Əlcəzairdə 1961-ci il oktyabrın 17-də Əlcəzairin Qurtuluş Müharibəsi zamanı təşkil edilən nümayişləri yatırmaq üçün Fransada onlarla mühacirin polis tərəfindən güllələnərək cəsədlərinin Sena çayına atıldığı Mühacir Günü qeyd olunub. Bu xatirə həmişə “yaddaş münaqişəsini” ön plana çəkir və Fransanın keçmiş müstəmləkəsi ilə münasibətlərində davam edən uzaqlaşma kontekstində ortaya çıxır.
Hafta.az-ın yazdığına görə, paytaxt Əlcəzairdə Mücahidlər və Hüquq Sahibləri Nazirliyi, nazir Aid Rebikanın iştirakı ilə şəhərin mərkəzindəki qırğınlara həsr olunmuş abidə önündə bir dəqiqəlik sükutla anma mərasimi təşkil edərək başlayıb. Bundan başqa, Əlcəzairin müxtəlif bölgələrində Milli Mücahidlər Təşkilatı, Şəhid Uşaqları Milli Təşkilatı və Əlcəzair Müsəlman Skautları tərəfindən mərasimlər keçirilib. Bu mərasimlərdə müstəqillik müharibəsində (1954-1962) vuruşmuş döyüşçülərin bir qismi, həmin hadisələrdə həlak olanların bəzilərinin övladları və nəvələri iştirak edib. Bu hadisələr, tarixçilərin fikrincə, müstəqillik savaşına gedən yolda mühüm dönüş nöqtəsi olub.
Həmin gün Fransa sənayesində çalışan 50 mindən çox əlcəzairli Paris küçələrinə çıxıb. Bu, 5 oktyabr 1961-ci ildə Parisin polis rəisi Maurice Papon tərəfindən yalnız əlcəzairlilərə və Fransa müsəlmanlarına şamil edilən komendant saatı elan etmək qərarına etiraz əlaməti idi. Bu qadağanın məqsədi Əlcəzairdə davam edən müstəqillik mübarizəsinə dəstək və rəğbət nümayişlərinin qarşısını almaq olub. Polis minlərlə nümayişçiyə dəyənək və gözyaşardıcı qaz bombası ilə hücum edib, daha nümayişçilərə atəş açıb və tarixi faktlara əsasən, əlcəzairli etirazçılardan 800-dən çoxunu diri-diri Sena çayına ataraq boğub öldürüblər.
2021-ci ildə Fransa prezidenti Emmanuel Makron hadisələrin 60-cı ildönümündə bunları "Cümhuriyyət üçün bəraət qazandıra bilməyən cinayətlər" kimi xarakterizə edib. Yelisey Sarayından verilən açıqlamada, prezidentin "faktları qəbul etdiyi" və Paris polis rəisinin əmri ilə həmin gecə törədilən cinayətlərə "Respublika üçün haqq qazandıra bilməyəcəyi" ifadə edilib.
Makronun ilk dəfə bir Fransa prezidentindən gələn bu münasibəti ölkə mediasının bir hissəsi tərəfindən "müstəmləkə cinayətini inkar" olaraq şərh edilib və bunun Fransa ilə Əlcəzair arasındakı "ortaq yaddaşın yaralarını sağaldacağı" iddia edilib. Bununla belə, Əlcəzair ictimaiyyətinin böyük hissəsi bu şərhlə razılaşmayıb və “müstəmləkə cinayətlərinin parçalanmış etiraflarına” qarşı ehtiyatlı davranıb. Əlcəzair xalqı açıq şəkildə Əlcəzairdəki Fransa müstəmləkəçiliyini “insanlığa qarşı cinayət” olaraq pisləyib və bunun ardınca təzminat ödənilməsini təkid edib. Lakin Makron bu addımı atmağın mümkün olmadığını bildirib.
Əlcəzair prezidenti Əbdülməcid Tebbun hadisələrin ildönümü ilə bağlı dərc olunmuş yazılı müraciətində "Zülm və zorakılıq görüntüləri müstəmləkəçilik rüsvayçılığı cinayətinə dəlalət edir və qürurlu xalqımızın azadlıq uğrunda verdiyi böyük fədakarlıqların fəsillərindən biridir. Dövlətimiz hər zaman dünyanın hər yerindən qürbətçilərimizin hüquqlarını qorumaq əzmindədir. Bu məqsədlə biz diplomatik və konsulluq nümayəndəliklərimizi əcnəbilərimizin ehtiyaclarını daha effektiv şəkildə qarşılamaq və qazanılan qazancları gücləndirmək üçün daha yaxşı mexanizmlər hazırlamağa təşviq edirik. Bu, qürbətçilərimizlə sıx əlaqələr sayəsində əldə olunur" deyib.
Tebbun, həmçinin Əlcəzairli mühacirlərin "Əlcəzairə qarşı yalanlar, düşmənçilik və şübhəli gündəmlər ilə qızışdırılan amansız kampaniyalara" qarşı verdiyi töhfəni yüksək qiymətləndirib. Prezident nə demək istədiyini izah etmədən ölkəsinin "yeni Əlcəzairi qurmaq üçün görünməmiş addımlar atdığını" vurğulayıb: "Sevimli xalqımıza verdiyimiz sözə sadiq qalaraq, biz bu yeni Əlcəzairin institusional əsaslarını qoymağa və onun iqtisadi inkişafına rəhbərlik etməyə qərarlıyıq. Yeni Əlcəzairdə vətəndaşın ləyaqətini qorumaq və vətənin ləyaqətini yüksəltmək bizim əsas prioritetimizdir".
-1782311317.jpg&h=173&w=263&zc=1&q=80)
