Aparıcı qazax və amerikalı ekspertlər Nazarbayev Universitetində Oksus Cəmiyyətinin Mərkəzi Asiya üzrə “Qazaxıstan Gələcəyi” proqramı çərçivəsində apardıqları tədqiqatların nəticələrini təqdim ediblər.
Hafta.az-ın Kazinform-a istinadən yazdığına görə, müzakirə mövzularından biri beş Mərkəzi Asiya ölkəsindən ibarət yeni İttifaqın yaradılmasının mümkünlüyü olub.
Oxus Cəmiyyəti Vaşinqtonda yerləşən qeyri-kommersiya təşkilatıdır və Mərkəzi Asiya ilə dünyanın qalan hissəsi arasında akademik mübadilələri təşviq edir. Bu ilin fevral ayında təşkilat Mərkəzi Asiya ölkələrinin problemlərini öyrənən ekspertləri bir araya gətirən “Qazaxıstan Gələcəyi” proqramını açıqlayıb. Məqsəd ABŞ-la Qazaxıstan arasında münasibətləri yaxşılaşdırmaqdır.
Nazarbayev Universitetinin rektoru doktor İlesanmi Adesida çıxışında bu proqramın əhəmiyyətini vurğulayıb: Universitetimiz bir çox sahələrdə, o cümlədən Qazaxıstan üçün ölkənin gələcəyini formalaşdıracaq liderlərin yaradılması istiqamətində işləyir. Düşünürəm ki, burada mütəxəssislərin doldurmağa çalışdıqları müəyyən bir boşluq var. Biz bu missiyaya nail olmalıyıq ki, Mərkəzi Asiya bütün dünyada müzakirələrin önündə olsun, Qazaxıstan, Tacikistan, Türkmənistan bütün dünyada tanınsın”, - deyə doktor İlesanmi Adesida bildirib.
Bu proqram çərçivəsində Nazarbayev Universitetinin İctimai Siyasət üzrə Ali Məktəbinin dosenti Janibek Arinov qazax və amerikalı tədqiqatçılarla birgə Mərkəzi Asiya ölkələri arasında əməkdaşlığı təhlil edib.
“Biz Mərkəzi Asiya ölkələri arasında artan dinamika və əməkdaşlığın yaxşı tendensiyalarını müşahidə etdik. Orta Asiya dünyanın ən az bağlı regionudur. Mərkəzi Asiya ölkələri bölgədə maraqları toqquşan böyük qüvvələri tarazlamağa çalışırlar, lakin onların təzyiqə tab gətirmək üçün lazımi imkanları yoxdur”, - Janibek Arynov deyir.
Tədqiqatçı onu da qeyd edib ki, son 7 ildə cəmiyyət Avropa İttifaqına bənzər beş Mərkəzi Asiya ölkəsindən ibarət yeni İttifaqın yaradılması imkanlarını müzakirə edir.
“Bir çox sual var: biz əməkdaşlığı davam etdirməliyik. Əgər dinamika davam edərsə, 15-20 ildən sonra belə bir təşkilatın yaradılması tamamilə mümkün olacaq. Ancaq növbəti beş ildən danışsaq, mən bunu qabaqcadan görmürəm, bunun baş verə biləcəyini deyə bilmərəm. Yarımformal müqavilələrimiz var, məsələn, Düşənbədə Aral dənizi ilə bağlı saziş imzalanıb. Məncə, bu cür platformalar yalnız başlanğıcdır. Avropa İttifaqı mənim üçün ən yaxşı nümunədir. Bu modelə heyranam. Amma yenə də Avropa İttifaqı bir gecədə yaranmayıb. Bu da onlara bir neçə onilliklər çəkdi. Onlar kodlarla başladılar və buna gəldilər”, - deyə tədqiqatçı bildirib.
Qeyd edək ki, “Qazaxıstan Gələcəyi” proqramı ABŞ-ın Qazaxıstandakı səfirliyinin İctimai diplomatiya şöbəsinin dəstəyi ilə həyata keçirilir.