Enerji bazarı üzrə ekspert Felikis Bradstok vurğulayıb ki, Rusiyaya qarşı çoxsaylı sanksiyaların tətbiqindən sonra bir çox ölkələr hələ də ucuz neft və qazdan istifadə edərək Moskva ilə əlaqələri kəsməkdən qaçırlar.
Hafta.az-ın “Dünya” qəzetinə istinadən yazdığına görə, Bradstok bu məqamları vurğulayıb: “Rusiyanın enerji ixracı gəlirləri, o cümlədən kömür, neft və qazdan əldə olunan gəlirlər son iki il ərzində əhəmiyyətli dərəcədə azalıb və 2022-ci ilin martında 14 günlük ortalama 65 milyon dollardan 2023-cü ilin iyulunda 36 milyon dollara düşüb. Səbəb bir çox aparıcı dünya güclərinin Rusiyanın enerji məhsullarından uzaqlaşmasıdır”.
Rusiyanın Aİ-yə ixracından 14 günlük orta gəlir 2022-ci ilin martında 826 milyon dollardan 2024-cü ilin fevralında 75 milyon dollara düşüb. ABŞ idxalı 2022-ci ilin martında 50 milyon dollardan 2024-cü ilin fevralında 0 dollara düşüb. Bu, Rusiyanın Aİ-yə güclü bağlılığını göstərir. Bəzi ölkələr Rusiya enerjisindən uzaqlaşsa da, digərləri idxalını artırıb.
Çinin 14 günlük ortalama idxalı 2022-ci ilin martında 171 milyon dollardan 2024-cü ilin fevralında 267 milyon dollara, Hindistanın idxalı isə 5,7 milyon dollardan 135 milyon dollara yüksəlib. Son iki ildə Aİ-ni geridə qoyan Çin və Hindistan hazırda Rusiyanın ən böyük enerji idxalçısıdır. Hər iki Asiya ölkəsi ilk növbədə neft, daha sonra qaz və kömür idxal edir.
Türkiyə də Aİ ilə eyni səviyyəyə çatmaq üçün Rusiyadan enerji idxalını artırıb. Hindistanın baş naziri Narendra Modi dəfələrlə bəyan edib ki, ölkə qiymətlər rəqabətli olduğu müddətcə Rusiya enerji məhsullarını almağa davam etmək niyyətindədir. Bir çox iddialı iqlim vədlərini elan etməsinə baxmayaraq, Hindistan böyük ölçüdə neft və kömürə arxalanmağa davam edir, əhalinin artımı və sənayeləşməyə uyğun olaraq tələbatın artacağı gözlənilir.
Bu arada, Çinin Rusiyadan enerji idxalına xərcləməsi təxminən 60 milyard dollara çatıb. Moskva mövcud idxalçıların tətbiq etdiyi sərt sanksiyalar qarşısında yeni ticarət tərəfdaşları yaratmağa çalışdığı üçün Çin Rusiyadan bir sıra enerji məhsullarını güzəştli qiymətlərlə alıb.
Çin Rusiyadan ucuz enerji idxalından faydalandığı üçün neft güzəştləri Çinin enerji xərclərinin təxminən 18 milyard dollar azalmasına səbəb olub. “Dünyanın bir çox ölkələri Rusiyanın enerji məhsullarından asılılığını azaltmaq üçün enerji ticarətini yenidən formalaşdırsa da, digər ölkələr Rusiyanın təklif etdiyi enerji qiymətlərindən faydalanmaq üçün Moskva ilə əlaqələrini dərinləşdirib”.
