Səudiyyə Ərəbistanının İqtisadiyyat və Planlaşdırma naziri Feysəl əl-İbrahim Davosda keçirilən 53-cü Dünya İqtisadi Forumunda (WEF) aawsat-a verdiyi müsahibədə qlobal iqtisadiyyatın yavaşlaması ilə bağlı gözləntilər və tənəzzüllə bağlı narahatlıqlara dair fikirlərini bildirib. Nazir qlobal iqtisadi göstəricilərin azalmasından fərqli olaraq 2023-cü ildə 3,1 faiz artacağı gözlənilən Səudiyyə iqtisadiyyatının dayanıqlığına əmin olduqlarını təsdiqləyib.
Hafta.az-ın yazdığına görə, iqtisadiyyatı dəstəkləyən üç sütuna, yəni ənənəvi iqtisadi sektorlardakı artıma, özəl sektorun güclü performansına və "Hədəf 2030"u müşayiət edən təsirli siyasət və struktur islahatlarına toxunan Səudiyyə naziri, digər tərəfdən Səudiyyə Ərəbistanının əmək bazarına qatılan qadınların 37 faizlik güc yaratması məqamına toxunub. O, ölkəsinin hamı üçün ədalətli və dayanıqlı gələcəyə doğru enerji keçidində sabitlik və məsuliyyətlə bağlı qətiyyətli mövqeyindən söz açıb.
Səudiyyə Ərəbistanında inflyasiyanın yüzdə 3,3 artdığı məlum olsa da, nazir İbrahim istehlakçını qorumaq üçün addımlar atdıqlarını təsdiqləyib. O qeyd edib ki, Səudiyyə Ərəbistanında 2022-ci ilin dekabr ayı istehlak qiymətləri indeksi 2021-ci ilin eyni ayı ilə müqayisədə 3,3 faiz artıb. Amma Avro zonasında 9,2 və ABŞ-da 8,5 olan orta inflyasiya ilə müqayisədə bu rəqəm çox aşağıdır.
“Maliyyə Nazirliyinin hesablamalarına görə, 2023-cü ildə inflyasiyanın 2,1 faizi keçməyəcəyini gözləyirik. Bizim inflyasiyaya və qiymət artımına nəzarət etmək gücümüzə malik olmağımızın səbəblərindən biri də Səudiyyə riyalı ilə dolları birləşdirən fiskal və pul siyasətidir. Bir müddət əvvəl biz enerji artımlarını dayandırmaq, cəmiyyətin müxtəlif seqmentlərinin həssaslıq səviyyələrini araşdırmaq və vətəndaş hesabına dəstək göstərmək üçün kral direktivlərini özündə əks etdirən proaktiv bir hədəf seçdik. Nazirliyin vəziyyəti davamlı olaraq nəzərdən keçirməsi inflyasiyanın səviyyəsini nəzarətdə saxlamağa və lazım gəldikdə müdaxilə etməyə imkan verir", - nazir İbrahim deyib.
Nazirin sözlərinə görə, Davos ekspertləri qlobal iqtisadiyyatın yavaşlaması ilə bağlı xəbərdarlıq edir, Səudiyyə iqtisadiyyatı isə 2022-ci ildə 8,5 faiz artım səviyyəsinə çatır. Səudiyyə Ərəbistanının proqnozları bu il qlobal iqtisadiyyatın orta artımından yüksək olan 3,1 faizdən 3,7 faizədək rekord artım (bu rəqəm Beynəlxalq Valyuta Fondunun gözləntilərinə uyğundur) üçün nəzərdə tutulub.
