ABŞ və İsrailin 28 fevralda İrana hava hücumlarından sonra dünya neftinin beşdə birinin keçdiyi Hörmüz boğazından tranzit tamamilə iflic oldu. Ticarət gəmilərinin girişinə icazə vermək üçün müvəqqəti razılaşmaya baxmayaraq, su yolunun müddəalarının təfsiri ilə bağlı fikir ayrılıqları ABŞ ilə İran arasında münaqişələri yenidən alovlandırdı.
Hafta.az yazır ki, “The Independent” qəzetinin məlumatına görə, bu təhlükəli vəziyyətə cavab olaraq, Dubayda yerləşən liman operatoru DP World, Hörmüz boğazından tranzitdən asılılığını sıfıra endirmək üçün tədbirlər görüb.
Bu addım, yarandığı gündən bəri qlobal ticarət və maliyyə mərkəzinə çevrilmək üçün flaqman gəmisi Cəbəl Əli Limanına güvənən BƏƏ üçün tarixi strateji bir dəyişikliyi təmsil edir.
Xatırladaq ki, bu ilin əvvəlində Cəbəl Əli Limanı İran raketlərinin qalıqlarının düşməsi səbəbindən alov içində qalmışdı.
DP World şirkətinin yüksək vəzifəli rəsmisi yeni layihənin Cəbəl Əli-ni tamamilə sıradan çıxarmayacağını vurğulayaraq bildirib: "Cəbəl Əli həmişə Cəbəl Əli olaraq qalacaq, heç vaxt kiçilməyəcək. Lakin şərq sahili üçün aktiv bir planımız var. İşlərin pis getməsi halında bu, tamamilə müdafiə xarakterli bir investisiyadır".
2026-cı ilin aprel ayına olan məlumata görə, İran münaqişənin başlanğıcından bəri BƏƏ ərazisinə və ərazi sularına ümumilikdə 438 ballistik raket, 2012 dron və 19 seyr raketi atıb. Lakin bəzi hesabatlarda hücumların ümumi sayının 3000-ə çatdığı göstərilir.
İran boğaz ətrafında təzyiqini gündən-günə artırır. Böyük Britaniya Dəniz Ticarət Əməliyyatları (UKMTO) bazar ertəsi günü Omanın Lima bölgəsindən 13 dəniz mili cənub-şərqdə üzən başqa bir neft tankerinin İran raketi ilə vurulduğunu açıqlayıb.
Elə həmin gün BƏƏ Müdafiə Nazirliyi Hörmüz boğazında daha iki neft tankerinin qanadlı raketlərlə hədəfə alındığını və nəticədə bir hindistanlı heyət üzvünün öldüyünü, səkkiz nəfərin isə yaralandığını açıqladı.
İran İnqilab Keşikçiləri Korpusunun verdiyi açıqlamada iki "qanun pozan" tankerin xəbərdarlıqlara məhəl qoymadıqları, naviqasiya sistemlərini söndürdükləri və "minalanmış marşrut"dan keçməyə cəhd etdikləri üçün vurulduğunu iddia edib.
Bu arada, ABŞ prezidenti Donald Trampın İran dəniz gəmiçiliyinə yenidən blokada tətbiq etməsi və boğaz keçidlərinə 20 faiz tranzit haqqı tətbiq etmək təklifi bölgədəki gərginliyi daha da artırıb.
