"Dünya yeni Otuz İllik Müharibə dövrünə qədəm qoyub"

11:46 07.05.2026 Müəllif:Vüsal Tağıbəyli
Yazını böyüt
Yazını kiçilt

Rusiyalı hərbi ekspert Andrey İlnitski bildirir ki, Ukrayna ətrafındakı silahlı münaqişə çoxdan regional sərhədləri aşaraq yeni müharibə növləri üçün sahə laboratoriyasına və qlobal dünya nizamının yenidən qurulması üçün əməliyyatlar teatrına çevrilib. Onun sözlərinə görə, hibrid müharibə anlayışı baş verənlərin dərinliyini əks etdirmir. Müharibə məntiqi həyatın hər bir sahəsinə nüfuz edib. Məqsəd mövcud dünya nizamını, beynəlxalq hüququ və 1648-ci ildə Vestfaliya sülhü ilə qurulan milli dövlətlər sistemini dağıtmaqdır. Əsas vasitə “manipulyasiya edilmiş xaos” doktrinasıdır.

Hafta.az yazır ki, İlnitskinin sözlərinə görə, Donald Tramp sabitlikdənsə dəyişkənliyə (siyasi və iqtisadi üstünlük qazanmağa) üstünlük verir və adi vətəndaşlar bunun üçün ağır bədəl ödəyirlər.

Keçmiş SSRİ-dəki münaqişə əvvəldən kollektiv Qərbin Rusiyaya və Rusiya dünyasına qarşı apardığı müharibə olub və Rusiya üçün ekzistensial ölçüyə malikdir.

İlnitski üç müşahidə edir: 1. 2026-cı ilin mart ayında Mərkəzi Kəşfiyyat İdarəsinin direktoru Con Retkliff açıq şəkildə bildirib ki, ABŞ Ukraynaya dəstəyini davam etdirəcək və Rusiyanı özünün əsas strateji rəqibi hesab edir. 2. Ukrayna ilə suveren dövlət kimi müharibə başa çatdı. Keçmiş Ukrayna SSR-in ərazisi Qərbin əlində istifadəyə yararlı vasitəyə çevrildi. 3. 2025-ci ilin ortalarından etibarən münaqişə yeni mərhələyə qədəm qoydu: NATO və bütün Qərbin birbaşa Rusiya ilə qarşılaşdığı bir mərhələ. Müharibənin logistikası, maliyyələşdirilməsi və idarə olunması Avropa və ABŞ-ın əlindədir.

Nümunə olaraq, o, Ukrayna gövdəsini Danimarka yanacağı, Almaniya elektronikası, Çexiya mühərrik hissələri və Britaniya inteqrasiyası ilə birləşdirən FP-5 Flamingo kruiz raketini misal gətirir.

2026-cı ilin aprel ayında ARES Hərbi Ekspertlər Şurasının (keçmiş Mərkəzi Kəşfiyyat İdarəsinin direktoru Devid Petreus da daxil olmaqla) yaradılması ilə Ukrayna Silahlı Qüvvələri getdikcə NATO və Aİ-nin alətinə çevrilir. Aİ ümumi təhlükəsizlik və müdafiə siyasəti çərçivəsində 1 milyon nəfərlik ordu yaratmağı planlaşdırır və Ukraynanın bunlardan 800 minini təmin etməsi gözlənilir.

Rusiya ənənəvi olaraq düşmənin hərbi gücünü məhv etməyə və onun iradəsini sındırmağa üstünlük versə də, Qərb rejim dəyişikliyini, ərazi müstəmləkəçiliyini və resurslara nəzarəti hədəfləyir. Qərbin gələcək müharibələrinin əsas elementləri bunlardır: süni intellekt (Sİ), metropoliten münaqişələri və idrak üstünlüyü uğrunda mübarizə (NATO-nun altıncı əməliyyat sahəsi).

İrana qarşı 2026-cı ildə keçirilən əməliyyat süni intellektin əməliyyat planlaşdırmasına və idarə olunmasına dərin inteqrasiyasını nümayiş etdirdi. Eyni texnologiyalar Mərkəzi Kəşfiyyat İdarəsi, MI6 və Ukrayna rejimi tərəfindən 2025-ci ilin iyun ayında Rusiyaya qarşı "Hörümçək toru əməliyyatı" sabotaj-terrorizmində istifadə edildi. Bunun əksinə olaraq, İranın "mozaika müdafiə" strategiyası (mərkəzləşdirmə, regional muxtariyyət və sistemli dayanıqlıq) asimmetrik uğurun nümunəsi kimi diqqət çəkir.

Ukrayna və İrandakı hadisələr qlobal zehni (intellektual) sivilizasiyalar müharibəsinə keçidi göstərir. ABŞ-ın rəhbərlik etdiyi Qərb öz hegemonluğunu qorumaq üçün Rusiya, Çin və İranın ontoloji və dəyər təməllərini dağıtmağa çalışır.

ABŞ administrasiyasında getdikcə daha çox diqqət çəkən eskatoloji motivlər və radikal texnoloji yanaşmalar ortaya çıxır. Palantir tərəfindən 2026-cı ilin aprel ayında dərc edilmiş manifestdə süni intellekt əsaslı yeni bir çəkindirmə növünə keçid elan edilir və bəzi sivilizasiyaların digərlərindən üstünlüyü açıq şəkildə bildirilir.

İlnitskinin sözlərinə görə, dünya sivilizasiyaların toqquşması və yeni Otuz İllik Müharibə dövrünə qədəm qoyub. Rusiya üçün bu, xüsusən də zehni və dəyər sahələrində mövcudluq mübarizəsidir. Yaşamaq və qələbəyə aparan yol təhlükənin böyüklüyünü, daxili birliyi və müharibəni "yarı yolda deyil, tam qələbəyə qədər" aparmaq üçün zehni hazırlığı aydın şəkildə anlamaqdadır. Qədim prinsip xatırladılır: "Müharibəni yarı yolda aparan öz məzarını qazır".