Rusiyanın Ukraynaya hücumlarından sonra Kremlə yaxınlığı ilə tanınan bir-biri ilə əlaqəli enerji şirkətlərinin rəhbərləri arasında yer alan rus oliqarxlarının ölümləri şübhə doğurur, rus oliqarxlarının ölümlərinin müharibə ilə əlaqəsi müzakirə edilir.
Hafta.az bildirir ki, Rusiyanın Ukraynaya hücumlarını davam etdirməsi səbəbindən ölkə həm siyasi, həm də iqtisadi baxımdan böyük böhran yaşayır. Hücumlardan sonra bir çox rus oliqarxının ölümü bütün dünyada, xüsusən də qərbdə böyük şübhə doğurur. Həyatını itirən oliqarxlar Rusiyanın neft və təbii qaz sektorunun adları olduqları üçün diqqət çəkir.
İntihar edən və ya öldürülən bəzi rus oliqarxları Kremlə yaxınlığı ilə tanınırlar. Ölən oliqarxların çoxunun əlaqəli enerji şirkətlərinin direktoru olması həm Rusiya mətbuatında, həm də dünya ictimai rəyində rus oliqarxlarının ölümü ilə bağlı şübhələr yaradır.
Avropa Psixoterapevtlər Assosiasiyasının üzvü, rusiyalı həkim Yekaterina Trofimova bir çox rusiyalı oliqarxların Rusiyanın enerji şirkətlərində işləməsinə diqqət çəkib. Ukrayna əməliyyatlarında enerji şirkətlərinə və iş dünyasına ən çox təzyiqin Rusiyada olduğunu xatırladan Trofimova, “İnsanın yaşadığı ən sıx stresslərdən biri heç bir şeyə təsir edə bilməyəcəyimiz bir vəziyyətlə qarşılaşdığımız zaman yaşadığımız stressdir. Çarəsizlik hissi var. Və sonra insanlar enerjilərini və fəaliyyətlərini bilavasitə əllərində olana yönəldirlər. Onlar isə dəyişdirilməsi lazım olmayan şeyləri dəyişdirməyə çalışırlar”, - deyə o bildirib.
Fevralın 24-də Rusiyanın Ukraynada başlatdığı hərbi əməliyyatlardan bir qədər əvvəl ilk ölüm xəbəri Rusiyanın “Qazprom” neft şirkətinin baş meneceri Leonid Şulmandan gəldi. 60 yaşlı Şulmanın Leninski rayonundakı 500 min dollarlıq 3 mərtəbəli bağ evinin otağında intihar etdiyi açıqlanıb. Şulmanın evində tapılan qeyddə ayağındakı ağrılar səbəbindən yaşadığı çətinliklərdən danışdığı qeyd edilib. Şulmanın həyat yoldaşından 1 il əvvəl ayrıldığı, övladı və ailəsi ilə ayrı həyat sürdüyü qeydə alınıb.
Fevralın 24-də Rusiyanın Ukraynaya qarşı başlatdığı hücumlardan bir gün sonra “Qazprom”un baş meneceri 61 yaşlı Aleksandr Tyulyakovun öldüyü açıqlanıb. 1999-cu ildən “Qazprom”un direktoru olan Tyulyakovun özünü yaşadığı evin qarajında asdığı açıqlanıb. Tyulyakovun bu intihar zamanı məktub buraxdığı öyrənilsə də, bu məktubun məzmunu ictimaiyyətə açıqlanmayıb.
Qeyd olunub ki, Rusiyanın Ukraynaya hücumlarından bir ay sonra Rusiyanın Nijni Novqorod şəhərində fəaliyyət göstərən “MedStom” tibbi avadanlıq şirkətinin 43 yaşlı sahibi Valisiy Melnikov 41 yaşlı həyat yoldaşı və 10 və 4 yaşlı uşaqlarını öldürdükdən sonra intihar edib. Bildirilib ki, Rusiyanın ən böyük şirkətlərindən biri olan, ötən il 208 milyon dollardan çox xalis mənfəət əldə edən “MedStom”un sahibi Valisiy Melnikov sakit həyat sürür, spirtli içkilərdən istifadə etmir, siqaret və narkotik çəkmirdi. Valisiy Melnikovun Nijni Novqorod şəhərində rus zənginləri üçün tikilmiş küçədə yerləşən evində əvvəlcə arvadını və uşaqlarını tapança və bıçaqla öldürdüyü, daha sonra isə tapança ilə intihar etdiyi açıqlanıb. Lakin bu ölümlə bağlı həm Rusiya, həm də dünya mətbuatı hadisənin sadə bir dəlilik və intihar olmadığını iddia edərək, intiharın arxasında Rusiya kəşfiyyatının olduğunu iddia edib.
Qərb ölkələrinin Rusiyaya və rus iş adamlarına qarşı iqtisadi sanksiyaları davam edərkən, 2000-ci illərin əvvəllərindən İngiltərədə yaşayan Ukrayna əsilli rus oliqarx Mixail Watfordun Surrey şəhərindəki evində özünü asdığı qeydə alınıb. Bildirilib ki, Britaniya polisi neft emalı və təbii qaz şirkətinin sahibi Uotfordun ölümünü “şübhəli ölüm” kimi qiymətləndirib. Lakin böyük sərvət sahibi olan Uotfordun dəqiq ölüm səbəbi ilə bağlı məlumat paylaşılmayıb. Rusiya prezidenti Vladimir Putinin hakimiyyətinin əvvəlində var-dövlətinə sərvət qatan Uotfordun ölümündən sonra çoxlu fərziyyələr səslənib.
