İsrailin Türkiyənin Qəzza sülh prosesindəki roluna etirazları Təl-Əviv və Vaşinqton arasındakı gərginliyi vurğulayır. Qətərin Doha şəhərində ABŞ Mərkəzi Komandanlığı tərəfindən keçirilən görüşdə ölkələrin Qəzzada Beynəlxalq Təhlükəsizlik Yardım Qüvvələrini (ISF) müxtəlif yollarla dəstəkləyə biləcəyi bildirilib.
Hafta.az yazır ki, bu variantlara qoşun göndərmək, hüquq-mühafizə orqanlarının əməkdaşlarını təyin etmək, logistika dəstəyi vermək, maliyyələşdirmək və Fələstin polis zabitlərinin təlimini həyata keçirmək daxildir.
Türkiyə ABŞ sülh planı çərçivəsində yaradılacaq təhlükəsizlik qüvvələrinə qoşun göndərməyə hazır olduğunu bildirib, lakin İsrail hökuməti buna razı olmayacağını bildirib.
“Haaretz”in təhlili göstərir ki, Türkiyə rəsmiləri Doha görüşündə iştirak etməyib.
Bu vəziyyətin "Vaşinqtonun Ankaranın Qəzzada oynamaq istədiyi rola qarşı Təl-Əvivin etirazlarını qəbul etdiyinin bir əlaməti" olduğu iddia edilir.
Digər tərəfdən, Liza Rozovskinin təhlilində ABŞ ilə İsrail arasında Ankaranın Qəzzaya humanitar yardım göstərilməsi və bölgənin yenidən qurulmasına dəstək də daxil olmaqla, prosesdəki rolu ilə bağlı müzakirələrin davam etdiyi bildirilir.
Qeyd olunur ki, Türkiyə ilə bağlı məsələ ABŞ-İsrail münasibətlərindəki gərginliyi vurğulayıb.
Benyamin Netanyahunun "hər şeydən əvvəl radikal sağçı koalisiyasını qorumaq" istədiyi qeyd olunur. Həmçinin bildirilir ki, ABŞ prezidenti Donald Tramp Qəzza planı ətrafında qurduğu "kövrək koalisiyanı" qorumağa çalışır.
Vaşinqtonun eyni zamanda Təl-Əvivi məmnun etmək, ərəb və müsəlman tərəfdaşlarına istədiklərini vermək və Qəzzanın yenidən qurulması üçün əhəmiyyətli maliyyələşdirmə gözlədiyi Avropa müttəfiqlərinin dəstəyini təmin etmək istədiyi qeyd olunur.
Bu arada, dünənki "Times of Israel" qəzeti Trampın Qəzzada keçid hökumətinə nəzarət etmək üçün yaradılacaq Sülh Şurasında Prezident Rəcəb Tayyib Ərdoğanı görmək istədiyini bildirib.
Bildirilirdi ki, ABŞ Türkiyənin həm Sülh Komitəsində iştirakı, həm də ISF-ə qoşun göndərməsi üçün yaxın həftələrdə Təl-Əvivə təzyiqi artıra bilər. Həmçinin yazılmışdı ki, Vaşinqton, İSQ-yə qoşun göndərməsə belə, Ankaranın təhlükəsizlik qüvvələrinin komandanlıq strukturunda iştirakını istəyir.
ABŞ-ın rəhbərliyi altında Qəzza müharibəsinə son qoymaq üçün hazırlanmış 20 maddəlik sülh planı 10 oktyabrda qüvvəyə minib. Türkiyə, Misir və Qətər sazişin qarantı arasındadır.
Plan Həmas-ın silahlarını yerə qoymasını və Qəzzanın gələcəyi ilə bağlı söz sahibi olmamasını tələb edir. Bunun əvəzinə, Qəzza zolağının idarə olunmasının müvəqqəti olaraq fələstinlilərin daxil olduğu texnokratik komitəyə verilməsini planlaşdırır. Trampın sədrlik edəcəyi Sülh Komitəsinə əlavə olaraq, İSQ-nin bölgəyə yerləşdirilməsi nəzərdə tutulur.
Sazişin birinci mərhələsində Həmas-la İsrail arasında girov mübadiləsi baş tutub. Həmçinin, İsrail əsgərləri təyin olunmuş "sarı xətt"ə çəkiliblər. İsrail ordusu Qəzza zolağının təxminən 53 faizinə nəzarət edir.
