti” reytinqi “yüksək” olaraq müəyyən edilib. Şkala "çox yüksək"dən "çox aşağı"ya qədər dəyişir.
Birləşmiş Ştatlar sülhpərvərlik miqyasında "aşağı" qiymətləndirilir və ötən il olduğu kimi siyahıda 131-ci yerdədir. Hesabatda qeyd edilir ki, Birləşmiş Ştatlar “2015-ci ildə başlayan tendensiyanın ardınca keçən il sülh şəraitində bir qədər azalma yaşadı” və vətəndaş itaətsizliyi artıq əsas sürücü olmasa da, azalmanın “təhlükəsizlik və təhlükəsizliyin azalması ilə əlaqədar olduğu” qeyd edilir.
GPI 23 keyfiyyət və kəmiyyət göstəricisindən istifadə edərək sülhün vəziyyətini üç istiqamətdə ölçür: ictimai asayiş və təhlükəsizlik səviyyəsi, davam edən daxili və beynəlxalq münaqişələrin miqyası və hərbiləşmə dərəcəsi.
Hesabat oktyabrda İsrail-Həmas münaqişəsinin kəskinləşməsindən və İslandiyada davam edən vulkanik fəaliyyətdən əvvəl tərtib edilib.
Qərargahı Avstraliyanın Sidney şəhərində yerləşən İqtisadiyyat və Sülh İnstitutu özünü müstəqil, tərəfsiz və qeyri-kommersiya təşkilatı kimi təsvir edir.
Beləliklə, 2023-cü ildə dünyanın ən təhlükəli ölkələri bunlardır: Əfqanıstan, Yəmən, Suriya, Cənubi Sudan, Konqo Demokratik Respublikası, Rusiya, Ukrayna, Somali, Sudan, İraq.
2023-cü ildə dünyanın ən sülhsevər ölkələri belə sıralanır: İslandiya, Danimarka, İrlandiya, Yeni Zelandiya, Avstriya, Sinqapur, Portuqaliya, Sloveniya, Yaponiya, İsveçrə.
