BƏƏ-nin bir adasında 1400 illik xaç tapıldı

07:40 22.08.2025 Müəllif:Vüsal Tağıbəyli
Yazını böyüt
Yazını kiçilt

Arxeoloqlar Birləşmiş Ərəb Əmirliklərinin (BƏƏ) Bəniyas adasındakı qədim monastırda tapılan lövhənin üzərində 1400 illik xristian xaçı aşkar ediblər. Xaçda xristianların İsanın çarmıxa çəkildiyinə inandığı Qolqotanı təmsil edən pilləli piramida kimi yerli motivlər və onun altından cücərən yarpaqlar var.

Hafta.az “The National”a istinadən bildirir ki, uzunluğu 27 santimetr, eni 17 santimetr, qalınlığı 2 santimetr olan xaç 1990-cı illərdə kəşf edilən və ilk dəfə bu ərazinin xristian qazıntı sahəsi olduğunu müəyyən edən xaçdan daha böyük və daha mürəkkəbdir.

Ruhani təfəkkür üçün kahinlər tərəfindən istifadə edildiyi düşünülən lövhəyə oyulmuş xaç, İraq və Küveytdə tapılan tapıntılarla və Şərq Kilsəsi ilə oxşarlıqları bölüşür. Xristianların bir hissəsi olduğu Şərq Kilsəsi Yaxın Şərqdən Çinə qədər uzanırdı. Xristianlığın 4-6-cı əsrlər arasında Ərəbistan yarımadasında yayıldığı və sonra zəiflədiyi güman edilir. 8-ci əsrdə monastır tərk edilənə qədər İslam və Xristianlıq bir yerdə var idi.

Tədqiqata rəhbərlik edən arxeoloq Mariya Qajevska "The National"a deyib: "Burada varlığını sürdürməklə qalmayıb, inkişaf edərək çiçəklənən xristian yaşayış məntəqələri olub”.

Qajevska əlavə edib ki, bu "son dərəcə həyəcanlı tapıntı" orada kimin yaşadığına dair nadir sübutlar təqdim edir.

Kəşf ən azı 30 ildə adada aparılan ilk böyük qazıntı zamanı edilib.

İlk dəfə 1992-ci ildə kəşf edilən 7-8-ci əsr monastırında kilsə və monastır kompleksi aşkarlanmışdı.

“Bəniyas adasında tapılan bu qədim xristian xaçı BƏƏ-nin birgəyaşayış və mədəni açıqlıq dəyərlərinin dərin və davamlı olduğuna güclü sübutdur” deyib Əbu-Dabidəki departamentin rəhbəri Məhəmməd Xəlifə əl-Mübarək.

“Bu, dərin qürur və şərəf hissi aşılayır, bizə dinc yanaşı yaşamanın müasir anlayış olmadığını, regionumuzun tarixinə toxunmuş prinsip olduğunu xatırladır”, - o əlavə edib.

Əbu-Dabidən təxminən 170 kilometr cənub-qərbdə yerləşən Bəniyas, Küveyt, İran və Səudiyyə Ərəbistanındakı saytlarla birlikdə Körfəzdəki müasir kilsə və monastırlar şəbəkəsinin bir hissəsini təşkil edir. Hazırda ceyranların və hiraksların yaşadığı təbiət qoruğunda yerləşən monastır və kilsə Əbu-Dabinin qədim keçmişinə nəzər salır.

2019-cu ildə aparılan bərpa işləri çərçivəsində qoruyucu sığınacaqlar, ziyarətçi nişanları və şüşə qədəhlər və əqrəb işarəli möhür kimi artefaktların nümayiş olunduğu kiçik sərgi meydançası yaradılıb.