Qlobal ÜDM 7 faiz azala bilər - Bu səbəbə görə

11:11 17.01.2023 Müəllif:Azad Əliyev
Yazını böyüt
Yazını kiçilt

Beynəlxalq Valyuta Fondunun hesabatında deyilir ki, onilliklər ərzində artan iqtisadi inteqrasiyadan sonra dünya iqtisadiyyatının ciddi şəkildə parçalanması qlobal iqtisadi məhsulun 7% azalmasına səbəb ola bilər, lakin bəzi ölkələrdə itkilər 8-12%-ə qədər ola bilər.

BVF ekspertləri hətta məhdud parçalanmanın qlobal ÜDM-i 0,2% azalda biləcəyini söyləyib, lakin əlavə edib ki, beynəlxalq pul sisteminin və qlobal maliyyə təhlükəsizliyi şəbəkəsinin (GFSN) proqnozlaşdırılan xərclərini qiymətləndirmək üçün daha çox işə ehtiyac var.

Qeyd olunur ki, 2008-2009-cu illərin qlobal maliyyə böhranından və sonrakı illərdə müşahidə olunan ticarət məhdudiyyətlərinin kəskin artmasından sonra qlobal mal və kapital axını bərabərləşib.

Hesabatda deyilir: “COVID-19 pandemiyası və Rusiyanın Ukraynaya təcavüzü beynəlxalq münasibətlərə əlavə sınaq olub və qloballaşmanın faydalarına şübhələri artırıb”.

Daha dərin ticarət əlaqələri uzun illərdir qlobal yoxsulluğun əhəmiyyətli dərəcədə azalmasına gətirib çıxarıb, eyni zamanda aşağı qiymətlər vasitəsilə inkişaf etmiş iqtisadiyyatlarda aşağı gəlirli istehlakçılara fayda verib. Hesabatda deyilir ki, ticarət əlaqələrinin pozulması “ən çox aşağı gəlirli ölkələrə və inkişaf etmiş iqtisadiyyatlarda daha az varlı istehlakçılara mənfi təsir göstərəcək”.

BVF bildirib ki, mövcud tədqiqatlar göstərir ki, parçalanma nə qədər dərin olarsa, xərclər bir o qədər yüksək olur və texnoloji ayrılıq ticarət məhdudiyyətlərindən yaranan itkiləri xeyli artırır.
Hesabatda deyilir: “Daha az beynəlxalq risklərin bölüşdürülməsi (qlobal iqtisadi parçalanma) daha yüksək makroiqtisadi dəyişkənliyə, daha ciddi böhranlara və milli ehtiyatlara daha çox təzyiqə səbəb ola bilər”.

Bu, həmçinin dünya birliyinin böhran vəziyyətində olan ölkələrə dəstək vermək qabiliyyətini zəiflədə və gələcək suveren borc böhranlarının həllini çətinləşdirə bilər.