Çexiya televiziyası Rusiya işğalına müqavimət göstərən Ukraynaya çoxlu sayda T-72 tankı və BVP-1 zirehli döyüş maşını göndərdiyini açıqlayıb.
Hafta.az bildirir ki, S-300 və ya Rusiya döyüş təyyarələri kimi Rusiya istehsalı olan hava hücumundan müdafiə sistemlərinin Ukraynaya göndərilməsi ehtimalı həftələrdir danışılır. Çexiyanın Ukraynaya tank göndərməsi isə bir ilkdir.
Çex televiziyası Ukraynaya göndərilən tankların və zirehli döyüş maşınlarının görüntüsünü yayımlayıb, Twitter mesajında "Çex ordusundan hədiyyə" ifadəsi yer alıb. Görüntülərdə qatarlara yüklənmiş çoxlu tank və zirehli maşınlar diqqət çəkib.
Sovet İttifaqı dövründə təxminən 50 il əvvəl istehsalına başlanan T-72 tankları hazırda Rusiya ordusunda da istifadə olunur. BVP-1 zirehli döyüş maşınları isə Sovet İttifaqı dövründə Çexoslovakiyada istehsal olunan BMP-1-in lisenziyalı surətidir. İşğaldan əvvəl məlum idi ki, Ukrayna ordusunda 200-ə yaxın BVP-1 zirehli döyüş maşını var.
Fevralın 24-də başlayan Rusiya işğalına müqavimət göstərən Ukrayna ordusu ABŞ və digər Avropa ölkələrindən minlərlə tank və zenit-raket kompleksi alıb. Hərbi yardımda Javelin və NLOW tank əleyhinə raketlər ön plana çıxıb.
ABŞ minlərlə “Javelin” raketindən əlavə, Əfqanıstanda Sovet təyyarələrini vurması ilə tanınan “Stinger” raketlərini də Ukraynaya çatdırıb.
Avropa İttifaqı da Ukraynaya silah və hərbi texnika dəstəyi üçün 450 milyon avro ayırıb. Avropa Birliyi həmçinin yanacaq, dəbilqə və ilk yardım dəstləri kimi ölümcül olmayan təchizatlara 50 milyon avro xərcləyəcək.
Aİ müqavilələri Birliyə normal büdcəsindən hərbi məqsədlər üçün istifadə etməyə icazə vermir. Bununla belə, Aİ bu yardım üçün “Avropa Sülh Mexanizmi” fondunu aktivləşdirib. Bu fond 5 milyard dollara qədər hərbi yardıma imkan verir.
Bu istiqamətdə atılan addım Almaniyanın müdafiə siyasətində ciddi dəyişiklikdən sonra atılıb. Ukraynaya min ədəd tank əleyhinə və 500 ədəd “Stinger” raketi verməyə qərar verən Almaniya, döyüş bölgələrinə öldürücü silah göndərməmək siyasətini dəyişib.
Deutsche Welle Turkish-nin xəbərinə görə, Qərb ölkələrinin bu günə qədər hərbi yardımı göndərilən silah növünə görə quru və ya hava yolu ilə həyata keçirilir. Brüsseldə yerləşən Avropa Xarici Əlaqələr Şurasının (ECFR) Şərqi Avropa və müdafiə siyasəti üzrə eksperti Gustav Gressel, Ukrayna üzərindəki hava məkanının Rusiya döyüş təyyarələri tərəfindən idarə edildiyini xatırladaraq, sözügedən tədarükün “bloklana biləcəyini” söyləyib.
Belə bir hal bütün gözləri Polşaya yönəldir. Polşanın Ukrayna ilə 535 kilometr sərhədi var.
Məlumdur ki, əvvəllər xüsusilə ABŞ ordusu Polşa üzərindən dəfələrlə bölgəyə qoşun və texnika göndərib. Macarıstan torpaqlarının silah daşınması üçün istifadəsinə icazə verməyəcəyini elan etdikdən sonra Polşanın üzərinə düşən öhdəlik artıb.
Londonda yerləşən Royal United Services İnstitutunun tədqiqatçısı Ed Arnold deyir: "Hazırda bütün bu avadanlıqlar ilk növbədə Polşa ilə sərhəddə toplanıb. Məsələn, Slovakiya bunu tələb etsə belə, bu, olmayacaqdı. Slovakiyadan Rumıniyaya enən dağ silsilələrinin coğrafiyasına görə asan marşrut olub. Ona görə də iki marşrut var: birincisi Belarus sərhədinə yaxındır, digəri isə bir qədər cənubdadır”.
Cenevrə Təhlükəsizlik Siyasəti Mərkəzinin silahlanma şöbəsinin rəhbəri Mark Finaud vurğulayır ki, bu sahədə dinamika hər an dəyişə bilər. “Əgər bu karvanlar və ya gəmilər vurularsa, yəni Qərb ölkələrinə hücum edilərsə – istər NATO ərazisində, istərsə də Ukrayna sərhədini keçdikdən sonra – gərginlik daha da artacaq”, – Finaud bildirib.
DW-yə danışan Arnold bildirir ki, bu təhlükəyə görə ruslar hazırda Qərbin göndərdiyi hərbi yardımı hədəfə almır. Rusiyanın hələ də bu marşrutları bağlamamasına təəccübləndiyini ifadə edən Arnold, "Əslində bu iki marşrutu ələ keçirməsi Rusiyanın strateji baxımdan faydalı olardı. Rusların cənub-qərbdən hərəkət edərək bütün bu texnikanı bağlamaq seçimi var - Belarusiya."
Digər kritik amil Ukrayna qüvvələrinin Kiyev və Xarkovu gücləndirə bilməsi üçün vaxtın sürətlə tükənməsidir. "Bu, xüsusilə şərq təmas xəttindəki Ukrayna qüvvələri üçün problemlidir. Əgər buradakı qüvvələr tezliklə Dnepr çayının qərbinə doğru hərəkət etməsələr, çox güman ki, onların xaricdən əlaqəsi kəsiləcək", - Arnold deyib.
Bəs, Qərbin silah sistemlərini Ukraynada cəbhə xəttinə çatdırmağın başqa yolu varmı? “Başqa bir variant ukraynalı və ya əcnəbi döyüşçülərin onları Polşaya aparıb sərhədi keçməsi ola bilər”, - deyə Arnold bildirib.
Hazırda silah-sursatın tükənmə riskinin kritik əhəmiyyət daşıdığını ifadə edən Arnold, "Ukraynalıların əlindəki ağır sistemlər üçün lazım olan sursat daha 5 gün üçün kifayət edə bilər. Digər seçim isə qalan silahları götürməkdir. Bu, onlara qısa müddətə idarə etməyə imkan verəcək. Amma bu, çox uzun müddət tələb edir”.
