Rus Pravoslav Kilsəsi müsəlmanları nəzarətə götürür?

09:48 05.02.2026 Müəllif:Vüsal Tağıbəyli
Yazını böyüt
Yazını kiçilt

Rus Pravoslav Kilsəsinin mühüm təhsil mərkəzlərindən olan Kazan İlahiyyat Seminariyası akademiyanı (magistratura və doktorantura səviyyələrində təhsil verən bir qurum) yenidən açmağa hazırlaşır. Seminariyanın rektoru Ata Nikita Kuznetsov bildirib ki, regionun müsəlman əksəriyyətinə uyğun olaraq, kilsənin ehtiyac duyduğu İslam mütəxəssislərini yetişdirməyi və akademik səviyyədə dinlərarası dialoqu gücləndirməyi hədəfləyirlər.

Hafta.az yazır ki, Kazan İlahiyyat Akademiyasının yenidən açılması istiqamətində ilk konkret addım atılıb. Rus Pravoslav Kilsəsinin Müqəddəs Sinodu 15 may 2025-ci ildə seminariya daxilində doktorantura (aspirantura) proqramının açılmasını təsdiqləyib. Kuznetsov deyib: "Gələn il ilk doktorantura tələbələrimizi qəbul edəcəyik. Kilsə rəhbərliyindən gözləntilər yalnız tələbələri qəbul etmək deyil, həm də elmi nəticələrə, yəni dissertasiya müdafiələrinə nail olmaqdır". Normal şəraitdə tələbələrin üç il ərzində məzun olmaları gözlənilir. Seminarın rektoru vurğulayıb ki, bu addım XIX əsrdə xüsusilə İslam və Şərq dilləri üzrə ixtisaslaşmış tarixi Kazan İlahiyyat Akademiyasının ənənəsini dirçəltmək üçün atılıb.

Kazanda İslam Akademiyasının (Bolqar İslam Akademiyası) mövcudluğu ilə bağlı suala Kuznetsov cavabında "Rəqabətdən söhbət getmir" deyib. O, Tatarıstan administrasiyasının pravoslav və müsəlman icmaları üçün ekvivalent layihələr həyata keçirməklə dinlərarası sülhün möhkəmləndirilməsi siyasəti yürütdüyünü bildirib.

Bu kontekstdə o, akademik səviyyədə dinlərarası dialoqun vacibliyini qeyd edib. O, seminarda İslamşünaslıq kafedrasının və 2015-ci ildən bəri fəaliyyət göstərən bu sahədə magistr proqramının olduğunu xatırladıb. "Rus Pravoslav Kilsəsinin bu gün İslam üzrə mütəxəssislərə ehtiyacı var və şəhərimiz onları yetişdirmək üçün ən yaxşı yerdir. İslam amili gündəlik həyatımızda getdikcə daha çox görünür və əlbəttə ki, müsəlmanları başa düşməyi öyrənməliyik" deyib.

Yeni akademiyanın hara köçürüləcəyi ilə bağlı suala gəldikdə, Kuznetsov mövcud binanın şəhərin kənarında qeyri-kafi məkanda olduğunu bildirib. O, deyib ki, Kazan və Tatarıstan Metropoliteni Kirill hakimiyyətdən yeni akademiya üçün tarixi Boqorodiçki monastırının binalarını bərpa etməyi xahiş edib. O, bərpa işlərinin başlandığını və üç binanın (inzibati bina, Nikolay Tulski Kilsəsi və bacıların binası) təmir ediləcəyini bildirib. Akademiya hazırkı ünvanında qalacaq. Kuznetsov bildirib ki, hazırda İslamşünaslıq kafedrasında müsəlman mühazirəçilər dərs deyir, ərəb dili dərslərini isə Beytləhmdən olan bir fələstinli xristian tədris edir. O, bu şəxsin "Yaxın Şərq xristian ənənəsinin unikal daşıyıcısı" olduğunu və bunun çox dəyərli olduğunu vurğulayıb. O, hazırda bu kafedrada 23 tələbənin təhsil aldığını, lakin bir çoxunun ərəb dilinin çətinliyinə görə təhsildən kənarlaşdırıldığını qeyd edib və bildirib ki, indiyə qədər cəmi 10 tələbə məzun olub.