Yeni bir araşdırma göstərdi ki, aralıq oruc və ya Ramazan ayında oruc tutmaq Alzheimer və Parkinson kimi yaşa bağlı nevroloji xəstəliklərin inkişaf riskini azalda bilər.
Hafta.az-ın "Medical Xpress" saytına istinadən yazdığına görə, araşdırmada oruc və sinir hüceyrələrinin sağ qalması və böyüməsində həyati rol oynayan beyindən qaynaqlanan neyrotrofik faktor (BDNF) arasındakı müsbət qarşılıqlı əlaqə araşdırılıb.
BDNF qlükoza və enerji mübadiləsinin tənzimlənməsində mühüm amildir. BDNF səviyyələrinin azalması neyron itkisi ilə əlaqələndirilir. Araşdırmalar göstərib ki, bu azalma Parkinson, Alzheimer və Hantinqton kimi neyrodegenerativ xəstəliklərin əlamətidir.
Tədqiqatçılar 2000-ci ilin yanvarından 2023-cü ilin dekabrına qədər aparılmış və əsas verilənlər bazalarında dərc edilmiş eksperimental və müşahidə xarakterli insan tədqiqatlarının sistematik icmalını aparıblar.
Tədqiqat insanlarda aralıq oruc tutmağın və kalori məhdudlaşdırmasının BDNF səviyyələrinə və idrak funksiyalarına təsirini ölçüb.
Sistematik araşdırma, aralıq orucun "sağlam, kilolu/obez insanlarda və metabolik pozğunluqları olan xəstələrdə BDNF səviyyələrinə və koqnitiv funksiyaya fərqli təsirlər göstərdiyini" tapıb.
Tədqiqatçılar, getdikcə daha çox insanın sağlam təcrübə olaraq oruc tutmağa müraciət etdiyi üçün aralıq oruc və BDNF arasındakı əlaqənin böyük əhəmiyyət kəsb etdiyini düşünürlər.
Araşdırmaçılar BDNF-nin neyronogenez və sinaptik plastisiyanı təşviq etməklə, xüsusən də sinapsların daimi gücləndirilməsini nəzərdə tutan uzunmüddətli potensiasiya (LTP) vasitəsilə beyin funksiyasını yaxşılaşdırdığını və bunun neyronlar arasında siqnal ötürülməsində uzunmüddətli artıma səbəb olduğunu aşkar ediblər.
Tədqiqatçılar oruc tutmağın idrak qabiliyyətini yaxşılaşdırmaq, neyrodejenerasiyanı yavaşlatmaq, beyin zədələnməsini azaltmaq və insultdan sonra funksional bərpanı artırmaq kimi nevroloji pozğunluqlar üçün namizəd müalicə vasitələrindən biri kimi ədəbiyyatda müdafiə edildiyini bildiriblər.
Tapıntılar orucun sağlam, kilolu/obez insanlarda və metabolik pozğunluqları olan xəstələrdə BDNF səviyyələrinə dəyişkən təsir göstərdiyini göstərib.
Tədqiqatın aparıcı müəllifi, Şərca Universitetinin Klinik Qidalanma professoru Moaz İslam Fares deyib: “Bu araşdırmanın nəticələri orucun beyin sağlamlığına təsir edən mühüm protein amilinin səviyyəsinin yaxşılaşdırılmasında əhəmiyyətini vurğulayır. Bu zülal amili beyin funksiyasını qorumaq, Alzheimer və Parkinson kimi yaşa bağlı neyrodegenerativ xəstəliklərin riskini azaltmaq, həmçinin depressiya və narahatlıq kimi psixi sağlamlıq pozğunluqlarının qarşısını almaq üçün vacibdir".
"Bu, həmçinin, aralıq orucun yaşlılarda psixi sağlamlıq və yaşlanma ilə bağlı beyin və psixi sağlamlıq problemlərinin qarşısının alınması, müalicəsində profilaktik, profilaktik strategiyalardan, hətta müalicəvi müdaxilələrdən biri kimi tətbiq oluna biləcəyinə əsaslanır", - o, əlavə edib.
