İngilislər Avstraliya aborigenlərinin nizələrini özlərinə qaytarır

12:00 06.03.2023 Müəllif:Vüsal Tağıbəyli
Yazını böyüt
Yazını kiçilt

İngilis kəşfiyyatçı kapitan Ceyms Kukun 1770-ci ildə Avstraliyanın Kamay (Botanika Körfəzi) bölgəsinə ekspediyası zamanı götürdüyü 4 yerli nizənin yerli cəmiyyətə qaytarılacağı bildirilib.

Hafta.az-ın İndependent-ə istinadən yazdığına görə, bu barədə açıqlama nizələrin saxlanıldığı Kembricdəki Trinity Kollecindən verilib.

Ceyms Kukun kapitanı olduğu “HMB Endeavour” gəmisi Avstraliyanın şərq sahillərində xəritə çəkərkən nizələr Kamaydan götürülüb. Kuk qeyd edirdi ki, 1770-ci ilin aprelində orada yaşayan aborigenlərin düşərgələrindən 40 nizə ələ keçirilib. Sözügedən nizələr, 1771-ci ildən, Sendviç Qrafı Con Montaqu tərəfindən Trinity Kollecinə hədiyyə edildikdən sonra məktəb kolleksiyasının bir hissəsinə çevrilib.

1914-cü ildən bəri Kembric Arxeologiya və Antropologiya Muzeyində saxlanılan orijinal 40 nizədən günümüzə yalnız 4-ü qalıb.

Kembric Triniti Kolleci hazırda nizələrin qanuni mülkiyyət hüququnun Sidneyin La Perouse bölgəsindəki aborigen icmasına verilməsi üçün Böyük Britaniya Xeyriyyə Komissiyası ilə danışıqlar aparır. Qərar, nizələrin götürüldüyü Qveaqal xalqı və daha geniş Dharaval milləti və La Perouse Yerli Aborigen Torpaq Şurası da daxil olmaqla, icma təşkilatlarının onilliklər ərzində apardığı kampaniyadan sonra verilib.

Yerli media ekstradisiya tələbinin ötən ilin dekabrında edildiyini bildirib.

BBC icmaya məxsus Gujaga Fondunun sədri Rey İnqreyə istinadən bildirib: “Bu, xalqımızın necə yaranması ilə bağlı xəyallar hekayəsinin bir hissəsidir. Beləliklə, onların yaşı 253-dən çox deyil”.

La Perouse Yerli Aborigen Torpaq Şurasının prezidenti Noelin Timberi “Nine News”a deyib: "Nizələr bizim keçmişimizlə, adət-ənənələrimizlə, mədəni təcrübələrimizlə və əcdadlarımızla vacib əlaqədir. Böyüklərimiz uzun illər çalışdılar ki, onların mülkiyyəti Botanika Körfəzinin ənənəvi sahiblərinə keçsin”.

La Perouse aborigen icmasındakı ailələrin əksəriyyəti Endeavorun 1770-ci ildə Kamayda lövbər saldığı 8 gün ərzində orada olanların nəslindəndir.