Dünyanın sərvətinin 63%-i əhalinin 1%-nin əlində cəmlənib

11:04 17.01.2023 Müəllif:Azad Əliyev
Yazını böyüt
Yazını kiçilt

Dünyanın ən zəngin 1 faizi 2020-ci ildən bəri yaradılan bütün yeni sərvətlərin təxminən üçdə ikisinə, cəmi 42 trilyon dollara sahibdir. Bu, dünyanın ən yoxsul insanlarının 99%-ninkindən təxminən iki dəfə çoxdur.

Son on ildə ən yüksək 1 faiz bütün yeni sərvətlərin təxminən yarısına sahib olub. Bu barədə Oxfam-ın yeni hesabatında deyilir.

Milyarderlərin sərvəti hədsiz dərəcədə artıb. 2020-2022-ci illər ərzində bu müddət ərzində yaradılan qlobal ÜDM-in 26 trilyon dolları (63%) ən zəngin 1%-in əlinə keçib. Qalan 16 trilyon dollar (37%) isə birlikdə dünyanın qalan hissəsinə paylanmışdır. Milyarderlərin sərvəti gündə 2,7 milyard dollar artıb.

Milyarder sərvətləri 2022-ci ildə artan ərzaq və enerji gəlirləri sayəsində sürətlə artıb. Hesabat göstərir ki, 95 qida və enerji korporasiyası 2022-ci ildə gəlirlərini iki dəfədən çox artırıb. Onlar 306 milyard dollar gözlənilməz mənfəət əldə etdilər və bunun 257 milyard dollarını (84%) varlı səhmdarlara ödədilər. Oxfam qeyd edir ki, şirkət gözləntiləri Avstraliya, ABŞ və Böyük Britaniyada inflyasiyanın ən azı yarısına səbəb olub.

Eyni zamanda, hazırda inflyasiyanın maaşları üstələdiyi ölkələrdə ən azı 1,7 milyard işçi yaşayır və 820 milyondan çox insan (yer üzündə təxminən hər on nəfərdən biri) aclıq çəkir.

Dünya Bankının məlumatına görə, biz hazırda İkinci Dünya Müharibəsindən sonra qlobal bərabərsizlik və yoxsulluğun ən böyük artımını müşahidə edirik. Bütöv ölkələr iflas ərəfəsindədir və yoxsul ölkələr indi zəngin kreditorların borclarının ödənilməsinə səhiyyə xidmətlərinə xərclədiklərindən dörd dəfə çox pul xərcləyirlər. Dünya hökumətlərinin dörddə üçü növbəti beş il ərzində səhiyyə və təhsil də daxil olmaqla dövlət sektorunun xərclərini 7,8 trilyon dollar azaltmağı planlaşdırır.

Oxfam qeyd edir ki, ən varlı şəxslər və korporasiyalar üçün onilliklər ərzində vergi endirimləri bərabərsizliyə səbəb olub, bir çox ölkələrdə ən yoxsul insanlar milyarderlərdən daha çox vergi ödəyiblər. Son 40 ildə Afrika, Asiya, Avropa və Amerika hökumətləri ən zənginlər üçün gəlir vergisi dərəcələrini azaldıblar. Eyni zamanda, onlar kasıb təbəqəyə qeyri-mütənasib şəkildə düşən mal və xidmətlərə görə vergiləri artırıblar.

Oxfam hesab edir ki, dünyada multimilyonerlər və milyarderlər üçün illik 5%-ə qədər sərvət vergisi ildə 1,7 trilyon dollar toplaya bilər. Bu, 2 milyard insanı yoxsulluqdan çıxarmaq üçün kifayətdir.