Alimlər Tulli yırtıcısının sirrinin açıldığını deyirlər

12:25 26.04.2023 Müəllif:Vüsal Tağıbəyli
Yazını böyüt
Yazını kiçilt

Təxminən 300 milyon il əvvəl yaşamış sirli torpedoşəkilli "Tulli yırtıcısının" təsnifatı ilə bağlı mübahisə nəhayət elm adamları tərəfindən həll edilə bilər.

Hafta.az-ın İndependent-ə istinadən yazdığına görə, tədqiqatçılar yarım əsrdən çoxdur ki, bu qəribə məxluqun qabıqsız ilbizə, uzunsov qurda və ya öz qrupuna aid olan başqa bir nəsli kəsilmiş növə bənzədiyini müzakirə ediblər.

Elmi olaraq Tullimonstrum gregarium kimi tanınan heyvanı ilk dəfə 1958-ci ildə İllinoys ştatının şimal-şərqindəki mədənlərdə axtarış aparan həvəskar fosil ovçusu Fransis Tullu kəşf edib.

15 santimetr uzunluğundakı dəniz yırtıcısı adətən fosil şəklində tapılan dinozavr sümükləri və sərt qabıqlı canlılardan fərqli olaraq yumşaq bədənə malik olduğu üçün tapmacaya çevrilib. Paleontoloqlar məxluqu “Həyat Ağacı”nda harada yerləşdirəcəkləri ilə bağlı çaşqınlıq içində idilər, halbuki bərkimiş gövdələrə söykənən qəribə gözləri onun dəniz yırtıcısı olduğunu göstərirdi.

2016-cı ildə aparılan əvvəlki araşdırma, Tulli yırtıcısının onurğalı olması ehtimalı ilə bağlı izahat verdi və tapıntılar bu məxluqun bu cür onurğalı canlıların necə təkamül etdiyinə dair tapmacanın çatışmayan bir parçası ola biləcəyini göstərir.

Artıq Yaponiyadakı elm adamları, o cümlədən Tokio Universitetinin alimləri, Tulli yırtıcısının onurğalı olmadığını aşkar etmək üçün araşdırmalarında 3D təsvir texnologiyasından istifadə etdilər. Tokio Universitetinin doktoru Tomoyuki Mikami araşdırma zamanı deyib ki, onlar canlının onurğasız və ya onurğalı olmasının sirrinin həll edildiyinə inanırlar.

Bu yaxınlarda “Paleontology” elmi jurnalında dərc edilən yeni araşdırmanın arxasında duran tədqiqatçılar Tulli yırtıcısının onurğalı olması ilə bağlı fərziyyənin "müvafiq" olduğunu bildiriblər. Nəsli kəsilmiş bu canlının bədənindən uzanan baş bölgəsindəki seqmentasiyaya işarə edən tədqiqatçılar, bu xüsusiyyətin heç bir onurğalı nəsildə görünmədiyini əlavə edərək, canlının "onurğasızlara daha yaxın" olduğunu deyiblər.

Tədqiqatçılar 150-dən çox fosilləşmiş Tulli yırtıcısını və 70-dən çox digər müxtəlif heyvan qalıqlarını təhlil ediblər. Lazer skanerindən istifadə edərək, fosillərin səthində mövcud olan kiçik pozuntuları göstərən rəng kodlu 3D xəritələrini yaratdılar. 3D təhlili göstərib ki, Tulli yırtıcısı onurğalı heyvanlarının xüsusiyyətlərinə uyğun gəlmir. Bununla belə, alimlər qəribə canlının dəqiq onurğasız növlərinin və onun qəti təsnifatının hələ yekunlaşmadığını bildiriblər.