ABŞ-ın 15 min şəhərində əhali azalacaq

11:36 17.01.2024 Müəllif:Vüsal Tağıbəyli
Yazını böyüt
Yazını kiçilt

Yeni bir araşdırmaya görə, ABŞ-ın strukturunun yaxın onilliklərdə böyük dəyişikliklərə məruz qalacağı, minlərlə şəhərinin əhali itkisi ilə üzləşəcəyi gözlənilir.

Hafta.az-ın yazdığına görə, Çikaqodakı İllinoys Universitetinin yeni araşdırmasına görə, ABŞ-da 15 minə yaxın şəhər 2100-cü ilə qədər çox sayda sakini itirəcək. Şəhərlərin 12-23 faiz kiçilməsi gözlənilir.

Vaşinqton və Havaydan başqa bütün ştatlar müəyyən dərəcədə əhali itkisi ilə üzləşəcək. Şimal-şərq və Orta Qərb, o cümlədən Pensilvaniyadakı Pittsburq, Nyu Yorkdakı Buffalo və Ohayo ştatının Klivlend şəhərləri azalmalardan ən çox zərər görəcəyi proqnozlaşdırılır.

Hesablamalara görə, Kaliforniyanın cənub sahillərində əhalinin azalması, şimal sahillərində isə daha çox məskunlaşma müşahidə oluna bilər. Hazırda Texas və Yuta ştatlarında əhali artımı yaşansa da, araşdırma nəticəsində məlum olub ki, bu ştatlar da şəhər mərkəzlərini tərk edən əhalidən öz paylarını alacaqlar.

Alabama, Corciya və Tennessi ştatlarında Birmingem, Kolumbus və Memfis kimi böyük şəhərlərin əhalisi də yavaş-yavaş azalır.

Tədqiqatçıların fikrincə, ən çox zərər çəkmiş ştatların Vermont və Qərbi Virciniya olacağı, onların şəhərlərinin 80 faizinin azalacağı gözlənilir.

"Əhalinin belə kütləvi azalmasının nəticələri, çox güman ki, nəqliyyat, təmiz su, elektrik enerjisi və internetə çıxış kimi əsas xidmətlərin kəsilməsinə gətirib çıxaracaq və görünməmiş problemlər yaradacaq" deyir alimlər.

Tədqiqatçılar “Scientific American”a bildiriblər ki, proqnozlar çox güman ki, bir-biri ilə əlaqəli bir neçə amildən qaynaqlanır: daha az uşaq sahibi olan insanlar, sənaye itkisi, daşınmaz əmlak qiymətlərinin artması və iqlim böhranı.

Tapıntılar son 20 ildə 24 min şəhər üzrə əhalinin siyahıya alınması və demoqrafik məlumatlara əsaslanır və tədqiqatçılara 31 mindən çox şəhər üçün gələcək tendensiyaları modelləşdirməyə imkan verir. Tədqiqatçılar daha təmiz, daha yaşıl dünyadan hələ də qalıq yanacaqlardan çox asılı olan dünyaya qədər gələcək 5 iqlim dəyişikliyi ssenarisini qiymətləndirdilər və nəticədə "yolun ortası" ssenarisinin nəticələrini paylaşdılar.

Araşdırma bəzi maraqlı əlaqələri üzə çıxarıb. Məsələn, Şimal-şərqdə daha az adamın nəqliyyat vasitəsinə sahib olduğu şəhərlərdə əhalinin artımı ehtimalı var. Əksinə, cənubda və qərbdə artan əhalisi olan şəhərlərdə avtomobillərdən daha çox asılılıq olur.

Tədqiqatçılar həmçinin beynəlxalq miqrasiyanın əhalinin azalmasının dayandırılmasında potensial təsirini də araşdırıblar. Araşdırmaya görə, Nyu-York və Çikaqo kimi böyük meqapolislər ətrafındakı şəhərlərdə məşğulluq imkanları səbəbiylə İspan və Asiya əhalisinin sayı artıb, buna görə də bu yerlər immiqrasiya sayəsində böyüməyə davam edə bilər.

Tədqiqat tövsiyə edir ki, şəhərlər yaxın onilliklərdə əhalinin sayının dəyişməsi üçün uzunmüddətli planlar qurmağı və gözlənilməz çətinlikləri nəzərə alsınlar.

Məsələn, Çikaqodakı İllinoys Universitetində aparılmış ayrı bir araşdırma göstərib ki, əhalisi azalan şəhərlərdə yaşlı icmalara kömək etmək üçün aşağı qiymətli nəqliyyata daha çox ehtiyac ola bilər.

Şəhər əhalisinin azalması ilə bəzi bölgələrdə bazarlar bağlana və qidaya çıxış çətinləşə bilər. Buna görə də, həssas sakinlərin mövcud mağazalara çatmasına kömək etmək üçün nəqliyyat tələb oluna bilər.