Fələstin prezidenti Mahmud Abbas Türkiyədə səfərdədir. İsrailin baş naziri Benyamin Netanyahunun iyulun 28-də Türkiyəyə səfəri səhhətində yaranan problemlərə görə təxirə salınıb. Hər iki səfərin eyni vaxtda planlaşdırılması Türkiyənin İsrail və Fələstin arasında barışıq yolunda yeni bir addımda rol oynayıb-oynamayacağı ilə bağlı müzakirələrə səbəb olub.
Hafta.az-ın yazdığına görə, proseslə bağlı bölgədə diplomatik missiyalar daşıyan yazar Əmir Aşnas “Əl Ayn”a deyib ki, “Türkiyə də daxil olmaqla bir çox ölkə tərəfindən dövlət kimi tanınan, lakin faktik dövlət olmayan və BMT-də “müşahidəçi üzv” statusuna malik Fələstinin prezidenti Mahmud Abbasın səfərinin İsrail baş naziri Netanyahu ilə eyni günlərə təsadüf etməsi əlbəttə ki, diqqətəlayiq idi. İctimaiyyətdə Abbas və Netanyahunun səfərlərinin həm ölkə daxilində, həm də regional ictimai rəydə eyni gündə olması, Türkiyənin hər iki ölkə ilə münasibətləri inkişaf etdirdiyi təəssüratı ilə vaxtın üst-üstə düşdüyü, Ankaranın hər iki tərəflə əlaqələrini inkişaf etdirməsinin Fələstin xalqının xeyrinə olduğu kimi fikir formalaşıb” deyib.
Netanyahu kabinetinin həm ölkə daxilində, həm də xaricdə çətin vəziyyətdə olduğunu ifadə edən Aşnas, Türkiyə üçün daha böyük problemlə üzləşdiyini vurğulayaraq, “Netanyahunun səfərini ABŞ-ın belə istəmədiyi bir faktdır və İsraillə dost olan digər dövlətlərin də buna bənzər yanaşması var. Onun səfəri İsrailin normallaşma razılaşmaları çərçivəsində razılaşdığı ərəb ölkələri tərəfindən tələb olunmayıb. Hətta İsrail tarixində Netanyahu ən sağçı, irqçi hökumətin başçısıdır. Bundan əlavə, uzun müddətdir ki, İsrail vətəndaşlarının ən azı yarısını məhkəməyə müdaxiləni ehtiva edən “məhkəmə islahatı” adlanan qanun layihəsinə görə ona qarşı çıxaran etiraz nümayişlərinin hədəfi olub” deyib.
Abbas və Netanyahunun səfərləri ilə bağlı planlar arasında fərq olduğunu qeyd edən Aşnas bildirib ki, Netanyahunun bütün bu xüsusiyyətlərini nəzərə alsaq, Ankaranın Mahmud Abbas və Netanyahuya səfərinin eyni günlərə təsadüf etməsi tamamilə başa düşüləndir. Bu, Ankara üçün də ağıllı addım kimi qiymətləndirilə bilər. “Buna paralel olaraq Türkiyə Abbasın səfərini 3 gün davam edəcək yüksək səviyyəli səfər, Netanyahunun səfəri isə daha aşağı səviyyədə, birgünlük işgüzar səfər kimi planlaşdırılıb. Təbii ki, bütün bunlar Fələstin prezidentinin səfərinin Netanyahu ilə bağlı olmasını aradan qaldırmadı. Ümumiyyətlə, səfərin vaxtı təsadüfi seçilib və Netanyahu ilə müvəqqəti ortaqlığı bu çərçivədə qiymətləndirmək lazımdır”, - Aşnas deyib.
Abbasın səfərinin iqtisadi deyil, siyasi məna daşıdığını qeyd edən Aşnas onu da bildirib ki, Fələstinlə Türkiyə arasında iqtisadi faydalı əlaqə mümkün deyil. Çünki Türkiyənin Fələstinə hər hansı yardım göndərməsi İsrailin razılığını tələb edir.
Abbas ölkədə çox ağır vəziyyətdədir. Əvvəla, 1996-cı ildən bəri seçki olmayıb. O, ictimaiyyətin əhəmiyyətli hissəsinin qəzəbi ilə üzləşir. Yəni onun xalq arasında nüfuzu kifayət qədər aşağıdır.
“Ancaq nə İsrail, nə də ABŞ Abbasın başçılıq etdiyi Fələstin rəhbərliyinin dağılmasını istəmir. Netanyahu İsrail parlamentində də Fələstin administrasiyasının onların xeyrinə işlədiyini açıq şəkildə bildirdi”, - o deyib.
Türkiyənin Fələstində keçmişə nisbətən daha çoxşaxəli əlaqələrə malik olduğunu vurğulayan Aşnas bildirib ki, Türkiyə Həmas və Fələstin rəhbərliyindən başqa fələstinli qruplarla münasibətləri son illərdə inkişaf etdirdi. Abbas demək olar ki, hər il Türkiyəyə səfər edir. Bu prizmadan yanaşsaq, İsrailin mövcud status-kvonun davam etməsi üçün Türkiyədən mühüm gözləntiləri var.
