İki həftə əvvəl Livanın cənubundakı Tir şəhəri yaxınlığındakı evində olarkən İsrailin hücumuna məruz qalan Mona Xəlili bütün səylərə baxmayaraq xilas etmək mümkün olmayıb. 76 yaşlı qadın cümə günü müalicə aldığı xəstəxanada vəfat edib.
Hafta.az yazır ki, Xəlilin dostu Maha Cuma yerli mediaya bildirib ki, "Mona özünü evinə kilidləyib, heç bir qonaq qəbul etməyib və mülki şəxs olduğu üçün təhlükəsiz olduğuna inanıb".
Mona Xəlilin evi də 2006-cı il İsrail-Hizbullah müharibəsi zamanı zərər görüb, lakin o, qoruduğu çimərliyi tərk etməkdən imtina edib.
Cənubi Livanın təbiətini və mədəni irsini qorumağa yönəlmiş Yaşıl Cənublular Assosiasiyasının təsisçisi və prezidenti Hişam Yunis Xəlili BBC-yə belə təsvir edib: "O, dərin sədaqətli bir ətraf mühit müdafiəçisi idi. Çimərlik haqqında sanki bir insan kimi danışırdı. Onun gün batımı, dəniz və tısbağalarla əlaqəsi çox güclü idi. O, həqiqətən də təbiəti qorumağa sadiq idi".
Ətraf mühit fəalı ölkəsinin cənubundakı sahil zolağını Şərqi Aralıq dənizində nəsli kəsilməkdə olan dəniz tısbağaları üçün ən vacib yuva qurma yerlərindən birinə çevirməkdə əsas rol oynayıb.
Dörddə bir əsrdən çoxdur ki, o, leylək və yaşıl dəniz tısbağalarını qorumaq üçün mübarizə aparır.
Xəlilin macərası 1999-cu ildə Livan vətəndaş müharibəsindən qaçıb Hollandiyada məskunlaşdıqdan sonra ailəsinin dənizkənarı evinə qayıtdıqda başladı. Bir gecə Mona Xəlil çimərlikdə yaşıl dəniz tısbağasının yumurtalarını qoyduğunu gördü və onlar haqqında məlumat toplamağa qərar verdi.
Livandakı tısbağaların təhlükə altında olduğunu öyrənəndə özünü onlara həsr etmək qərarına gəldi və bu öıkəyə daimi olaraq qayıtdı. O, qısa zamanda ekoturizm və təbiəti mühafizə təşəbbüsü olan Narıncı Ev Layihəsini başlatdı.
Təsis etdikləri kiçik qonaq evi, dünyanın hər yerindən könüllülər və qonaqların iştirakı ilə ətraf mühit təhsili, vəhşi təbiətin mühafizəsi və dəniz tədqiqatları mərkəzinə çevrildi.
Cənubi Livandakı münaqişəyə baxmayaraq, Xəlil dəniz tısbağalarının yuva qurduğu əraziləri izləmək, dəniz həyatını sənədləşdirmək və sahil inkişafına, çirklənməyə və dağıdıcı balıqçılıq təcrübələrinə qarşı kampaniya aparmaqla işini davam etdirdi.
O, Livanın dəniz ekosistemlərinin üzləşdiyi təhdidlər barədə məlumatlılığı artırdı və sahil xəttinin bəzi hissələrinin qorunmasını təmin etməyə kömək etdi.
İranla ABŞ arasında imzalanan "İslamabad Sazişi" həmçinin İsrailin Livandakı hücumlarını dayandıracağını da nəzərdə tutur. Lakin atəşkəsə və ABŞ ilə İran arasında əldə edilən razılığa baxmayaraq, İsrail ordusu Livanın cənubunda hava hücumlarını davam etdirir.
Livan Səhiyyə Nazirliyi 2 martdan bəri İsrail hücumlarında ölənlərin sayının 4 mini keçdiyini bildirir, İsrail rəsmiləri isə Hizbullah səbəbindən 32 əsgər və 4 mülki şəxsi itirdiklərini iddia edirlər.
