ABŞ seçkiləri niyə məhz çərşənbə axşamı keçirilir?

09:25 06.11.2024 Müəllif:Vüsal Tağıbəyli
Yazını böyüt
Yazını kiçilt

Məlum olduğu kimi, ABŞ-da prezident seçkilərində səsvermə başlayıb və bütün ölkədə seçki qutuları açılıb. Dörd ildən bir keçirilən bu seçkilərdə Amerika xalqı yeni prezidenti seçmək üçün səs verib. Demokratlar Partiyasının namizədi Kamala Harris və Respublikaçılar Partiyasının namizədi Donald Tramp arasında rəqabət baş alıb gedir.

Hafta.az-ın yazdığına görə, ABŞ-da seçkilərin çərşənbə axşamı keçirilməsinə səbəb 19-cu əsrdən qalma ənənədir. O dövrdə ölkədə əsasən fermerlər yaşayırdı və bu camaat səs vermək üçün şəhərə getməli olurdu. Bazar günü, fermerlər üçün istirahət günü kilsə üçün dini ibadət günü olaraq ayrılmışdı. Bazar ertəsi, uzun səfərlər üçün bu, kifayət olmaya bilər. Buna görə də noyabrın ilk çərşənbə axşamı seçki günü kimi təyin olundu. Bu gün fermerlər ABŞ əhalisinin yalnız 2 faizini təşkil etsə də, bu ənənə davam edir. Seçki günü dövlət bayramı olmasa da, bəzi ştatlarda və özəl sektorlarda seçicilərə səs verməyə icazə verilir.

Amerika seçki sistemi "Seçkilər Kollegiyası" adlı nümayəndə sistemi ilə işləyir. Bu sistemdə hər bir ştatın əhalisinə görə müəyyən sayda nümayəndəyə malikdir. Ümumi 538 nümayəndədən 270-ni qazanan namizəd prezident olur. ABŞ-ın Pensilvaniya, Corciya, Arizona, Nevada, Miçiqan, Şimali Karolina və Viskonsin kimi yeddi kritik ştatında səsvermə nisbətləri birbaşa seçkinin nəticələrinə təsir göstərir. CBS News-un təhlilinə görə, Tramp bu ştatlarda Harrisi cəmi 0,8 faiz üstələyib. Bu dar fərq ABŞ-dakı mübahisəli seçki yarışını vurğulayır.

ABŞ-da 170 milyon seçici olduğu halda, 81 milyondan çox seçici seçki gününə qədər səsvermə hüququ verildiyi ştatlarda erkən səs verib. Ölkədə müxtəlif qurşaqları olduğundan bəzi ştatlarda səsvermə erkən başlayır, digərlərində isə gec başlayır və müxtəlif vaxtlarda bitir. Noyabrın 5-i axşam saatlarında ilk seçki qutuları bağlanmağa başlayıb. Qeyri-rəsmi nəticələr seçki gecəsi və ya ertəsi gün tezdən elan edilə bilər. Bununla belə, səslər taraz olarsa, yekun nəticələrin bəlli olması günlər çəkə bilər. Ştatların səslərin hesablanmasını tamamlaması və təsdiqləməsi həftələr çəkə bilər ki, bu da nəticələrin yekunlaşdırılmasını gecikdirir.