Əfqanıstanın müdafiə naziri Məhəmməd Yaqub bu yaxınlarda ilk rəsmi səfəri üçün Moskvaya gəlib. Taliban-ın qurucusu Molla Məhəmməd Ömərin 36 yaşlı oğlu olan Yaqub ölkəsinin ən nüfuzlu şəxslərindəndir. Səfər Rusiya-Əfqanıstan münasibətləri üçün xüsusi əhəmiyyət kəsb edir.
Hafta.az yazır ki, səfər zamanı Yaqub Rusiya Təhlükəsizlik Şurasının katibi Sergey Şoyqu ilə görüşlər keçirib və beynəlxalq təhlükəsizlik forumunda iştirak edib. Səfərin ən diqqətçəkən anı Rusiya ilə Əfqanıstan arasında hərbi-texniki əməkdaşlıq haqqında çərçivə sazişinin imzalanmasıdır. Bu inkişaf, xüsusən də qonşu ölkələr tərəfindən diqqətlə izlənilib.
Saziş Pakistanla Əfqanıstan arasında gərginliyin artdığı bir dövrə təsadüf edir. Pakistan Hərbi Hava Qüvvələrinin Əfqanıstan ərazisinə son hava hücumları iki ölkə arasında gərginliyi artırıb. İslamabad hökuməti rəsmi açıqlama verməkdən yayınsa da, Pakistan şərhçiləri Moskva danışıqlarına ciddi narahatlıqla baxıblar. Əksinə, razılaşma Yeni Dehlidə alqışlanıb.
Ekspertlərin fikrincə, Əfqanıstanın Moskva ilə yaxınlaşmasının arxasında daxili siyasi narahatlıqlar da dayanır. Pakistan Hərbi Hava Qüvvələrinin hücumları Əfqanıstan hökumətinin nüfuzuna xələl gətirib və ictimaiyyətdə onun öz ərazisini qoruya bilməyəcəyi barədə təsəvvür yaradıb. Buna cavab olaraq, Moskva səfərinin mediada geniş işıqlandırılması və hava hücumundan müdafiə sistemlərinə marağın vurğulanması bir növ "nüfuz qazandıran" əməliyyat kimi qəbul edilir.
Molla Yaqub dəfələrlə milli hava hücumundan müdafiə sisteminin gücləndirilməsinin vacibliyini vurğulamışdı. Moskvaya çatdıqdan sonra o, hava limanındakı ilk açıqlamasında bu mesajı təkrarlayaraq Əfqanıstanın öz hava məkanına nəzarəti ələ keçirmək istədiyini söyləyib. Əfqan mediası da bu mesajı silah sərgisində, xüsusən də zenit sistemlərinin nümayiş etdirildiyi stendlərdə qonağı göstərməklə dəstəkləyib.
Lakin Rusiya üçün Əfqanıstan birbaşa prioritetdən daha çox regional balanslarda vasitə kimi fəaliyyət göstərir. Moskvanın əsas prioriteti Hind-Pakistan oxundakı strateji hesablamalarıdır. Pakistanın Baş naziri Şahbaz Şərifin Rusiyaya səfərinin təxirə salınmasından sonra İslamabadın ABŞ ilə münasibətlərini yaxşılaşdırmağa çalışdığı və müəyyən mənada Moskva ilə ikitərəfli münasibətləri dondurduğu müşahidə olunur. Bu kontekstdə Rusiyanın Əfqanıstanla hərbi əməkdaşlığı Pakistana yönəlmiş açıq bir xəbərdarlıq siqnalı kimi qəbul edilir.
Lakin Moskvadakı diplomatik mənbələr imzalanmış müqavilənin təsirinin şişirdilməməli olduğunu bildirirlər. Bildirilir ki, hazırkı formada əməkdaşlıq Əfqanıstanda Rusiya istehsalı olan helikopterlərin saxlanılması və təmiri ilə məhdudlaşa bilər. Lakin bu addımın uzunmüddətli siyasi təsirlərini gözardı etmək olmaz. Əfqanıstanla Pakistan arasındakı fövqəladə gərginlik kontekstində, görünür, Əfqanıstan müdafiə nazirinin Moskvaya səfərinin nəticələri - Kabilin bu yaxınlaşmadan öz maraqları üçün istifadə etmək cəhdlərindən tutmuş İslamabadın narahat reaksiyasına qədər - əvvəldən proqnozlaşdırılırdı.
