WSJ-nin keçmiş və indiki Amerika rəsmilərinə əsaslanan xəbərinə görə, MKİ təşkilatın özünün ən mühüm kəşfiyyat hədəfi hesab etdiyi Çində humanitar casusluq imkanlarını təkmilləşdirməyə çalışır. Rəsmilər bildiriblər ki, kəşfiyyat çatışmazlıqları səbəbindən Birləşmiş Ştatlar Si Cinpin və onun yaxın ətrafı arasında Tayvan kimi əsas təhlükəsizlik və digər məsələlər üzrə gizli danışıqlar haqqında məhdud məlumata malikdir.
Hafta.az-ın yazdığına görə, keçmiş yüksək rütbəli kəşfiyyat rəsmisi deyib: “Bizim Çin rəhbərliyinin planları və istəkləri barədə heç bir real məlumatımız yoxdur”.
Bildirilir ki, son illərdə əsas məqsədlərindən biri Çində humanitar casus şəbəkəsini gücləndirmək olan ABŞ-dakı kəşfiyyat qurumları şəxsi heyətinin ciddi təlim keçməsinə və bahalı casusluq vasitələrindən istifadə etmələrinə baxmayaraq, Çinə nüfuz etməkdə zəif olaraq qalır.
Mərkəzi Kəşfiyyat İdarəsinin direktoru Uilyam Burns “The Wall Street Journal”a deyib ki, Co Bayden administrasiyasının Amerikanın təhlükəsizliyinə ən böyük təhdid kimi təsvir etdiyi Çin “MKİ-nin görüləcək işlər siyahısında” hələ də birinci yerdədir.
Dünyada davam edən münaqişələr də daxil olmaqla bir çox dinamikanı balanslaşdırdıqlarını, lakin Çindən qaynaqlanan uzunmüddətli strateji çətinliklərlə sıx maraqlandıqlarını ifadə edən Burns, “Son üç ildə Çin missiyasına ayrılan büdcəni iki dəfədən çox artırdıq və biz Çin Missiya Mərkəzini MKİ-nin bu məsələ ilə bağlı bütün səylərini koordinasiya edəcək yeganə mərkəz etdik" deyib.
Bununla belə, İsrailin Qəzzaya hücumları və Rusiya ilə Ukrayna arasında davam edən müharibə kimi səbəblərin Çinin uzunmüddətli prioritetlərin əsas prioritet olmasını təmin etmək üçün Burnsun səylərini çətinləşdirdiyi bildirilir.
MKİ-nin veteran rəsmisi bildirib ki, iki böhranla məşğul olmaq agentliyin diqqətini Pekinə yönəltməyə çalışarkən onun bacarıqlarını sınayacaq.
Bundan əlavə, keçmiş terrorla mübarizə rəsmisi, "Reallıq budur ki, bütün dünyada sizin üçün əlçatan toplama resurslarınız yoxdur" deyib.
Kəşfiyyatın Çinə yönəldilməsinin 2000-ci illərin ortalarında gücləndiyi, lakin ABŞ hökumətlərinin uzun müddət Çini prioritet kimi qəbul etmədiyi bildirilir.
ABŞ casus peykləri sayəsində Çinin hərbi bölgədə yerləşdirmə və modernləşdirmə planlarını yaxından izləyir, kiber və dinləmə vasitələri ilə Çinin rabitə şəbəkəsini qismən nəzarətdə saxlaya bilir. Bundan əlavə, ABŞ-ın Si Cinpinin planları haqqında məlumatı əsasən onun ictimai bəyanatlarının nəticələrinə və nəzərdən keçirilməsinə əsaslanır.
Si Cinpinin rəhbərlik etdiyi təhlükəsizlik baxımından birinci dövlət strukturu ölkə daxilində casusluq əməliyyatlarını xeyli çətinləşdirən “Orwellian” müşahidə sistemlərindən istifadə edir. Bu səbəbdən də ABŞ kəşfiyyatının Çinin süni intellekt və sintetik biologiya kimi müxtəlif sahələrdəki irəliləyişlərini izləməli olduğu ifadə edilir.
Keçmiş ABŞ rəsmiləri bildiriblər ki, 2000-ci illərin əvvəllərində MKİ analitikləri tez-tez Ağ Evə Çinin iqtisadi inkişafı və hərbi ambisiyaları barədə xəbərdarlıq edirdilər. Bu gizli kəşfiyyat hesabatları Amerika rəsmilərinə “Dəhşətli Çin Dosyesi” kimi tanınır.
MKİ keçmişdə Çin Kommunist Partiyasının yuxarı eşelonlarında və nazirliklərində onlarla məmuru pullu agent kimi işə götürmək üçün geniş yayılmış korrupsiyadan istifadə edib, lakin bu şəbəkə ləğv edilib.
Xi 2012-ci ilin sonunda Kommunist Partiyasının lideri və bir neçə ay sonra prezident olduqdan sonra ABŞ Çindəki insan şəbəkəsini itirib.
ABŞ-ın keçmiş prezidenti Barak Obamanın müşaviri olmuş Denni Russel, siyasi müzakirələrdə nəzərə alınsa da, kəşfiyyatın “Çinin təhlükəsizliklə bağlı avtokrat olacağını” proqnozlaşdıra bilməyəcəyini söyləyib.
2020-ci ildən sonra ABŞ kəşfiyyat agentlikləri Çin hökumətinə sızmaq üçün genişləndirilmiş proqramları maliyyələşdirmək üçün Yaxın Şərq də daxil olmaqla terrorla mübarizə və digər hədəflərə xərcləri azaldıblar.
Rəqəmlər məxfidir, lakin rəsmilər Çin əməliyyatları ilə bağlı əhəmiyyətli büdcə dəyişikliklərinin olduğunu bildirirlər.
ABŞ kəşfiyyatının başqa bir rəsmisi, "MKİ artıq burada işləyən insanların Mandarin dilini öyrənməsinə çox güvənir" deyib.
Çin agentlərinin işə götürülməsinin hər zamankından daha təhlükəli olduğu bildirilərkən, Pekinin geniş yayılmış müşahidə sistemi səbəbiylə böyük şəhərlərdə milyonlarla kameradan yayımlanan yayımların prosesi çətinləşdirdiyi qeyd edilir. Bildirilir ki, Çindəki çətinliklərə baxmayaraq, MKİ Rusiyada daha böyük uğurlara imza atıb.
Kəşfiyyat xidməti Rusiya prezidenti Vladimir Putinin Ukraynaya gizli işğal planını ələ keçirərkən, Kremlin “dezinformasiya planlarını” aşkarlayaraq ictimaiyyətə açıqladı.
Rusiyanın özəl təhlükəsizlik şirkəti “Vaqner”in yaradıcısı Yevgeni Priqojinin iyunda üsyanına başlamazdan əvvəl MKİ Ağ Evi də xəbərdar edib.
