Hindistanın Ermənistana silah satması və hərbi əməkdaşlığını genişləndirməsi rəsmi Bakı tərəfindən mənfi tendensiya olaraq qiymətləndirilir. Lakin İrəvanın silahlanmasının cavabsız qalmayacağı da dəqiqdir. Azərbaycan özünə təhdid yarada biləcək məqamlara dərhal və qeydşərtsiz cavab verəcək. Bu ünsürlər məhv ediləcək. Bu hüquq Azərbaycanın ən təbii haqqıdır və heç kim onu qınaya bilməz. Bu mövqe ən ali səviyyədə də elan olunub.
Lakin Ermənistan-Hindistan hərbi əməkdaşlığının yeni istiqaməti ilə bağlı məlumatlar yayılmaqdadır.
"Forbes"də yer alan məlumata görə, Ermənistan Hindistanın Rusiya istehsalı olan Su-30SM Flanker qırıcıları üçün silah və pilotların hazırlanmasında “maraqlıdır”. Belə bir razılaşma təsdiqlənməsə də, Yeni Dehli, şübhəsiz ki, erməni təyyarələrini əhəmiyyətli dərəcədə təkmilləşdirə bilər:
“Hindistanda 272 Su-30MKI-dən ibarət nəhəng donanma var, onların əksəriyyəti lisenziya əsasında Yeni Dehlidə yığılıb. Hindistan 20 il ərzində bu qədər sayda bu təyyarələri idarə etməklə yanaşı, onlar üçün qeyri-rus silahları da əldə edib və inkişaf etdirib.
Təcrübəli hind qırıcı pilotu yanvar ayında yerli mediaya deyib: "Hindistan Su-30MKI-ni bütün dünyada fəaliyyətdə olan Flankerlərdən fərqləndirən odur ki, o, dünyanın hər yerindən müxtəlif silahlar, sensorlar və avioniklərin mükəmməl birləşməsidir".
Raketlərə, xüsusən, Su-30MKI-yə əhəmiyyətli əks-tədbir qabiliyyəti verən Hindistanın havadan buraxılan BrahMos səsdən sürətli qanadlı raketinin bir variantı və Astra qeyri-görmə xətti (BRAAM) hava-hava raketi daxildir.
Hindistan və Ermənistan arasında müdafiə əlaqələri son aylarda nəzərəçarpacaq dərəcədə intensivləşib. Yerevan 2022-ci ildə təxminən 250 milyon dollar dəyərində dörd batareya sifariş edərək, Hindistan istehsalı olan Pinaka çoxlu buraxılış raket sisteminin (MLRS) ilk xarici müştərisi oldu. Bundan əlavə, iki ölkə Türkiyə, Azərbaycan və Pakistan arasında üçtərəfli hərbi əlaqələrin artmasından narahatdır. Ona görə də onlar Ermənistanın Su-30 donanmasını təkmilləşdirmək üçün əməkdaşlıq etsələr, müdrik olardı.
Digər tərəfdən, İrəvanın bu təyyarələrə əlavə sərmayə qoyuluşu ilə bağlı şübhələri ola bilər.
2019-cu ildə Ermənistan dörd Su-30SM təyyarəsi alıb. Nikol Paşinyan hökuməti müasir qırıcı təyyarələrin alınmasını tərifləyir və deyir ki, ölkə nəhayət ki, ucuz, aşağı texnoloji istifadə edilmiş sovet dövründən qalma sistemlər axtarmaqdan uzaqlaşır.Onun nikbinliyi ölümcül dərəcədə erkən idi. Erməni təyyarələri 2020-ci il Dağlıq Qarabağ münaqişəsi boyu qeyri-aktiv idilər, çünki onlarda kritik silahlar, xüsusən də havadan-yerə idarə olunan hərbi sursatlar yox idi. Bu reaktivlərin idarə olunmayan raketlərlə döyüşə göndərilməsi, şübhəsiz ki, itkilərlə nəticələnəcək və döyüş meydanında demək olar ki, nəzərəçarpacaq qazanc olmayacaqdı.
Həmin müharibə zamanı Azərbaycan İsrail istehsalı olan “Harop” sursatlarından istifadə etməklə Ermənistanın bir neçə hava hücumundan müdafiə sistemini məhv edib. Bakının bu cür silahlardan uğurla istifadə etməsi onu deməyə əsas verirdi ki, İrəvan özünün məhdud hərbi büdcəsini bu təyyarələrə xərcləməklə ölümcül səhv edib.
Əvvəlcə Ermənistan ən azı onlarla Su-30SM almağa ümid edirdi. Digər tərəfdən, mövcud dörd təyyarənin yenidən Rusiyaya satılması Rusiyanın Ukraynaya müdaxiləsi fonunda mümkünsüz görünür. Keçən martda İrəvan öz qanadlarını müharibədə istifadə etmək üçün Moskvaya qaytarması ilə bağlı şayiələri artıq təkzib etmişdi.
Bundan əlavə, Ermənistanın istənilən əlavə Su-30 alması Azərbaycanı müasir qırıcılar əldə etməklə cavab verməyə sövq edə bilər. Bakı, nəhayət, illərdir gözünü tutduğu Çin-Pakistan JF-17 Thunder qırıcı təyyarəsini almaq üçün Ermənistanın alışından bəhanə kimi istifadə edə bilər. Çinin PL-15 BVRAAM-ları ilə silahlanmış onlarla JF-17 Blok 3 qırıcıları Azərbaycan Hərbi Hava Qüvvələrini xeyli gücləndirəcək və çox güman ki, əlavə silahların Ermənistana verəcəyi hər hansı üstünlüyü rədd edəcək.
Ona görə də İrəvan ortada nəsə razılaşa bilər. O, Hindistan təcrübəsi və sistemlərindən onsuz da malik olduğu dörd təyyarəni təkmilləşdirməyi xahiş edə bilər ki, Azərbaycanla yeni müharibə vəziyyətində onların müəyyən faydası olsun, bu hələ də mümkündür.
Hindistanlı mühəndislər təyyarəni Astra və hətta BrahMos ilə təchiz etmək üçün modifikasiya edə, Ermənistana potensial olaraq Azərbaycanın dərinliklərindəki hədəfləri vurmağa imkan verə bilər. Bakı artıq Sovet Su-25 hücum təyyarəsini təkmilləşdirib. Bu təyyarələr, digərləri ilə yanaşı, Türkiyə istehsalı olan silahları, o cümlədən SOM uzun mənzilli qanadlı raketi daşımaq qabiliyyətinə malikdir.
Belə bir tənzimləmə Hindistanın təmin edə biləcəyi unikal imkanlara görə Flankerin ilkin alınmasının boşa getmədiyini sübut etməklə Ermənistanın üzünü xilas etməyə kömək edə bilər”.
