Çin Tayvana qarşı "qələm və silah" strategiyası tətbiq edib

11:45 21.11.2025 Müəllif:Vüsal Tağıbəyli
Yazını böyüt
Yazını kiçilt

Çinlə Yaponiya arasında diplomatik gərginlik artdıqca, Pekin hökuməti Tayvana qarşı "qələm və silah" strategiyasını gücləndirir. "The Wall Street Journal"ın təhlili göstərir ki, Çin Tayvana təzyiqi artırmaq üçün təbliğat səylərini gücləndirir.

Hafta.az-ın yazdığına görə, bu il premyerası olan "Chénmò Dě Róngyào" (Səssiz Şərəf) serialına televiziyada əsas vaxt yeri ayrılıb və bildirilir ki, onlar ciddi maraq doğurur.

İkinci Dünya Müharibəsindən sonra Çindəki Milliyyətçi və Kommunist partiyaları arasında vətəndaş müharibəsi Kommunist Partiyasının qələbəsi ilə başa çatıb. Məğlubiyyətlərindən sonra Milliyyətçi Partiya liderləri Tayvana sığınıblar.

Serial bu dövrdə Tayvanda fəaliyyət göstərən Çin Kommunist Partiyası ilə əlaqəli casuslardan bəhs edir.

WSJ-yə anonimlik şərti ilə danışan mənbələr qeyd edirlər ki, müharibə mövzularına yönəlmiş istehsallar əsasən təsdiqlənib, digər mövzularla bağlı seriallar və filmlər isə rədd edilib. Tayvan məsələsi Yaponiya ilə Çin arasında diplomatik böhrana da səbəb olub.

Yaponiyanın Baş naziri Sanae Takaiçi 7 noyabrda keçirilən parlament iclasında Tayvan boğazına mümkün müdaxiləni "ölkəsi üçün təhdid" kimi qiymətləndirəcəyini və belə bir vəziyyətdə hərbi gücdən istifadə edilə biləcəyini bildirib. Bu, Yaponiya baş nazirinin Tayvana hücum halında ölkənin hərbi müdaxilə edəcəyini açıq şəkildə bildirdiyi ilk hal idi.

Pekin Takaiçidən sözlərini geri götürməsini tələb etdi. Baş nazir imtina etdikdə, Yaponiyanın Pekindəki səfiri Kenji Kanasugini çağırdı və Tokioya etiraz notası təqdim edib.

Çin Xarici İşlər Nazirliyi də uyğun olmayan təhlükəsizlik şərtlərini əsas gətirərək Yaponiyaya səyahət xəbərdarlığı etdi. Çin Təhsil Nazirliyi həmçinin tələbələrə təhlükəsizlik riskləri səbəbindən "Yaponiyada təhsil şəraitinin uyğunsuz" olduğu barədə xəbərdarlıq edib.

Pekinin Yapon dəniz məhsullarının idxalına qadağa qoyacağı ilə bağlı şayiələr də yayılıb.

Böhran, həmçinin Çinin Osaka baş konsulu Şue Cienin sosial media paylaşımı ilə də qızışıb. O, "onlara hücum edən şəxsin çirkli boynunu tərəddüd etmədən kəsməli olacaqlarını" yazıb. Yaponiya diplomatdan "könüllü olaraq ölkəsinə qayıtmasını" tələb edib.

WSJ-nin təhlili göstərir ki, son hadisələr Pekin hökumətinin "qələm və silah" strategiyasını gücləndirib, mədəni təbliğata və hərbi təzyiqə üstünlük verib. Bu kontekstdə Çin xalqı Tayvana hücuma hazırlaşır, eyni zamanda ada dövlətini təcrid etmək üçün Tayvan hökumətini dəstəkləyən dövlətlərə təzyiqi artırır.

ABŞ-da yerləşən Hudson İnstitutunun keçmiş Tayvanlı parlamentarisi Ceyson Hsu aşağıdakı qiymətləndirməni bölüşür: “Bu, yeni normadır. Onlar ictimai rəyi hazırlayır, dünyaya qətiyyət mesajı göndərir və hər hansı bir hərbi əməliyyatdan əvvəl psixoloji müharibə mənzərəsini formalaşdırırlar”.

Pekin, "vahid Çin" siyasəti çərçivəsində Tayvanı öz ərazisi hesab edir. Son illərdə hərbi təzyiqi artıran Çin, adanı materiklə yenidən birləşdirmək üçün lazım gələrsə, güc tətbiq edəcəyini vurğulayır. Lakin Taybey hökuməti bu səydə ABŞ-ın hərbi və siyasi dəstəyinə güvənir. 1979-cu ildə ABŞ-da qəbul edilmiş Tayvan Münasibətləri Qanununa əsasən, Vaşinqton mümkün Çin hücumundan özünü müdafiə etmək üçün Tayvana hərbi avadanlıq təmin etmək məcburiyyətindədir.