“Bu plan Trampın yox, Vitkofun, Dmitriyevindir” - POLİTOLOQ

10:05 24.11.2025 Müəllif:Vüsal Tağıbəyli
Yazını böyüt
Yazını kiçilt

“Sizə qəribə gəlmirmi: Tramp administrasiyası nəhayət Rusiyaya sanksiyalarla təzyiq göstərmək yolunu tutdu, digər Qərb ölkələrinin hesabına Ukraynaya silah satmağa razı oldu, hər şey normal görünür... Və sonra birdən Ukraynanın təcili olaraq razılaşmalı olduğu naməlum bir sülh planı ortaya çıxır”.

Hafta.az-ın yazdığına görə, bunu İntermariun İnstitutunun rəhbəri, ukraynalı politoloq Valentin Hayday ABŞ prezidenti Donald Trampın Rusiya-Ukrayna müharibəsini dayandırmaq üçün irəli sürdüyü 28 bəndlik Sülh Planını şərh edərkən deyib.

Politoloq qeyd edir ki, ilk bir-iki gün ərzində bunun hər hansı plan olub-olmadığı, yoxsa Putinin iyrənc adamı Vitkov və dostu Dmitriyevin şəxsi təşəbbüsləri olduğu bilinməsə də, sonra Vaşinqton bunun 28 maddəlik planın olduğunu təsdiqləyir.

“ABŞ prezidenti Vudro Vilsonun 14 maddəlik planı var idi - Birinci Dünya Müharibəsindən sonra dünya nizamı ilə bağlı. Və bu, əslində onilliklər irəli baxan və Nobel mükafatı dalınca düşməyən bir insanın əsl strateji proqramı idi. Trampın 28 maddəsi isə tamamilə əksidir. Birincisi, onlar bizi sülhə yaxınlaşdırmır, əksinə - xüsusilə 2-3 il sonra Avropada qlobal münaqişəni gerçəkləşdirir. İkincisi, bunlar Trampın 28 bəndi deyil. Görünür, o, eyni Vitkofun şəxsində həqiqətən güclü bir Rusiya lobbisi ilə əhatə olunub. Əks halda, bu sənədin gözlənilməz şəkildə ortaya çıxması izah edilə bilməz”, - deyib Hayday.

Müsahib qeyd edib ki, amma Ağ Evin Rusiyapərəst qanadı Ukraynanı bir daha təslim olmağa inandırmaq məqsədi güdürdüsə, səhv hesablayıb. Cənab Hayday deyib: “Aydındır ki, amerikalılar Zelenski ətrafındakı korrupsiya qalmaqalından istifadə etmək istəyirdilər, amma səhv hesablayıblar. Birincisi, Ukrayna korrupsiya ocağıdır və cəmiyyətimiz bu cür qalmaqallara öyrəşib. İkincisi, Zelenski nəinki korrupsioner məmurları ört-basdır etməyə başlamayıb, həm də onların təqibinə, ən azından ictimaiyyət qarşısında mühakiməsinə icazə verib. Üçüncüsü, Ukrayna əlverişsiz şərtləri qəbul etməyə razı salına biləcəyi bir vəziyyətdə deyil, çünki əvvəlki danışıqlardan bəri cəbhədə heç bir şey kökündən dəyişməyib”.

Valentin Hayday başqa bir maraqlı nüansın olduğunu diqqətə çatdırır. Deyib ki, diqqətlə baxsaq, bu 28 bəndin Ukraynadan daha çox Rusiya üçün əlverişsiz olduğunu görmək olar. Çünki Rusiya artıq Ukraynaya qarşı müharibədə təxminən milyon yarım əsgər itirib, amma heç bir əhəmiyyətli nəticə əldə etməyib. “İndi isə bu plana əsasən, Jeleznodorojnı AES-in MAQATE-nin nəzarəti altına verilməsi, Zaporojya və Xersonu unutmaq, qoşunları Sumı və Xarkov vilayətlərindən çıxarmaq təklif olunur. Orada, təlxək Gerasimovun sözlərinə qulaq assanız, ruslar Kupyanskı 10500-cü dəfə ələ keçirib oradakı feldmarşal Paulusun rəhbərlik etdiyi milyardlarla dollarlıq bir qrupu mühasirəyə alıblar. Ruslar həmçinin Donetsk vilayətinin Ukrayna tərəfindən idarə olunan hissəsini (30 faizdən çox) unutmalı, hətta formal da olsa, Ukraynaya təzminat ödəməlidirlər. Və bu, "nasist hakimiyyətinin" Kiyevdə qalacağını, rusdilli pravoslav oğlanların sinaqoqların zirzəmilərində ritual qətlləri davam etdirəcəyini nəzərə almadan edilir! Bundan başqa, Ukrayna Silahlı Qüvvələrinin real şəkildə azaldılması olmayacaq və sair. Yəni, yeni sülh planını Rusiyanın İstanbul tələbləri ilə müqayisə etsək, deyə bilərik ki, bu, Ukrayna üçün əlverişsiz olsa da, Rusiya üçün daha da əlverişsizdir”, - deyib politoloq.

Bütün bunlar aydındır, bəs bundan sonra nə olacaq? Cənab Haydayın fikrincə, atalar demişkən, “Qoxuyacaq və sakitləşəcəklər”. Yəni becə deyərlər, bir atımlıq barıtları var, bir azdan hər şey qaydasına düşəcək.

Politoloq əmindir ki, daha geniş danışsaq, Ukrayna bu planı əsasən tərk etməyəcək, əksinə Avropanın dəstəyi ilə öz xeyrinə təkmilləşdiriləcək. Amma əsas məsələ odur ki, Putin yenidən Trampı, Vitkovu və bütün Amerika administrasiyasını göndərəcək və bir daha Peçeneqlər, Rurikoviçlər və Ukraynanın denazifləşdirilməsi haqqında danışacaq. Bundan sonra qəzəbli Tramp Rusiyaya qarşı yeni sanksiyalar tətbiq edəcək və Ukraynaya yardımı artıracaq, ya da heç olmasa hər şeyi hazırkı vəziyyətində saxlayacaq...