"Politico" jurnalının dərc etdiyi hesabata görə, 27 Avropa İttifaqı (Aİ) liderinin görüşündə qərar qəbuletmə proseslərinin yavaşlığından narazılıq artır. Hesabatda qeyd olunur ki, son aylarda Aİ Ukraynaya qarşı kredit embarqosunun qaldırılması, Rusiyaya sanksiyaların tətbiq edilməsi və İrandakı müharibəyə cavab vermək kimi vacib geosiyasi məsələlərdə vahid qərarlara gələ bilməyib.
Hafta.az yazır ki, NATO-nun keçmiş baş katibi Anders Foq Rasmussen "Politico"ya bildirib ki, "Avropa bu gün böhran vəziyyətindədir və onun təşkilati strukturu bu cür şərtlərin öhdəsindən gəlmək üçün nəzərdə tutulmayıb... Dünya yanarkən İttifaqın bəyannaməni təsdiqləməsini gözləyə bilmərik".
Yanvarda Fransa prezidenti Emmanuel Makron Davosda Aİ-nin "bəzən çox yavaş hərəkət etdiyini və islahatlara ehtiyac duyduğunu" bildirmişdi, Hollandiyanın Baş naziri Rob Geytten isə Brüsselə səfəri zamanı "Vətəndaşlarımıza Avropanın bəzən hamımızı təsir edən əsas problemlərə cavab vermək üçün çox yavaş olduğunu haqlı çıxara bilmərik" deyib. Avropa Komissiyasının sədri Ursula fon der Leyen də xarici siyasətdə veto səlahiyyətinə son qoyulmasını tələb edərək, güzəşt ehtiyacının "struktur maneələrinə" səbəb olduğunu söyləyib.
Tənqidlərlə yanaşı, Aİ-nin mövcud strukturunu dəstəkləyən fikirlər də var. Leven Katolik Universitetindən Stiven Van Hek deyib: "İttifaqı yalnız böhranlara verdiyi reaksiyaya görə qiymətləndirmək ədalətli olmazdı, çünki o, uzunmüddətli siyasət məqsədləri müəyyən etmək üçün yaradılıb, lakin zəruri hallarda, məsələn, maliyyə böhranı və COVID-19 pandemiyası dövründə ən yüksək icra hakimiyyəti orqanı kimi çıxış edir".
Belçikanın keçmiş Baş naziri Aleksandr De Kru Aİ-nin pandemiyaya verdiyi reaksiyanı nümunə kimi göstərərək deyib: "Qərar qəbul etmə və həyata keçirmə sürəti çox yüksək idi və cavabın effektivliyi də yüksək idi... Buna görə də bunun struktur problem olduğunu düşünmürəm". De Kru həmçinin Avropanın "daha ölçülü" yanaşmasını müdafiə edərək deyib: "Ən vacib dərslərdən biri də bəzən tərəfdaşlarla məsləhətləşmək və proaktiv düşünməkdir... Avropa ölkələrini ən yaxşı cavabı seçməkdə diqqətli düşüncələrinə və müdrikliklərinə görə günahlandırmaq olmaz". Qərar qəbuletmə proseslərini sürətləndirmək üçün təklif olunan ideyalara veto hüququnun aradan qaldırılması, Avropa Təhlükəsizlik Şurasının yaradılması və Avropa Komissiyasının səlahiyyətlərinin artırılması daxildir.
Leven Katolik Universitetindən Gilles Peters potensial dəyişikliklərin çətinliklərinə diqqət çəkərək deyib: "Aİ-də xarici siyasət məsələlərində ixtisaslı səsvermə sisteminin tətbiqi mümkündür, lakin bu, demokratik problem yaradacaq".
