Böyük Britaniyanın baş naziri Rişi Sunak parlamentdə keçirilən həftəlik “Baş nazirə suallar” iclasında deputatların suallarını cavablandırıb.
Hafta.az-ın yazdığına görə, Britaniya parlamentindəki Şotlandiya Milli Partiyasının (SNP) lideri Stiven Flin Sunaka deyib: “Dünən gecə Mühafizəkarlar Partiyasının deputatları öz aralarında döyüşərkən, ictimaiyyət İTV-də yayımlanan silahsız insanların ağ bayraqlarla gəzdiyi görüntülərə baxdı. Qəzzalılar İsrail ordusu tərəfindən vurularaq öldürülürdü. Bu, müharibədə onların günahı nədir?" soruşub.
Sunak cavabında "Açıq şəkildə dedik ki, beynəlxalq humanitar hüquqa hörmət edilməli və mülki vətəndaşlar qorunmalıdır. Bu məsələni baş nazir Binyamin Netanyahuya da bildirdim. Xarici işlər naziri də bu həftə bölgəyə gedəcək" deyib.
"Britaniya baş nazirinin kürsüyə çıxaraq oradakı hər kəsə ağ bayraqlarla yürüş edən silahsız insanların güllələnməsinin müharibə cinayəti olduğunu söyləməsini gözləmək ağlabatan deyil", - Flinn Sunakın sözlərinə reaksiya verib.
Son həftələrdə poçt şöbəsi işçilərinin oğurluqda günahlandırıldığı və proqram səhvinə görə müxtəlif cəzalar aldığını əks etdirən "Cənab Bates vs The Post Office" adlı İTV serialının parlamentdə müzakirəsini xatırladan Flinn, "Parlament eyni təcililiyi göstərəcəkmi, İTV-ni və atəşkəsi dəstəkləyəcəyik?" soruşub.
Sunak bu suala belə cavab verib: “Heç kim bu münaqişənin lazım olduğundan daha uzun sürməsini istəmir”.
Qəzzada qalıcı və davamlı atəşkəsin təmini üçün münaqişədə təcili humanitar fasiləyə ehtiyac olduğunu deyən Sunak, bunun həyata keçirilməsi üçün müttəfiqlər və beynəlxalq tərəfdaşlarla işləməyə davam edəcəklərini bildirib.
Şimali İrlandiyanın Sosial Demokrat İşçi Partiyasının lideri Kolum İstvud da xatırladıb ki, bu həftə 1972-ci ildə Derri şəhərində 26 silahsız irlandiyalı fəalın ingilis əsgərləri tərəfindən öldürülməsinin ildönümüdür, yəni “Qanlı Bazar”dır.
İstvud "Derridə insanlar silahsız fələstinlilərin İsrail əsgərləri tərəfindən vurulmasını seyr etdi. Qəzzada 25 mindən çox adam öldürüldü. Baş nazir bu gün yenidən davamlı atəşkəs istədiyini söylədi. Sualım çox sadədir: Əgər Birləşmiş Millətlər Təşkilatında atəşkəs üçün səsvermə olarsa, Britaniya nümayəndəsi səs verəcək?" soruşub.
Sunak bu suala verdiyi cavabda, "Əlbəttə, biz BMT-nin bütün qətnamələrini mahiyyəti üzrə nəzərdən keçirəcəyik. Heç kim bu münaqişənin lazım olduğundan daha uzun sürməsini istəmir. Biz yardımın daxil olmasına imkan vermək üçün münaqişədə təcili humanitar fasilə verilməsini və məhkumların sərbəst buraxılmasını istəyirik, çünki oradakı bir çox insan üçün vəziyyət çox ağırdır" deyib.
Sunak bildirib ki, davamlı atəşkəs üçün Həmas əsirlərini azad etməli, Qəzza administrasiyasını tərk etməli, İsrail üçün təhdid olmağa son qoymalı və Qəzza administrasiyasının Fələstin rəhbərliyinə təhvil verilməsi ilə bağlı müqavilə imzalamalıdır: “Bizim müdafiə etdiyimiz və üzərində çalışdığımız budur. İnanıram ki, bir çox mühüm müttəfiqlərimiz də eyni fikirdədir”.
SNP millət vəkili Anum Qayser, iqlim böhranı nəticəsində dünyanın bir çox yerində aclığın baş verdiyini xatırladaraq, "İsrailin davam edən blokadası səbəbindən dünyanın ən pis aclıq böhranı Qəzzada yaşanır" deyib.
Dünyada aclıq ərəfəsində olan insanların 95 faizinin Qəzzada yaşadığına dair hesabatı paylaşan Qayser, aclığın İsrail tərəfindən silah olaraq istifadə edildiyini və bunun müharibə cinayəti olduğunu bildirib.
İsrailin Qəzzaya qarşı blokadanı aradan qaldıraraq bu vəziyyəti həll edə biləcəyini deyən Qayser, baş nazir Sunakın bu mövzuda fikrini soruşub.
Sunak cavabında deyib: "Mən açıq şəkildə bildirdim ki, Qəzzadakı vəziyyətin vətəndaşlara təsirindən çox narahatıq. Bu səbəbdən də bu maliyyə ilində humanitar yardımlarımızı üç dəfə artırdıq. İordaniya kimi tərəfdaşlarla işləyirik və ABŞ ehtiyacı olanlara daha çox yardım çatdırmaq üçün yeni humanitar dəhlizlər açacaq”.
Əmək Partiyasından olan millət vəkili Tahir Əli sualında İsrailin beynəlxalq humanitar hüquqa əməl etmək istəməməsindən yaranan narahatlığın Xarici İşlər Nazirliyinin hesabatlarında öz əksini tapdığını, lakin bu hesabatların parlamentlə paylaşılmadığını qeyd edib.
Əli, "Baş nazir İsrailin beynəlxalq hüquqa hörmət etdiyinə əminliyini cəsarətlə ifadə edirmi? İsrailin Qəzzada hərbi cinayətlərinin miqyasını bütün dünyanın görməsi ilə Cənubi Afrikanın Beynəlxalq Ədalət Məhkəməsinə müraciəti sayəsində minlərlə günahsız insanın qanı Baş nazirin əlindədir. Hökumətin baş verənləri tanımasının, dərhal atəşkəsə çağırmasının və İsrailə silah satışını dayandırmasının vaxtı çatmayıbmı?" soruşub.
Sunak Əliyə verdiyi cavabda İşçi Partiyasının lideri Keir Starmerin "Partiyamı dəyişdim, amma baş nazir onun partiyasına sataşır" sözlərini sitat gətirərək “Bu, İşçi Partiyasının dəyişən simasıdır” deyib.
