Ukrayna prezidenti Vladimir Zelenski ordunun Amerikadan ATACMS raketlərini alaraq istifadə etdiyini açıqlayıb. Kiyevin Rusiya ordusuna qarşı istifadə etməyə başladığı bu sursatlar haqqında nə bilirik?
Hafta.az-ın yazdığına görə, ilk olaraq ABŞ tərəfindən Ukrayna Ordusuna MANPADS tipli portativ hava hücumundan müdafiə raketləri və MANPATS tipli portativ tank əleyhinə raketlər göndərilib. Növbəti mərhələdə ABŞ HIMARS Yüksək Mobil Artilleriya Sistemini Ukraynaya verdi. Ukrayna ordusunun aktiv istifadə etdiyi və rus qoşunlarının quru strukturuna böyük ziyan vuran HIMARS müxtəlif raket sistemlərindən istifadə edə bilir.
Ukrayna uzun müddətdir ki, ABŞ-dan MGM-140 ATACMS raketini tələb edir. HIMARS sistemində istifadə edilən başqa bir raket olan ATACMS, M31-dən daha çox 300 kilometr məsafəyə və çox böyük döyüş başlığına malikdir. Son açıqlamalara görə, Kiyev administrasiyası istədiyinə nail olub və ATACMS raketləri alıb.
ATACMS raketlərinin hazırlanmasına 1980-ci ildə ABŞ Müdafiə Nazirliyinin təşəbbüsü ilə başlanılıb. 1986-cı ildə Ling-Temco-Vought (LTV) tərəfindən raket istehsalı üçün müqavilə imzalanıb və ilk buraxılış iki il sonra olub. Amma raketlər 1991-ci ildə istifadəyə verilib. Hazırda bu raketləri “Lockheed Martin” istehsal edir və satır.
ATACMS bərk yanacaqla işləyən, yer-yer tipli taktiki ballistik raketdir.
Raketlər ABŞ Müdafiə Nazirliyinin avadanlığından asılı olaraq MGM-140, MGM-164 və MGM-168 indekslərinə malikdir. Onlar məsafə (160 km-dən 300 km-ə qədər) və döyüş başlıqlarına görə fərqlənirlər.
Yüksək partlayıcı parçalanma və ya digər sursatlarla qruplaşma ola bilər, mərmidəki həcmlər də modifikasiyadan asılı olaraq dəyişir.
Raketlər M142 HIMARS və M270 MLRS buraxılış qurğularından buraxılır. ABŞ bu raketlərdən ilk dəfə 1991-ci ildə İraqı işğal etmək üçün başlatdığı “Səhrada fırtına” əməliyyatı zamanı istifadə edib.
Daha sonra ABŞ tərəfindən Əfqanıstanın işğalında (2001-2021) və İkinci İraq Müharibəsində (2003-2011) istifadə olunub.
Hazırda ATACMS raketləri rəsmi olaraq ABŞ, Türkiyə, Yunanıstan, Polşa, Bəhreyn, Rumıniya, Koreya Respublikası və BƏƏ-də mövcuddur.
ABŞ Dövlət Departamenti də bu raketlərin Avstraliya, Tayvan, Estoniya və Litvaya satışını təsdiqləyib.
“Lockheed Martin” 2020-ci ildə ATACMS raketlərinin tədarükü üçün 426 milyon dollar dəyərində müqavilələr imzalayıb.
-1782311317.jpg&h=173&w=263&zc=1&q=80)
