Xəbərdarlıq: əkin sahələrinin selləmə su ilə suvarılması dayandırılmalıdır

10:55 18.12.2023 Müəllif:Vüsal Tağıbəyli
Yazını böyüt
Yazını kiçilt

Türkiyədəki 300-ə yaxın gölün 180-ni quruyub, bir çox göllər də qurumaq təhlükəsi altındadır.

Hafta.az-ın yazdığına görə, ekspertlərin bir çoxu bu vəziyyətin təkcə iqlim dəyişikliyi ilə əlaqələndirilməsinin əleyhinədirlər. Onlara görə, burada birbaşa insan qaynaqlı səbəblər var ki, bunlar həddindən artıq suvarma, yanlış əkinçilik və heyvandarlıq üsullarıdır.

1990-cı illərdə suyu olan və "dünya bədnəzərinin muncuqları" kimi təsvir edilən Meke gölü artıq yoxdur. Akgöl, Ereğli qamışları və Hotamış qamışları yoxa çıxan sulu ərazilər sırasındadır.

Orta Doğu Texniki Universiteti professoru Məryəm Beklioğlu, bir çox gölün qurumasının ən əhəmiyyətli səbəbinin meteoroloji dəyişikliklərlə əlaqəli görünmədiyini, hövzədə kənd təsərrüfatı fəaliyyətlərinin artması və sudan istifadə ilə birbaşa əlaqəli olduğunu vurğulayıb. “Suvarılan əkinçilik yarımsəhra statuslu hövzələrdə (Burdur və Konya) həyata keçirilir və suya çox ehtiyacı olan bitkilərin əkilməsi ilə həyata keçirilir. Nəticədə bir çox bataqlıqlar yoxa çıxıb. Biz fəlakətin içindəyik", - professor deyib.

Professor Beklioğlu bildirib ki, hazırda bəzi bölgələrdə qrunt suları çox dərinə enib, ona görə də insanlar qalıq sulardan istifadə edir, yerüstü su artıq yoxdur.

Türkiyənin çox ciddi şirin su böhranı içində olduğunu söyləyən Beklioğlu, yanlış əkinçilik dəyişmədikcə yeraltı suların və göllərin qurumasının davam edəcəyinə işarə edib.

Türkiyənin və hətta Aralıq dənizi hövzəsinin ən böyük şirin sulu gölü olan Bəyşəhir gölünün quruya biləcəyinə işarə edən Beklioğlu, dramatik bir böhranın astanasında olduqlarını deyib.

“Eğirdir və Burdur gölləri kiçildi. Çoxlu dayaz və böyük göllər, Akgöl və Ereğli bataqlıqları kimi bir çox göllər yoxa çıxıb. Onlar biomüxtəliflik baxımından dünyanın qaynar nöqtələrindən biridir, balıq biomüxtəlifliyi, quşların çoxalma və ya qidalanma məqsədləri üçün miqrasiya yollarında qaldıqları yerlərdir. Ona görə də itirilən biomüxtəlifliyin miqyası düşündüyümüzdən qat-qat yüksəkdir”, - deyə alim xəbərdarlıq edib.

Beklioğlu deyib ki, göllər quruyarsa, kənd təsərrüfatı süquta uğrayacaq və ölkə çox ciddi qida böhranı ilə üzləşəcək. Məhsul modelinin dəyişdirilməsi və damcı su ilə əkinçiliklə ehtiyat tədbirlərinin alınacağına diqqət çəkən professor "selləmə su ilə suvarma dayandırılmalıdır" deyə xəbərdarlıq edib.