Çin prezidenti Si Cinpin Çin-Ərəb Dövlətləri Əməkdaşlıq Forumunun (CASCF) 10-cu nazirlər konfransının açılış mərasimində çıxışı zamanı deyib ki, “Çin-ərəb münasibətləri yeni əsrin əvvəlindən bəri yeni zirvələrə yüksəlməyə davam edir. 2022-ci ilin dekabrında Ər-Riyadda keçirilən ilk Çin-Ərəb Dövlətləri Sammitində Çin və ərəb dövlətləri yeni dövrdə ortaq gələcəyi olan Çin-Ərəb icması qurmaq barədə razılığa gəliblər”.
Hafta.az-ın “Xinhua”ya istinadən yazdığına görə, Si deyib ki, Çin birinci Çin-Ərəb Dövlətləri Sammitinin nəticələrinin çatdırılmasında əldə edilən irəliləyişdən razıdır. Pekin ərəb tərəfi ilə sammitin münasibətlərin davamlı "sıçrayışlı böyüməsi" üçün strateji rəhbər rolunu artırmağa çalışacaq.
Si, Çinin 2026-cı ildə ikinci Çin-Ərəb Dövlətləri Sammitinə ev sahibliyi edəcəyini və bunun Çin-Ərəb münasibətlərində başqa bir mərhələ olacağını açıqlayıb.
“Əsrimizdə görünməmiş dəyişikliklər bütün dünyada sürətlə inkişaf etdikcə, həm Çin, həm də ərəb dövlətləri milli gəncləşmə və daha sürətli milli inkişaf kimi tarixi missiyalarını yerinə yetirməyə çalışırlar. Ortaq gələcəyə malik Çin-Ərəb icmasının qurulması Çin-Ərəb münasibətlərinin yeni dövrünün və dünya üçün daha yaxşı gələcək üçün ortaq istəyin güclü ifadəsidir”, - Si deyib.
2022-ci ildə keçirilən ilk Çin-Ərəb Dövlətləri Sammitində Si praktiki əməkdaşlıq üçün "səkkiz əsas əməkdaşlıq təşəbbüsü" irəli sürüb. Bütün bu təşəbbüslərdə erkən məhsullara nail olunduğunu söyləyən Si, Çinin bu əsasda ərəb tərəfi ilə "beş əməkdaşlıq çərçivəsi"nin qurulmasını sürətləndirmək üçün işləməyə hazır olduğunu söyləyib.
Beş çərçivə innovasiya üçün daha dinamik mühitin təsisi, investisiya və maliyyə əməkdaşlığının genişləndirilməsi, enerji əməkdaşlığını daha çox şaxələndirilməsi, qarşılıqlı faydalı iqtisadi və ticarət əlaqələri üçün daha çox balanslaşdırılması və insanlar arasında daha geniş əlaqələrin yaradılmasından ibarətdir.
Çin ərəb tərəfi ilə həyat və sağlamlıq, süni intellekt (İT), yaşıl və aşağı karbonun inkişafı, müasir kənd təsərrüfatı, kosmos və informasiya texnologiyaları kimi sahələrdə 10 ortaq laboratoriya quracaq. Si deyib ki, iki tərəf, həmçinin, real iqtisadiyyatı gücləndirmək və süni intellekt üzrə geniş əsaslı qlobal idarəetmə sistemini təşviq etmək üçün süni intellekt üzrə əməkdaşlığı genişləndirəcək.
“Çin ərəb tərəfi ilə sənaye və investisiya əməkdaşlığı forumu yaratmağa hazırdır” deyən Si, Çinin iki tərəfdən maliyyə qurumları arasında daha sıx əməkdaşlığı dəstəklədiyini və ərəb banklarının Transsərhəd Banklararası Ödəniş Sisteminə qoşulmasını alqışladığını bildirib.
Sinin sözlərinə görə, Çin ərəb tərəfi ilə neft-qaz sahəsində strateji əməkdaşlığı daha da inkişaf etdirməyə və yeni enerji texnologiyası üzrə tədqiqat-tədqiqat və avadanlıq istehsalı üzrə işləməyə hazırdır.
“Çin ərəb tərəfi ilə Çin-Ərəb Qlobal Sivilizasiya Təşəbbüsü Mərkəzi yaratmaq istəyir” deyən Si, Çinin yaxın 5 ildə 10 milyon turistin ikitərəfli səfəri məqsədinə nail olmaq üçün ərəb tərəfi ilə işləməyi planlaşdırdığını söyləyib.
“Yaxın Şərq geniş inkişaf perspektivləri olan bir torpaqdır, lakin müharibə hələ də orada davam edir. Keçən ilin oktyabr ayından bəri Fələstin-İsrail münaqişəsi davam edir və bu, xalqları böyük əzablara sürükləyib”, - Si deyib.
Dövlət başçısı vurğulayıb ki, müharibə sonsuza qədər davam etməməli, ədalət əbədi olaraq yox olmamalı və iki dövlətli həllə sadiqlikdə tərəddüd edilməməlidir.
“Çin 1967-ci il sərhədləri əsasında tam suverenliyə malik olan və paytaxtı Şərqi Qüds olan müstəqil Fələstin dövlətinin yaradılmasını qətiyyətlə dəstəkləyir. Biz Fələstinin BMT-yə tamhüquqlu üzvlüyünü dəstəkləyir və daha geniş əsaslı, nüfuzlu və effektiv beynəlxalq sülh konfransının keçirilməsinə tərəfdarıq”, - deyə Si əlavə edib.
Dövlət başçııs bildirib ki, Çin Qəzzada humanitar böhranın yumşaldılmasına köməyini əsirgəməyəcək, münaqişədən sonra yenidənqurma işlərini dəstəkləmək üçün yardım göstərməyə davam edəcək, BMT-nin Yaxın Şərqdəki Fələstinli Qaçqınlara Yardım və İşlər üzrə Agentliyinin Qəzzaya təcili humanitar yardım göstərilməsi işini dəstəkləməyə davam edəcək.
-1781888309.jpg&h=173&w=263&zc=1&q=80)
