Norveçdə bir quyuda tapılan insan sümüklərinin 800 illik dastanda adı keçən şəxsə aid olduğu müəyyən edilib. Yeni araşdırma suyu çirkləndirmək üçün quyuya atıldığı deyilən adamla bağlı gözlənilməz həqiqəti üzə çıxarıb.
Hafta.az-ın “Live Science”a istinadən yazdığına görə, 1184-cü ildən 1202-ci ilə qədər bugünkü Norveçin böyük hissəsinə hökmranlıq edən Kral Sverre Siqurdssonun həyatından bəhs edən “Sverris” dastanında ölkənin daxili bölgələrində bir qalaya basqından bəhs edilir.
Roma Katolik Kilsəsinə bağlı kralın əleyhdarları olan Bagler qrupu 1197-ci ildə Sverresborq qalasına basqın edərək bölgənin sularını zəhərləmək üçün evləri yandırıb, ölü bir adamı quyuya atıb. Eposa görə quyu daha sonra daşla doldurulur.
Mütəxəssislər bu dastanın nə dərəcədə etibarlı olduğuna əmin deyildilər, xüsusən də qeyd edilir ki, əsər kralın nəzarəti altında yazılıb.
Lakin “iScience” jurnalında dərc edilən araşdırma, ən azı, “Quyudakı adam” hekayəsinin doğru olduğunu göstərir.
1938-ci ildə arxeoloqlar Sverresborq qalasının xarabalıqlarında tərk edilmiş quyuda iri daşların altından insan sümükləri tapdılar. Lakin elmi tədqiqat üsulları yetərincə olmadığından sümükləri ətraflı araşdırmaq mümkün olmayıb.
2014 və 2016-cı illərdə aparılan qazıntılar zamanı cəsəddən ayrılmış sol əlinin və kəllə sümüyünün hissələri üzə çıxarılıb.
Yeni araşdırmada elm adamları genom ardıcıllığı və radiokarbon üsulundan istifadə edərək “Quyudakı adam”ın sirrini aydınlaşdırdılar. Təhlillər nəticəsində məlum olub ki, sümüklər təxminən 800 il əvvəl yaşamış və 30-40 yaşlarında vəfat etmiş bir kişiyə məxsusdur.
Komanda bildirir ki, bu tarix eposdakı zamanla üst-üstə düşdüyündən sümüklər basqınçılar tərəfindən quyuya atılan adama məxsusdur.
Tədqiqatın həmmüəllifi Norveç Elm və Texnologiya Universitetindən Dr. Maykl Martin “Bu, ilk dəfədir ki, Norveç dastanında təsvir edilən insan və ya personajın qalıqlarına sahiblik birmənalı şəkildə müəyyən edilir” deyib və əlavə edib: “Bu həm də tam genom ardıcıllığını əldə etdiyimiz ən erkən haldır”.
DNT analizi göstərir ki, “Quyudakı adam” mavi gözlü, açıq dərili, sarışın və ya açıq qəhvəyi saçlı idi. Bu çox maraqlı olmasa da, tədqiqatçılar onların genetik məlumatlarının Norveçin cənubundan olan fərdlərlə yaxından uyğunlaşmasından şoka düşüblər.
Norveçin Stavanger Universitetinin arxeoloqu və tarixçisi Roderik Dale deyir ki, onun iştirak etmədiyi tədqiqat eposda təsvir olunan hadisələri təsdiqləyir. Lakin Deyl əlavə edir ki, bu cür dastanlar "tarixdən çox təbliğata" daha yaxındır: "Ona görə də biz ona bu gün siyasətçinin tərcümeyi-halına necə yanaşırıqsa, onlara da elə yanaşa bilərik. Əsər, müəllifin sağlığında baş vermiş tarixi hadisələrdən bəhs etsə də, bu, tarixdə əslində belə olmaya bilər”.
