Talibanın tiryək qadağası Avropada sintetik narkotik böhranı yaratdı

11:10 19.05.2023 Müəllif:Vüsal Tağıbəyli
Yazını böyüt
Yazını kiçilt

Birləşmiş Millətlər Təşkilatının (BMT) hesablamalarına görə, Talibanın xaşxaş becərilməsinə qoyduğu qadağa fentanil istifadəsində yeni sıçrayışlara səbəb ola bilər.

Hafta.az-ın yazdığına görə, narkotik aludəçiləri arasında getdikcə daha çox istifadə edilən sintetik narkotik fentanil ABŞ-da 18-49 yaş qrupunun əsas ölüm səbəblərindən biridir.

Fentail və oxşar sintetik dərmanlar ABŞ-a hələlik dərman bazarında nisbi üstünlük təşkil etmir, buna görə də fentanildən ölümlər də nisbətən aşağıdır.

Narkotiklər və Narkotik Sui-istifadə edənlərin Avropa Monitorinq Mərkəzinin (EMCDDA) məlumatına görə, 2020-ci ildə Aİ-də 5800 nəfər narkotikdən ölüb.

“Euronews”a məlumat verən mərkəzin elmi direktoru Paul Griffiths, bu rəqəmin üçdə birinin opioidlərin, yəni ağrıkəsici təsir göstərən dərmanların, fentanilin isə bir neçə yüz insanın ölümünə səbəb olduğunu açıqlayıb. ABŞ-da eyni il ərzində 53 mindən çox fentanillə bağlı ölüm hadisəsi baş verib.

Fentanil hələ Avropa dərman bazarını əhatə etməsə də, Europol bu ölümcül dərmanı Avropa Birliyinə daxil etmək və ya istehsal etmək cəhdlərinə qarşı xəbərdarlıq edir. Son illər fentanil təhlükəsinin Estoniyanı bürüməsi təhlükənin necə böyüdüyünü göstərir.

AB-nin Baltikyanı ölkələrindən biri olan Estoniyada 2000-ci illərin əvvəllərində bazarda heroinin olmaması səbəbindən fentanildən istifadədə sürətli artım müşahidə edilmiş və fentanil qısa müddətdə narkomanlar arasında ən çox istifadə edilən dərmana çevrilmişdi.

Estoniya polisi 2017-ci ildə gizli laboratoriyanın tədarükünü boşaltmaqla fentanillə təxminən 20 illik mübarizədə qalib gəldi, lakin narkotik onun arxasında ölümcül iz buraxdı.

Narkotiklərin və Narkomanların Avropa Monitorinq Mərkəzinin hesablamalarına görə, 2001-2021-ci illər arasında ölkədə 1600 nəfər həddindən artıq dozadan ölüb.

Estoniyanı bürümüş fentanil epidemiyası bu gün və gələcək üçün mühüm dərsdir. Bununla belə, BMT-nin hesablamalarına görə, Talibanın xaşxaş becərilməsinə qadağası fentanil istifadəsində yeni sıçrayışlara səbəb ola bilər.

BMT hesab edir ki, ötənilki əkinlər qadağanın əhatə dairəsindən kənarda qaldığından bunun təsiri gələn ildən hiss olunacaq.