BMT tərəfindən təyin edilmiş müstəqil araşdırma komissiyasına görə, Qəzza zolağında və işğal olunmuş Qərb Şəriyəsindəki mülki şəxslər hüquqlarının "qəsdən və sistematik" şəkildə ciddi şəkildə pozulmasına məruz qalırlar.
Hafta.az yazır ki, komissiyanın sədri, hindistanlı hakim Srinivasan Muralidhar, "Fələstin mülki şəxslərinə qəsdən verilən əzablarda narahatedici oxşarlıq olduğunu" bildirərək əlavə edib: "Tərəflərin mənşəyi və motivasiyaları fərqli ola bilsə də, hər ikisi İsrailin yaratdığı şəraitdə fəaliyyət göstərir".
Keçən il hesabatında İsrailin Qəzza müharibəsində "soyqırım" törətdiyi qənaətinə gələn istintaq qrupu, yeni hesabatında Qəzzada mülki şəxslərin də 2007-ci ildən bəri bölgəni idarə edən HƏMAS tərəfindən "ciddi repressiyalara" məruz qaldığını qeyd edib.
HƏMAS-ın 2023-cü ilin payızında İsrailə hücumundan sonra Qəzza müharibəsinin başlamasından sonra zorakılığın artdığı Qərb Şəriyəsində hesabatda Fələstin mülki şəxslərinin getdikcə daha çox İsrail köçkünləri tərəfindən hədəf alındığı ortaya çıxıb.
Komissiya sədri bildirib ki, "Məskunların zorakılığı İsrailin bu hərəkətləri dəstəkləyən, imkan verən və qoruyan siyasətinin birbaşa nəticəsidir".
BMT İnsan Hüquqları Şurası 2021-ci ilin may ayında İsrail və Fələstin ərazilərində iddia edilən insan hüquqları pozuntularını araşdırmaq üçün üç nəfərdən ibarət komissiya yaradıb.
Çərşənbə axşamı açıqlanan hesabat əsasən İsrailin 1967-ci ildən bəri işğal etdiyi Qərb Şəriyəsindəki vəziyyətə yönəlib.
Fələstin Səhiyyə Nazirliyinin məlumatlarına əsaslanan AFP-nin hesablamalarına görə, 2023-cü ilin oktyabr ayından bəri Qərb Şəriyəsində İsrail qüvvələri və ya məskunlaşanlar tərəfindən ən azı 1080 fələstinli öldürülüb.
Lakin İsrail rəsmi rəqəmləri göstərir ki, eyni dövrdə fələstinlilər tərəfindən həyata keçirilən hücumlarda və ya hərbi əməliyyatlarda mülki şəxslər və əsgərlər də daxil olmaqla 46 israilli ölüb.
İstintaq göstərib ki, 2023-2025-ci illər arasında məskunlaşanlar tərəfindən ən azı 26 fələstinli öldürülüb və ən azı 1570 nəfər yaralanıb.
Tədqiqatçılar bildiriblər ki, "Bu tendensiya 2026-cı ildə gündəlik həyata keçirilən hücumlarla davam edir".
Gələn bazar ertəsi BMT İnsan Hüquqları Şurasına təqdim ediləcək hesabatda İsrailin məskunlaşma hücumlarına şərait yaratmaqda məsuliyyət daşıdığı bildirilir.
Hesabatda məskunlaşma zorakılığının "İsrailin rəsmi siyasətini həyata keçirmək üçün bir vasitə" olduğu və həm məskunlaşma hərəkatının, həm də dövlət siyasətinin məqsədinin "İsrailin məskunlaşma yerini daimi etmək, Fələstin torpaqlarını ilhaq etmək və fələstinliləri torpaqlarından qovmaq" olduğu qeyd edilir.
Komissiya uzun müddətdir "sistematik ayrı-seçkilikdə" ittihamlanan İsraili zorakılığı dayandırmağa çağırıb.
Həmçinin bildirilir ki, İsrail "dərhal Fələstin ərazilərinin qanunsuz işğalına son qoymalı", bütün yeni məskunlaşma fəaliyyətlərini dayandırmalı və onları sökməlidir.
Hesabatda Qəzzada "adi fələstinlilər İsrail qüvvələri tərəfindən törədilən geniş yayılmış vəhşiliklərlə HƏMAS-ın qorxuya əsaslanan hakimiyyəti arasında qalıblar" deyilir.
HƏMAS-la əlaqəli elementlərin Qəzzada "öldürmə və işgəncə ilə əlaqəli müharibə cinayətləri" də daxil olmaqla ciddi insan hüquqları pozuntuları törətdiyi qeyd olunur.
2024-2025-ci illər arasında qeydə alınmış 249 edam və ağır fiziki zorakılıq hadisəsində ən azı 108 nəfər öldürülüb, 384 nəfər yaralanıb.
Komissiya HƏMAS-la əlaqəli elementlərin ən azı 60 belə hadisədə iştirak etdiyi qənaətinə gəlib.
Tədqiqatçılar həmçinin HƏMAS üzvlərinin Qəzzadakı Nasser Tibb Kompleksində fələstinli mülki şəxslərə işgəncə verdiyini bildiriblər.
Komissiya Qəzzadakı de-fakto administrasiyaya bütün məhkəmədənkənar cəzaları, edamları, işgəncələri, mülki şəxslərə qarşı psixoloji, fiziki və cinsi zorakılığı dərhal dayandırmağı tövsiyə edib.
Hesabatda həmçinin HƏMAS administrasiyasına xəstəxanalar da daxil olmaqla mülki obyektlərdən humanitar və mülki əməliyyatlardan başqa məqsədlər üçün istifadə etməkdən çəkinməyə çağırılıb.
