Qlobal iqtisadi nizam ABŞ, Çin və Avropa İttifaqının başçılıq etdiyi üç fərqli ticarət blokuna parçalanma prosesinə girdiyi üçün bu geoiqtisadi parçalanma Rusiya üçün həm risklər, həm də imkanlar yaradır.
Hafta.az-ın RBC-ya istinadən yazdığına görə, yeni qlobal struktur ölkələrin öz “bloklarından” təkcə iqtisadi deyil, həm də siyasi və texnoloji cəhətdən asılılığını artırdığı bir dövrdən xəbər verir. ABŞ ətrafında formalaşan Qərb bloku, Çinin təsir dairəsindəki Asiya bloku və Avropa mərkəzli sistem getdikcə daha çox fərqlənir.
Analitiklər qeyd edirlər ki, bu çoxqütblü struktur çərçivəsində Rusiya Çinin rəhbərlik etdiyi bloka daha sıx inteqrasiya olunur. Qərbin sanksiyaları ilə təcrid olunmuş Moskva tədarük zəncirlərini Asiyaya yönləndirir, Çin, Hindistan, Türkiyə və Mərkəzi Asiya ölkələri ilə iqtisadi əlaqələrini dərinləşdirir. Lakin bu dəyişiklik Rusiya iqtisadiyyatını Çindən asılı vəziyyətə salmaq riski daşıyır. Xüsusilə texnologiya və maliyyə sahəsində Çin qaydalarına uyğunlaşmaq məcburiyyətində qalmaq strateji muxtariyyəti zəiflədə bilər. Wells Fargo kimi Qərb maliyyə qurumlarının hesablamalarına görə, bu cür bloklar qlobal iqtisadi artıma mənfi təsir göstərəcək. Lakin ola bilsin ki, Rusiya xüsusilə enerji, xammal və kənd təsərrüfatı məhsulları baxımından indiki mövqeyindən istifadə edə bilər. Çin və Hindistan kimi böyük bazarları aşağı qiymətə enerji və taxılla təmin edən Moskva öz bloku daxilində kritik təchizatçıya çevrilir.
Yenə də ekspertlər vurğulayırlar ki, Rusiyanın uzunmüddətli maraqlarını sadəcə “şərqə dönməklə” qorumaq olmaz. Yeni blok nizamında rəqabət yalnız iqtisadiyyatla məhdudlaşmayacaq; texnologiya standartları, rəqəmsal valyuta sistemləri və təhlükəsizlik siyasətləri də bu fərqliliyin bir hissəsi olacaq. Ona görə də Moskva bloklararası keçid sahələrində strateji çeviklik nümayiş etdirməlidir. Əks halda, Rusiya Çinin həyətində səmərəsiz oyunçuya çevrilə bilər.
