Hər 221 ildən bir baş verən həşərat istilası başladı - Cicadas oyandı

10:55 10.06.2024 Müəllif:Vüsal Tağıbəyli
Yazını böyüt
Yazını kiçilt

ABŞ-ın şimal və şərq sahilləri nadir təbiət hadisəsinə şahidlik edir. Hər 221 ildən bir baş verən dövri ağcaqanadların istilasının başladığı deyilir.

Hafta.az-ın yazdığına görə, bölgəni bürüyən dövri cicada invaziyaları entomoloqlar üçün böyük tədqiqat fürsəti yaradır. 2024-cü il bu canlılar üçün bir mərhələ kimi qiymətləndirilir. Şimali Amerikada və ABŞ-ın şərq sahillərində yaşayanlar üçün də çox əhəmiyyətli bir il kimi qeyd edilir. İki fərqli ağcaqanad qrupu uzun illərtorpağın altında qaldıqdan sonra eyni anda üzə çıxıb. İki fərqli zaman periyodunda inkişaf edən bu növlər: “13 il yer altında yaşayan 19-cu qrup” və “17 il yer altında yaşayan 13-cü qrup” milyonlarla həşəratın ortaya çıxması ilə diqqət çəkib.

1803-cü ildə baş verən son böyük işğal, 221 il sonra təkrarlanan təbii hadisə kimi elm aləmində yerini alıb. Bu tsiklik fenomen təkcə entomoloji maraq mövzusu deyil, həm də ekosistemə təsirləri ilə vacibdir.

Dövri ağcaqanadlar müəyyən temperatur şərtləri yerinə yetirildikdə, ağac köklərindən şirə əmməklə keçirdikləri uzun yeraltı dövrlərdən sonra səthə çıxırlar. Bu maraqlı canlılar növlərindən asılı olaraq yerin altında ya 13, ya da 17 il yaşayırlar.

Torpağın temperaturu 17-18 dərəcəyə çatdıqda ağcaqanadlar cütləşmək üçün kütləvi şəkildə səthə çıxırlar. Bu dövr həşəratların ən aktiv mərhələsi və təbii dövrünün ən müşahidə olunan mərhələsi kimi tanınır.

Yer üzündə müddəti 4-6 həftə arasında dəyişən dövri ağcaqanadlar bu dövrdə cütləşərək yumurtalarını ağacların gövdə və budaqlarına qoyurlar. Yumurtaqoyma prosesindən sonra ölürlər.

Yumurtadan çıxan sürfələr birbaşa torpağa düşür və burada növlərindən asılı olaraq 13 və ya 17 il davam edəcək yeni həyat dövrü başlayır.

"Dövri ağcaqanadlar" insanlara birbaşa zərər verməsələr də, onların çıxardıqları səslər bəzən 90-100 desibel səviyyəsinə çata bilir. Bu, xüsusilə həşəratların cəmləşdiyi ərazilərdə sakinlərin həyat keyfiyyətinə mənfi təsir göstərə bilər.