Nazir İbrahim deyib: “Əslində Səudiyyə iqtisadiyyatında nadir hallarda vahid iqtisadiyyatda birləşən güc elementləri var. Bu amillər Səudiyyə Ərəbistanı iqtisadiyyatının qeyd etdiyi iqtisadi artım səviyyələrinə böyük töhfə verdi. Ənənəvi iqtisadi sektorlardan birincisi neftdir ki, bu da öz qiymətlərini, eləcə də ixrac və idxalını artırır. İkinci məsələ isə sürətlə inkişaf edən özəl sektordur. 2022-ci ilin üçüncü rübünün sonuna qeyri-neft fəaliyyətləri 5,9 faiz artıb. Bu, son illər qeydə alınan ən yüksək səviyyədir. Ortamüddətli dövrdə artımın davam edəcəyi gözlənilir. Özəl sektorun güclü fəaliyyətinin əhəmiyyəti şahidi olduğumuz yüksək artım sürətinin əldə edilməsində qeyri-ənənəvi fəaliyyətlərin rolunda özünü göstərir. Bu kontekstdə biz Səudiyyə Ərəbistanı iqtisadiyyatındakı bütün digər güc amilləri ilə yanaşı, birbaşa xarici investisiyaların davamlı axınının nəticələrinə, həmçinin turizm, nəqliyyat, logistika, sənaye və texnologiya sektorlarına istinad edirik. Enerji resurslarının, xammalın mövcudluğu, strateji yerləşmə və insan kapitalı bunlardan bəziləridir. Səudiyyə iqtisadiyyatının gücünün ən mühüm elementi gəlir mənbələrinin şaxələndirilməsinə, yeni və perspektivli sektorlar üçün daha çox yer açılmasına və davamlı inkişaf üçün imkanların yaradılmasına yönəlmiş effektiv iqtisadi siyasətlərdir. Krallığın bir neçə ildir üzərində işlədiyi iqtisadi siyasət və struktur islahatları iqtisadi artımda keyfiyyət dəyişikliyi yaratmağa müvəffəq olub”.
Qlobal iqtisadiyyatdakı yavaşlama və yüksək inflyasiyanın səviyyəsi rekord səviyyəyə yüksəlsə də, nazir İbrahim Səudiyyə iqtisadiyyatının gücü və yüksək artım səviyyəsinə nail olmaqda davam etmək qabiliyyəti ilə bağlı nikbindir.
“Dünyanın bir parçası olan Səudiyyə Ərəbistanı, əlbəttə ki, mənfi qlobal şəraitdən təsirlənəcək. Amma biz Səudiyyə iqtisadiyyatının möhkəm təməllərinə, onun böyüməsini davam etdirməsinə imkan verən iqtisadi siyasətlərin həyat qabiliyyətinə arxalanırıq. Səudiyyə Ərəbistanı iqtisadiyyatı 2022-ci ildə inflyasiyaya, ərzaq və əsas əmtəə qiymətlərindəki artıma, tədarük zəncirlərindəki pozulmaya və qlobal geosiyasi qarışıqlığa şahidlik edən güclü artım qeyd etməyi bacardı. Səudiyyə Ərəbistanı iqtisadiyyatında artımın bir çox amilləri gələcək illərdə də müsbət təsir göstərməyə davam edəcək. Məsələn, özəl sektorun iqtisadiyyata töhfəsinin 2030-cu ilə qədər 65 faizə yüksələcəyi gözlənilir. 2030-cu ilə qədər gözlənilən xərc planlarına əlavə olaraq layihələr və transformasiya planlarına da müraciət edə bilərik. Bunlar iqtisadi artımı davam etdirməyə və qlobal iqtisadi təzyiqlərin təsirini azaltmağa kömək edəcək”, - deyib Feysəl əl-İbrahim.
Səudiyyə Ərəbistanının beynəlxalq əməkdaşlığın qlobal sabitliyi qorumaq və dayanıqlılığı dəstəkləmək üçün yeganə yol olduğuna inandığını bildirən nazir İbrahim eyni zamanda qarşılıqlı kommersiya maraqlarına nail olmaq və keçmiş çətinliklərin öhdəsindən gəlmək üçün davamlı inkişafa nail olmaq üçün qlobal tərəfdaşlığın, regional, regional və beynəlxalq əməkdaşlığın vacibliyini vurğulayıb.
Nazir bildirib ki, bu il Davosda iqlim dəyişikliyi ilə mübarizə və enerji mənbələrinin şaxələndirilməsi məsələləri çox müzakirə olunur. Bu məsələlər Kovid-19 epidemiyası və Ukraynadakı müharibədən sonra qlobal iqtisadiyyatın bərpası planının tərkib hissəsi sayılır. Məsuliyyətli və hərtərəfli enerji keçidini dəstəkləyən və iqtisadiyyatı şaxələndirməyə çalışan Səudiyyə Ərəbistanı "Yaşıl Səudiyyə Ərəbistanı" və "Yaşıl Yaxın Şərq" təşəbbüsləri vasitəsilə ətraf mühiti qorumaq üçün iddialı proqramlar həyata keçirir.
