İlmi Umerov: “Krım tatarları yox olmaq təhlükəsi ilə üz-üzədir”

08:20 21.08.2025 Müəllif:Vüsal Tağıbəyli
Yazını böyüt
Yazını kiçilt

Trampın Zelenski ilə görüşündən sonra Fransa prezidenti Emmanuel Makron, Almaniya kansleri Fridrix Merz, Böyük Britaniyanın baş naziri Key Starmer, İtaliyanın baş naziri Giorgia Meloni, Finlandiya prezidenti Aleksandr Stubb, Avropa Komissiyasının sədri Ursula fon der Leyen və NATO-nun baş katibi Mark Rutte iki liderlə görüşüb.

Hafta.az-ın yazdığına görə, danışıqlardan sonra Ukrayna prezidenti Vladimir Zelenski Putinlə istənilən formatda görüşməyə hazır olduğunu bəyan edərək, belə danışıqların qeyd-şərtsiz keçirilməli olduğunu bildirib. Tramp Zelenski və Putinlə üçtərəfli sammitə hazırlıqlara başladığını açıqlayıb.

Krım Tatar Milli Məclisinin (KTMM) sədr müavini İlmi Umerov Zelenskinin ABŞ prezidenti Tramp və Avropa liderləri ilə görüşlərinin nəticələri barədə danışıb. On bir illik müharibənin görünməmiş şərait yaratdığını deyən İlmi Umerov “Son illər ən gərgin illər olub, ətrafımızda böyük əhəmiyyət daşıyan hadisələr cərəyan edir: raket hücumları, PUA hücumları, yeni siyasi manevrlər...”.

ABŞ prezidenti Donald Trampın vəzifəyə qayıtdıqdan sonra lider kimi yox, tiran kimi davrandığını şərh edib. Bldirib ki, "Ukrayna sülh müqaviləsi müqabilində nadir elementlər, litium və digər resursları təhvil vermək üçün təzyiqlə üzləşir. Bu vəziyyət siyasətdən daha çox təzyiq və zorakılığa bənzəyir. Bu arada Putin dünyanın səssiz qalacağını düşünürdü və həqiqətən də Rusiyanın raket hücumlarına ciddi reaksiya verilməyib. Sanksiyalar, demək olar ki, təsirsizdir və məsuliyyətsizdir”. “Silahsız müharibədə qalib gələ bilməzsiniz” kimi şərhlərə baxmayaraq, Parlament Assambleyasının sədr müavini qeyd edib ki, Ukrayna silah qıtlığı ilə üzləşib: “İndi Tramp birtərəfli qaydada bu ödənişləri ləğv edir və Co Baydenin sözləri havada asılı qalır. Bu, ABŞ-ın beynəlxalq reputasiyasına xələl gətirir və Trampın hərəkətləri Avropanın maraqlarına ziddir. Bütün dünya müharibəni dayandırmaq istəyirmiş kimi görünsə də, reallıq başqadır. Trampla görüşən bir çox liderlər Ukrayna və Krım məsələlərinə maraq göstərmir və bitərəf qalmağa üstünlük verir".

İlmi Umerov bildirib ki, hətta Trampın siyasi çəkisi belə hazırda Putinə təsir etmir və nəticədə Putin o qədər təkəbbürlü olub ki, heç kimə qulaq asmır. Nəhayət, Tramp öz üzərinə böyük məsuliyyət götürməli olub və Zelenskini deyil, Putini dəstəkləməyi seçib. İkisi köhnə dostdur, Tramp Putini başa düşürmüş kimi davranır.

Umerov onu da vurğulayıb ki, dünya Zelenskini dəstəkləyir kimi təəssürat yaradır, lakin ödənişlər və vəsaitlər gəlməyib. “Təəssüf ki, Krım hələ də diqqətdən kənarda qalır”, - deyən İlmi Umerov əlavə edib: “Putin deyir ki, Krım Rusiyaya məxsusdur, onun xalqı bu qərarı referendumda verib. Beləliklə, Krım məsələsi unuduldu, “toxunma, xatırlama” deyirlər, amma biz itkin düşənləri, əsir götürülənləri, öldürülənləri unutmamışıq, çoxlu Krım tatarları rus ordusunda xidmət etməmək üçün xaricə gedib. Onların torpaqlarının keşikçiləri olduq, biz Ukraynada Krım tatar əlifbası, dərsliklər və tarixi araşdırmalar üzərində işləməyə davam edirik”.

Putinin hədəflərini genişləndirməyə çalışdığına işarə edən Umerov, "O, artıq ələ keçirdiyindən daha çox şey istəyir və hərəkətlərini Ukraynada mövcud olmayan qondarma "nasist rejimi" ilə mübarizə kimi göstərir. Ukrayna prezidenti yəhudi, Təhlükəsizlik Şurasının katibi Krım tatarıdır... Putinin Ukraynaya ikinci rəsmi dilə qayıtmasını da istəyir. Əgər Tramp və digər Avropa liderləri buna maraq göstərmirsə, o, Ukraynadan sonra bütün Avropa ölkələrinə, keçmiş Sovet İttifaqına, Finlandiyaya və digər Avropa ölkələrinə müraciət edəcəyini bəyan etməliyik” deyib.