Sosial mediaya qadağa qoyan Moskva ötən il 4 milyard dollar itirib

10:20 12.01.2024 Müəllif:Vüsal Tağıbəyli
Yazını böyüt
Yazını kiçilt

Müstəqil hesabata görə, Rusiyanın İnstagram, Facebook və X kimi sosial media platformalarına qadağası onun iqtisadiyyatına 4,02 milyard dollardan çox ziyan vurub.

Hafta.az-ın yazdığına görə, ilk dəfə 2022-ci ilin martında Vladimir Putinin Ukraynanı işğal etməsindən sonra tətbiq edilən qadağa, Top10VPN qlobal izləyicisinin məlumat təhlilinə əsasən, 2023-cü ildə dünyanın istənilən iqtisadiyyatı üçün ən zərərli internet məhdudiyyəti olub.

Top10VPN-in illik hesabatı 25 ölkədə 196 kəsinti təhlil edib və dövlətin tətbiqlədiyi internet kəsilməsinin 2023-cü ildə dünya iqtisadiyyatına təqribən 9 milyard dollara başa gəldiyini ortaya qoyub.

“Instagram”, “Facebook” və “X”a girişin yasaqlanmasından ən çox təsirlənən ölkə Rusiya, ikinci yerdə isə müvafiq olaraq 1,96 milyard və 920 milyon dollar ziyana düşən Efiopiya və İrandır.

Bu addım sosial şəbəkənin “Russia Today” və “Sputnik” də daxil olmaqla, Avropa İttifaqında dövlət mediasına məhdudiyyətlər tətbiq etmək və dezinformasiyanın yayılmasını məhdudlaşdırmaq səylərinə cavab idi.

2023-cü ilin ən uzun tam internet kəsilməsi Hindistan hakimiyyəti tərəfindən Manipurda tətbiq olunub və 5 min saatdan çox davam edib. Hindistanın şimal-şərq əyalətində mobil internet xidmətləri keçən ilin may ayında azlıq təpələri olan Kuki tayfaları ilə Meytey icmasının əksəriyyəti arasında baş verən etnik toqquşmalardan sonra dayandırılmışdı.

Hesabata görə, internetin ümumi qiyməti 2022-ci ilə nisbətən yüzdə 67 azalarkən, müddəti yüzdə 18 artaraq cəmi 79238 saata çatıb.

Tədqiqatçılar həmçinin müəyyən ediblər ki, 2023-cü ildə hökumətin interneti dayandırmalarının təxminən 50 faizi əlavə insan hüquqları pozuntuları, əsasən də toplaşmaq azadlığının məhdudlaşdırılması ilə əlaqələndirilib.

Hesabatın müəllifləri Samuel Vudhams və Simon Migliano, "Dövlətlər tərəfindən internetin bağlanması ümumiyyətlə internetin tamamilə dayandırılması və ya sosial medianın bloklanması şəklində baş verir" deyib.

"Başqa bir senzura taktikası, canlı yayım etirazları və ya insan hüquqlarının pozulması kimi sadə mətn əsaslı ünsiyyətdənkənar hər şeyin qeyri-mümkün olacağı dərəcədə internet sürətini ciddi şəkildə azaltmaqdır", - müəlliflər bildirib.