Nazir İbrahim, hamı üçün davamlı gələcəyə doğru enerji keçidində sabitlik və məsuliyyəti vurğulayaraq bildirib ki, Səudiyyə Krallığı iqlim fəaliyyətində irəliləyiş əldə etmək və sərmayə qoyuluşu ilə birlikdə bu gün enerji təhlükəsizliyini və sabitliyini təmin etməklə hərtərəfli enerji transformasiyasına nail olmağa çalışır. Onun sözlərinə görə, 2060-cı ilədək sıfır emissiya hədəfinə nail olmaq üçün çalışan Səudiyyə Ərəbistanı 2030-cu ilə qədər enerji kompleksində bərpa olunan enerjinin payını 50 faizə çatdırmaq istəyir. "Yaşıl iqtisadiyyata nail olmaq və müasir bərpa olunan enerji layihələrini inkişafına səy göstərən Səudiyyə Ərəbistanı bu kontekstdə ən azı 186 milyard dollar ayırır. Səudiyyə Ərəbistanı emissiyaları azaltmaq və enerji keçidini sürətləndirmək üçün innovativ həllər hazırlamaq üçün sərmayə qoymağa və dünya üzrə tərəfdaşlarla əməkdaşlıq etməyə davam edir. Ölkəmiz Şarm əl-Şeyxdə keçirilən COP27 Konfransında əldə edilən irəliləyişlərə öz töhfəsini verib. Biz bu istiqamətdə davamlı işləyirik. İqlim dəyişikliyi ilə mübarizə lüks deyil, zərurətdir. İnanırıq ki, Səudiyyə Ərəbistanı öz enerji təhlükəsizliyini qorumaqla və bütün ölkələr, xüsusən də inkişaf etməkdə olan ölkələr üçün ədalətli iqtisadi artıma nail olmaq qabiliyyətini gücləndirməklə iqlim dəyişikliyi ilə mübarizəyə imkan verəcək enerji keçidi səylərinə rəhbərlik edəcək" deyən nazir İbrahim ölkəsinin əmək bazarında qadınların iştirak nisbətinin üçüncü rübdə 37 faizə çatdığını, 2022-ci ilin ikinci rübündə qeydə alınan 35,6 faizdən nəzərəçarpacaq dərəcədə artdığını açıqlayıb. Kiçik və orta sahibkarların 40-50 faizini qadınların təşkil etdiyini deyən nazir Səudiyyə Ərəbistanının üzərində işlədiyi iqtisadi siyasətlərin, çevik və davamlı yanaşmasının böyük və kiçik şirkətlərin rolunu gücləndirdiyini bildirib. Bu isə ölkədə işsizliyin həcmini xeyli azaldır.
Məlum olduğu kimi, Səudiyyə Ərəbistanı əhali və inkişaf sahəsində tədqiqat və məlumatlarda irəliləyiş əldə etməyi qarşısına məqsəd qoyan ərəb ölkələrinin birgə fəaliyyəti üçün ən mühüm qurumlardan olan Əhali və İnkişaf üzrə Ərəb Şurasının sədr seçilib. Demoqrafik dəyişikliyin bütün ərəb ölkələrində iqtisadi artıma təsirini nəzərə alan nazir İbrahim deyib ki, sürətli qlobal dəyişikliklər və bu gün ərəb cəmiyyətlərində gənclərin yüksək faizi fonunda əhalinin inkişafı siyasətini insan kapitalı siyasətindən və institusional dayanıqlılıqdan ayırmamaq vacibdir. "Bu şura çərçivəsində ərəb ölkələrinin mövcud problemlərə innovativ həll yolları tapmaq üçün təcrübə və birgə səylərdən faydalana bilməsi hədəflənir. Səudiyyə Ərəbistanı yeni sədrliyi zamanı Şurada bir çox qabaqcıl həll yolları təklif etdi. Bu həllər son illər əhalinin profilinə, demoqrafik transformasiyaya və hərtərəfli inkişaf planlarına imkan verən əhali siyasətinin necə inkişaf etdiriləcəyini anlamaq üçün tətbiq edilib. İnsan kapitalının artırılmasına, dayanıqlı institutların qurulmasına, qərarların qəbul edilməsinə dəstək verməyə, etibarlı məlumatların təmini ilə siyasətin qurulmasına, vətəndaşların rifahını və həyat keyfiyyətini yaxşılaşdırmaq üçün mülki sənədlərlə statistikanın birləşdirilməsinə diqqət yetirən Səudiyyə Ərəbistanı artıq öz 2030 hədəfinə uyğun olaraq bunlar üzərində işləyir”.
