Çinin Sincan-Uyğur Muxtar Bölgəsində ilk qədim türbələr muzeyi Aksu əyalətinin Kuça şəhərində rəsmən açılıb.
Hafta.az-ın “Xinhua”ya istinadən yazdığına görə, muzey eramızın 3-4-cü əsrlərinə aid dəfnləri əks etdirən Yuil arxeoloji abidəsinin yerində yerləşir.
Yuil abidələri 2007-ci ildə Çinin ən yaxşı on arxeoloji kəşfindən biri kimi siyahıya alınıb.
Müasir Kuça şəhəri Böyük İpək Yoluüzərində yerləşən qədim krallıqlardan biri olan Qiutsinin mərkəzi idi. İlk dəfə Çin salnaməsində “Qian Han Şu”da qeyd olunur (e.ə. 1-ci əsrin sonu).
Muzeydə 7-8 metr dərinlikdə olan 15 yeraltı kərpic kripta, həmçinin darvazalar, tunellər və yan kameralar var. Onların hamısı Han sülaləsinə xas dəfn üslubunda tikilib (eramızdan əvvəl 206-cı il – bizim eranın 220-ci ili). Xüsusilə, darvaza mifik heyvanların həkk olunmuş ornamenti və qədim Çin mədəniyyətində dörd əsas istiqamətin himayədarı kimi xidmət edən döyüşçü fiquru ilə bəzədilib.
Qəbirlərlə yanaşı çoxlu keramika və sümüklər, həmçinin sikkələr aşkar edilib ki, onlar o dövrdə Çinlə Qiutsi arasında qarşılıqlı əlaqənin tarixini öyrənmək üçün qiymətli material rolunu oynayır.
Qiutsi Muzeyinin direktor müavini Feng Vey bildirib ki, rəqəmsal və virtual reallıq texnologiyasının istifadəsi sayəsində muzey ziyarətçiləri 2000 il əvvəl qədim krallığın sakinlərinin gündəlik həyatına “səyahət” edə biləcəklər.
Yuilu arxeoloji ərazisi Xan sülaləsinin hakimiyyəti dövründə Kuça bölgələri, Hexi dəhlizi, eləcə də müasir Çinin mərkəzi hissəsi arasında sıx əlaqələrin qurulmasına sübut kimi xidmət edir. Bir vaxtlar Sincan-Uyğur Muxtariyyətinin Mədəni Ətirlər və Arxeologiya İnstitutunun direktor müavini olmuş Dan Zhihao bildirib ki, Qiuqi sakinləri Çinin dəfn strukturlarının üslubunu tamamilə mənimsəyiblər.
