Ermənistandakı siyasi fəaliyyət birbaşa Qarabağ müharibələrindən sonra ortaya çıxan yeni reallıqlarla, Rusiya-Qərb rəqabəti ilə, Türkiyə-Azərbaycan xətti ilə, Mərkəzi Dəhlizlə, Zəngəzur əlaqəsi ilə və regional sülhün mümkünlüyü ilə bağlıdır. Gəlin xatırlayaq. Sovet İttifaqının dağılmasından sonra Qarabağda başlayan işğal prosesi Cənubi Qafqazı təxminən 30 il bağladı. Azərbaycan əraziləri işğal altında qaldı, yüz minlərlə insan yerlərindən didərgin salındı, bölgənin nəqliyyat və ticarət arteriyaları bağlandı və xarı bülbül Türkün qələbə səhərini həsrətlə gözlədi.
Hafta.az bildirir ki, bu fikirləri Türkiyə Milliyyətçi Hərəkat Partiyasının sədri Dövlət Baxçalı səsləndirib.
Onun sözlərinə görə, Türk dünyasının qanayan yarası olan Qarabağ, soydaşlarımız tərəfindən səbirlə bəslənən müstəqillik duasına çevrildi: «Xocalının aramsız ağrısı, Şuşa, Ağdərə və Laçının viran qoyulmuş torpaqları türk millətinin qəlbinə həkk olunmuş dərin yaralara çevrilmişdi. Amma xoşbəxtlikdən, 2020-ci ilin payızında həqiqət qalib gəldi və türkün polad qətiyyəti Qarabağda tarix yazdı. Qarabağda tapdalanmış hüquqlar türkün dəmir yumruğu ilə bərpa edildi. Allaha şükürlər olsun ki, Qarabağın əsarət zəncirlərinin qırıldığı günlərə çatdıq. Allaha şükür ki, aypara və ulduzlu bayrağın Şuşa dağlarında yenidən yüksəldiyi səhərlərin şahidi olduq. Allaha şükür ki, xarı bülbül şəhidlərimizin qanı ilə suvarılan Qarabağ torpaqlarında yenidən çiçəkləndi, kədərli gözləmənin simvolu kimi deyil, qələbənin əlaməti kimi».
MHR sədri deyib ki, türk dünyasının Qərbi ilə Şərqi arasında strateji əlaqə olan Zəngəzur xəttinə xüsusi diqqət yetirmək lazımdır: “Zəngəzur Naxçıvanın ana vətən Azərbaycanla əlaqələrini gücləndirəcək, Türkiyəni Xəzər dənizinə və ondan sonra qardaş ölkə Azərbaycan vasitəsilə Türküstana birləşdirəcək tarixi bir keçiddir. Zəngəzur Naxçıvanın Azərbaycanla yenidən birləşməsidir. Bu, "iki dövlət, bir millət" şüurunun, bütün türk dünyasına yayılacaq strateji bir iqlimin reallaşmasıdır. Zəngəzurdan bəhs etdik, amma gəlin onu əsl adı ilə çağıraq. Bu yol Turan Dəhlizidir. Turan Dəhlizi Qarsdan Türküstan çöllərinə qədər uzanan gələcəyə açılan tarixi və mədəni bir qapıdır. Bu qapı açıldıqda əsrlər boyu qəlblərdə əziz tutulan birləşmə idealı formalaşacaq, Anadolu ilə Türküstan arasında qurulması nəzərdə tutulan maneələr dağılacaq və Turan üfüqü daha aydın, daha yaxın və daha güclü olacaq”.
Onun sözlərinə görə, qlobal ticarət yollarının yenidən formalaşdığı, müharibələr və sanksiyalar səbəbindən Şimal Yolunun kövrəkləşdiyi və Cənub Dəniz Yollarının Hörmüz Boğazından Qırmızı dənizə qədər böhranların təsiri altında olduğu bir dövrdə Turan Dəhlizinin açılması bölgəmiz və Türkiyə üçün strateji bir fürsətdir. Mövcud çətinlikləri nəzərə alsaq, bu marşrut Türkiyənin və bölgəmizin ixrac yollarını formalaşdıracaq və ölkəmizin logistika imkanlarını artıracaq: “Regional dövlətlərin iqtisadi təzyiq altında qaldığı belə çətin bir dövrdə Turan Dəhlizinin açılması Ankaradan Türküstana iqtisadi və geosiyasi bir sıçrayış olacaq. Bu, Qarsdan İğdıra, Naxçıvandan Bakıya qədər türk torpaqlarına iqtisadi canlılıq gətirəcək və yeni əsrin əsas nəqliyyat və ticarət yollarından birini təşkil edəcək. Turan Dəhlizi Türkiyə və Türkiyə vizyonunun strateji açarıdır. Türkiyə türk dünyası ilə təkcə ürək körpüləri vasitəsilə deyil, həm də dəmir yolları, magistral yollar və enerji xətləri vasitəsilə əlaqə quracaq. Turan Dəhlizi açılacaq. Türk dünyası birləşəcək və Türk Dövlətləri Təşkilatı güclənəcək. "Mübarizəmiz millətçi Türkiyə və Turan üçündür" deyə and içənlər rahat bir nəfəs alacaqlar.
İndi yeni bir mərhələ ilə qarşılaşırıq. Ermənistan ya köhnə işğal düşüncəsi və diaspor dairələrinin qisasçı ambisiyaları tərəfindən süpürüləcək, ya da bölgənin yeni reallığını qəbul edəcək və davamlı sülhün qapısına çatacaq. Bu yeni reallığın təməli aydındır: Qarabağ Azərbaycandır. Bu reallıq döyüş meydanında qanla və danışıqlar masasında hüquqi əsaslarla təsdiqlənib. Köhnə işğal düşüncəsini yeni prizmalarla yaşatmağa çalışan yollar bağlıdır. Normallaşma yalnız Türkiyə və Azərbaycana qarşı tarixi düşmənçilik dilindən imtina etməklə, bölgənin yeni reallıqlarını qəbul etməklə və ədalət və əməkdaşlıq prinsiplərinə riayət etməklə mümkündür. Əgər Ermənistan özünə gələrsə və regional əməkdaşlığa vicdanla qatılarsa, Turan Dəhlizi təkcə Azərbaycan və Türkiyə üçün deyil, həm də Ermənistan üçün iqtisadi təcriddən çıxış yolu ola bilər. Əks halda, Ermənistan itirilmiş keçmişin xəyallarına yapışaraq sabahın fürsətlərini boşa çıxaracaq. Azərbaycanın qazanclarını məhv edən, türk dünyasının tərəqqisinə mane olan və sovet qalıqlarından ilham alan heç bir formul daimi ola bilməz”.
