Çinin kosmik gəmisi dəlil tapdı: Marsa qar yağıb...

11:30 02.05.2023 Müəllif:Vüsal Tağıbəyli
Yazını böyüt
Yazını kiçilt

"Qırmızı Planetdə" Çinin "Zhurong" kosmik gəmisinin məlumatlarını araşdıran elm adamları, Marsda aşağı enliklərdə yaşayış üçün əlverişli mühitlərə işarə edən maye suyun dəlilini tapdılar.

Hafta.az-ın "İFL Science"yə istinadən yazdığına görə, Marsda suyun yalnız bərk və ya qaz halında ola biləcəyi ilə bağlı əvvəlki fikirlərə meydan oxuyan bu kəşf, kosmik gəminin eniş yerindəki qum təpələrinin morfoloji xüsusiyyətlərini və mineral kompozisiyalarını təhlil edərək edilib.
Araşdırma, təxminən 400 min il əvvələ qədər Marsda qar və ya şaxtanın olduğunu ortaya qoyub.
Tapıntılara görə, 1,4 milyon ilə 400 min il əvvəl qum təpələrindəki duzlar qarın aşağı temperaturda əriməsinə səbəb olub. Nəticədə planetin səthində duzlu maye su peyda olub.

Ötən il "Zhurong"dan əldə edilən tapıntılar, maye suyun planetdə hələ 700 milyon il əvvəl mövcud ola biləcəyi ilə bağlı fərziyyələrə səbəb olub. Yeni sübutlar bu tarixi daha da irəli aparıb. Çünki tapıntılar o deməkdir ki, ilk insanlar Avropada dolaşmağa başlayanda Marsda maye su olub.

Çin Elmlər Akademiyasının professoru. Xiaoguang Qin və həmkarları dünlərdəki müəyyən mineral yataqlarını araşdırıblar. Tədqiqat zamanı sulfatlar, silisium oksidi, dəmir oksidi və xloridlər kimi maddələr aşkar edilib. Tədqiqat qrupu belə qənaətə gəlib ki, qar əriməsi bu minerallarla çatların və qabıqların əmələ gəlməsi üçün ən çox ehtimal olunan modeldir. Müvafiq olaraq, temperatur aşağı düşəndə ​​duz qarın əriməsinə səbəb olub. Nəticədə duzlu su buxarlanır və duzlar çökür.
Bu proses "Zhurong" nümunəsindəki hissəciklərin birləşərək qabıq əmələ gəlməsinə imkan verib. Sonradan, davamlı qurutma və ya dondurma prosesi qabıqda çatlar yaradıb.

Çin mifologiyasında yanğın və müharibə tanrısının şərəfinə adlandırılan "Zhurong", 15 may 2021-ci ildə Marsın Utopia Planitia düzənliyinə enib. Üç aylıq missiyası nəzərdə tutulan kosmik gəmi planetin yerüstü torpağını və atmosferini tədqiq edib.