Mixail Uotfordun ölümündən sonra digər rus oliqarxları kimi enerji sənayesində də başqa bir adın dünyasını dəyişdiyi açıqlandı. Rusiyanın “Qazprom” neft şirkətinin keçmiş icraçı direktoru, Rusiya prezidenti Vladimir Putinə yaxınlığı ilə tanınan rusiyalı oliqarx Vladislav Avayev aprelin 19-da Moskvadakı evində terror törədib. Avayev 47 yaşlı həyat yoldaşı Yelena Avayevi, daha sonra isə 13 yaşlı qızı Mariyanı tapança ilə güllələdikdən sonra intihar edib. “Qazprom”dan ayrıldıqdan sonra “RT-Carbon” adlı şirkət açan Avayevin intiharı və qətlləri ilə bağlı Rusiya polisi heç bir açıqlama verməsə də, Avayevin Rusiyada həyat yoldaşı tərəfindən sürücüsü ilə aldadıldığı iddia edilib. Digər iddiaya görə, Avaev həyat yoldaşı ilə 13 yaşlı qızının gələcəyi üçün daim mübahisə edib və analoji mübahisə nəticəsində Avaev əsəb böhranı keçirərək ailəsini öldürüb, sonra isə intihar edib. Üçüncü nəzəriyyəyə görə, Rusiyanın Ukraynadakı əməliyyatlarını tənqid edən Avayev və ailəsi Rusiya kəşfiyyatı tərəfindən öldürülüb.
Rusiyalı oliqarxların ölüm xəbərinin daha bir ünvanı İspaniya olub. 55 yaşlı rusiyalı iş adamı Sergey Protosenya və ailəsi aprelin sonlarına yaxın İspaniyanın Kataloniya bölgəsindəki Girona əyalətinin Lloret De Mar qəsəbəsindəki lüks villasında ölü tapılıb. 1997-2015-ci illərdə Rusiyanın "Novatek" enerji şirkətinin rəhbəri vəzifəsində çalışmış Sergey Protosenya daha sonra təqaüdə çıxıb və ailəsi ilə birlikdə Fransanın cənubunda aldığı malikanədə yaşayırdı. Pasxa bayramı üçün İspaniyada tətil edən ailəsinə çata bilməyən Sergey Protosenyanın 22 yaşlı oğlu Fedor İspaniya polisinin xəbərdarlığı ilə Protosenya ailəsinin qaldığı villada dəhşətə gəlib. İddiaya görə, Sergey Protosenya arvadını və qızını balta ilə öldürüb, sonra isə özünü eyvanda asaraq intihar edib. İspaniya polisi bu şübhəli hadisə ilə bağlı məxfilik qərarı verərkən, 400 milyonluq sərvəti olduğu bildirilən Sergey Protosenya və ailəsinin ölümü həm Rusiyada, həm də İspaniyada Rusiya kəşfiyyatı ilə bağlı fərziyyələrə səbəb olub. Fedor Protosenya Rusiya kəşfiyyatını hədəfə alıb.
Rusiyanın paytaxtı Moskvada Rusiyanın ən məşhur restoran şəbəkələrindən biri olan Karavaev Brothers-ın 45 yaşlı qurucusu Vladimir Lyakişev çoxmərtəbəli binanın damında öldürülmüş halda tapılıb. Lyakişevin arvadı əri ilə spirtli içki qəbul etdikdən qısa müddət sonra evi tərk etdiyini, ərinin isə 2 saatdan sonra güllələnmiş vəziyyətdə tapıldığını açıqlayıb. Həyat yoldaşı ərinin son vaxtlar spirtli içki problemi olduğunu bildirsə də, çardaqdan tapılan silahın üzərində Lyakişevdən başqa heç kimə məxsus barmaq izinin olmadığı qeyd edilib. Lyakişevin ölümü "intihar" kimi qeydə alınıb.
Rusiyanın ikinci ən böyük neft şirkəti “Lukoyl”un keçmiş meneceri Aleksandr Subbotinin mayın 10-da ürək tutmasından vəfat etdiyi açıqlanıb. Rusiya İstintaq Komitəsinin ilkin məlumatlarına görə, 43 yaşlı rusiyalı milyarder Subbotin alkoqol detoksuna görə şamanlardan dəstək alıb. Bu təcrübə zamanı rus oliqarx Subbotin qurbağa zəhəri ilə müalicə olunub. Ancaq bir müddət sonra infarkt keçirən Subbotinə şamanların Subbotinə valerian bitkisindən hazırlanmış ağrıkəsici qarışığı verdiyi, lakin Subbotini səhər saatlarında Aleksey Pindyurin və Kristina Teyxrib adlı 2 şaman tərəfindən ölü tapıldığı açıqlanıb. İlk təsbitlərə görə, Aleksandr Subbotinin ölümünün dəqiq səbəbi ürək dayanması kimi qeydə alınıb. Lakin bu xəbər Rusiya ictimaiyyəti tərəfindən “real” sayılmasa da, bəzi Rusiya mediası şamanların rus oliqarxını peşəkarcasına öldürdüyünü iddia edib. Şamanlar isə rus oliqarxından pul almadıqlarını, Subbotinlə dost olduqlarını iddia edirdilər.
